Güveni Kötüye Kullanma Cezası 2026: Şartları ve Araçlara Özel Yeni Kural
Güveni kötüye kullanma, başkasına ait olup muhafaza etmek veya belirli şekilde kullanmak üzere kendisine devredilen bir mal üzerinde, devir amacı dışında tasarrufta bulunma veya bu devri inkâr etme suçudur. Bu konu 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK) m.155 ile düzenlenir.
Bu rehberde güveni kötüye kullanma suçunun cezası, nitelikli hâlleri ve — kiralık araçlarla ilgili çok yeni bir değişiklikle gelen — motorlu taşıtlara özel ağırlaştırılmış ceza kuralı güncel Yargıtay içtihadıyla anlatılmaktadır.
30 Saniyede Özet
- Dayanak: TCK m.155 (güveni kötüye kullanma — 24.12.2025 tarihli 7571 s.K. ile güncellenmiş)
- Temel hâl: 6 aydan 2 yıla kadar hapis ve adli para cezası, şikayete tabi
- Nitelikli hâl: Meslek, ticaret veya hizmet ilişkisi nedeniyle tevdi edilen eşya hakkında işlenirse 1 yıldan 7 yıla kadar hapis ve 3.000 güne kadar adli para cezası, şikayete tabi DEĞİL
- ÇOK YENİ KURAL (24.12.2025): Suçun konusu motorlu kara, deniz veya hava taşıtı ise (örneğin kiralık araç iade edilmezse), ceza bir kat artırılır
- Tipik örnek: Kiralanan bir aracın süresi dolduğunda iade edilmeyip üçüncü bir kişiye devredilmesi
Son güncelleme: 06 Eylül 2026 — TCK m.155 (7571 s.K. ile güncel hâli) ve güncel Yargıtay 11. Ceza Dairesi içtihadı ile gözden geçirildi.
İçindekiler
- Güveni Kötüye Kullanma Nedir?
- Ceza Miktarları
- Motorlu Araçlara Özel Yeni Kural
- Hırsızlıktan Farkı
- Şikayet Durumu
- İlgili Yargı Kararı
- Sıkça Sorulan Sorular
Güveni Kötüye Kullanma Nedir?
TCK m.155/1’e göre başkasına ait olup muhafaza etmek veya belirli bir şekilde kullanmak üzere zilyetliği kendisine devredilmiş olan mal üzerinde, kendisinin veya başkasının yararına olarak devir amacı dışında tasarrufta bulunan veya bu devri inkâr eden kişi bu suçu işlemiş olur. Suçun oluşması için, malın zilyetliğinin başlangıçta rızaen ve hukuka uygun şekilde devredilmiş olması gerekir — bu, suçu hırsızlıktan ayıran temel unsurdur.
Ceza Miktarları
Temel hâlde ceza 6 aydan 2 yıla kadar hapis ve adli para cezasıdır. Suç; meslek, sanat, ticaret veya hizmet ilişkisi ya da başkasının mallarını idare yetkisi gereği tevdi/teslim edilmiş eşya üzerinde işlenmişse, ceza 1 yıldan 7 yıla kadar hapis ve 3.000 güne kadar adli para cezasına çıkar (m.155/2).
Motorlu Araçlara Özel Yeni Kural
24.12.2025 tarihli 7571 sayılı Kanun’la eklenen m.155/3, suçun konusunun motorlu kara, deniz veya hava taşıtı olması hâlinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek cezanın bir kat artırılacağını öngörür. Bu düzenleme, özellikle kiralık araçların süresinde iade edilmemesi veya üçüncü kişilere devredilmesi gibi yaygınlaşan olaylara karşı caydırıcılığı artırmayı amaçlamaktadır.
Hırsızlıktan Farkı
Hırsızlıkta mal, mağdurun rızası olmadan alınır. Güveni kötüye kullanmada ise mal başlangıçta mağdurun kendi rızasıyla (örneğin bir kira, emanet veya hizmet ilişkisi çerçevesinde) faile teslim edilmiştir; suç, bu meşru zilyetliğin devir amacının dışına çıkılmasıyla oluşur.
Şikayet Durumu
Suçun temel hâli (m.155/1) şikayete tabidir. Ancak nitelikli hâl (m.155/2 — meslek/ticaret/hizmet ilişkisi nedeniyle) şikayete tabi değildir; bu hâlde savcılık resen soruşturma yürütür ve uzlaştırma hükümleri de gündeme gelebilir.
İlgili Yargı Kararı
Yargıtay 11. Ceza Dairesi’nin 24.09.2025 tarihli, E.2021/18938 K.2025/12104 sayılı kararı, bugün m.155/3 kapsamına girebilecek türden bir olaya ilişkindir; olay bu fıkranın yürürlüğünden önce gerçekleştiği için karar m.155/2 çerçevesinde verilmiştir. Bir araç kiralama şirketinden kiralanan araçlar, kira bedelleri ödenmediği ve iade talebine rağmen geri verilmediği; araçlardan biri de üçüncü bir kişiye “alacağa karşılık” devredildiği iddia edilen bir olayda, Daire bu eylemin hizmet/ticaret ilişkisi nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu (m.155/2) oluşturabileceğini belirterek, eksik araştırmayla verilen beraat kararını bozmuştur. Karar, kiralık araçların iade edilmemesi veya devredilmesi olaylarının güveni kötüye kullanma kapsamında değerlendirildiğini göstermektedir — 24.12.2025’teki değişiklikten sonra bu tür olaylarda ceza ayrıca bir kat artırılacaktır.
Kaynak: Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/18938, K.2025/12104 (erişim: 06.09.2026)
Sıkça Sorulan Sorular
Kiraladığım aracı zamanında iade etmezsem suç işlemiş olur muyum?
Süre gecikmesi tek başına yeterli olmayabilir, ancak aracı iade etmeyi reddetmek, saklamak veya başkasına devretmek güveni kötüye kullanma suçunu oluşturabilir ve artık motorlu taşıt olduğu için ceza bir kat artırılır.
Emanet bıraktığım eşyamı geri vermeyen kişi hakkında ne yapabilirim?
Şikayette bulunarak güveni kötüye kullanma suçundan dava açılmasını talep edebilirsiniz.
Güveni kötüye kullanma ile hırsızlık nasıl ayrılır?
Hırsızlıkta mal rıza dışı alınır; güveni kötüye kullanmada mal başlangıçta rızayla teslim edilmiş, sonradan amaç dışı kullanılmıştır.
Şirket yetkilisi olarak kiralanan bir aracı iade etmezsem ceza nedir?
Ticaret/hizmet ilişkisi nedeniyle nitelikli hâl (1-7 yıl hapis) uygulanır; araç motorlu taşıt olduğundan bu ceza ayrıca bir kat artırılır.
Bu suç şikayete tabi mi?
Temel hâli evet, ancak meslek/ticaret/hizmet ilişkisi nedeniyle işlenen nitelikli hâli şikayete tabi değildir.
Motorlu taşıtlara ilişkin yeni kural ne zaman yürürlüğe girdi?
24.12.2025 tarihli 7571 sayılı Kanun ile eklenmiştir; oldukça yeni bir düzenlemedir.
İlgili Hizmet Alanlarımız
İlgili Mevzuat ve Yararlı Kaynaklar
| Mevzuat | Konu | Madde Atfı |
|---|---|---|
| 5237 SK — TCK | Türk Ceza Kanunu genel/özel hükümler | m.1-345 |
| 5271 SK — CMK | Ceza Muhakemesi Kanunu | m.90-103, 100-108, 109-115, 170, 172, 231 |
| 5275 SK | İnfaz — Koşullu salıverilme, denetimli serbestlik | m.105/A, 107, 108 |
| 6284 SK | Koruma/önleyici tedbirler | m.3, 5, 8, 13 |
| 5395 SK | Çocuk Koruma Kanunu | m.4, 5, 11, 25, 35 |
| 5352 SK | Adli Sicil Kanunu | m.9, 12, 13/A |
| AY m.36, 38 | Adil yargılanma, masumiyet karinesi | |
| AİHS m.5, 6 | Özgürlük, adil yargılanma |
Başvurulacak Kurumlar
- Cumhuriyet Başsavcılığı — şikayet ve suç duyurusu
- Sulh Ceza Hakimliği — tutuklama, adli kontrol, arama itirazı
- Asliye/Ağır Ceza Mahkemesi — kovuşturma
- Bölge Adliye Mahkemesi — istinaf
- Yargıtay Ceza Daireleri — temyiz
- İnfaz Hakimliği — infaz işlemleri (4675 SK)
- Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü — sicil başvuru
Genel bilgilendirme niteliğindedir; somut dosyanız için uzman değerlendirmesi gereklidir.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.
Güveni kötüye kullanma suçunda malın teslim amacı, teslim şekli ve sanığın bu amaca aykırı davranışı ispat edilmelidir. Meslek ve sanat icrası sırasında işlenmesi, nitelikli hâl olarak cezanın artırılmasını gerektirir.
Ana Rehber: Ceza Hukuku İstanbul 2026
İlgili Yazılar:
