Hekimin TCK m.257 Görevi Kötüye Kullanma Suçu — 2026 Rehberi
Kamu sağlık kurumunda görev yapan hekimler 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.257 kapsamında görevi kötüye kullanma suçunun faili olabilir. Bu rehberde malpraktis ile görevi kötüye kullanma ayrımı, soruşturma izni ve 4483 sayılı Kanun usulü açıklanmaktadır.
TCK m.257 Unsurları
- Fail: Kamu görevlisi (657 sayılı Kanun m.4 kapsamında çalışan hekim)
- Eylem: Görevin gereklerine aykırı hareket etmek veya görevini ihmal etmek
- Sonuç: Kişilerin mağduriyetine, kamunun zararına veya kişilere haksız menfaat sağlanmasına neden olmak
- Manevi unsur: Kasten ihmal (m.257/2 ihmal sureti)
Malpraktis ile Ayrım
Tıbbi standarda aykırı her uygulama tek başına TCK 257 değildir. Tedavinin gereklerini bilmesine rağmen yerine getirmemek, hasta sevkini geciktirmek, nöbet sırasında kuruma gelmemek gibi ihmal davranışları m.257/2 kapsamında değerlendirilir. Komplikasyon ise taksirle yaralama (TCK m.89) veya taksirle öldürme (m.85) kapsamında ele alınır.
4483 sayılı Kanun — Soruşturma İzni
4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun gereği, kamuda görev yapan hekim hakkında savcılık doğrudan iddianame düzenleyemez. Yetkili merci (başhekim/il sağlık müdürü/valilik) ön inceleme raporu hazırlar; soruşturma izni verilmesi halinde kovuşturma başlar. İzin verilmemesi halinde Bölge İdare Mahkemesi’ne itiraz mümkündür.
Özel Hastane Hekimi
Özel sağlık kuruluşunda çalışan hekim TCK 257 faili olamaz; sorumluluk TBK m.502 vekalet veya m.470 eser sözleşmesi (estetik) kapsamında hukuki sorumluluk doğurur. Ceza yönü taksirle yaralama/öldürme ile sınırlıdır.
Hizmet Kusuru ve İdari Yargı
Hekim kişisel kusurlu değil, hizmet kusurluysa Anayasa m.129/5 uyarınca dava idareye karşı açılır. İYUK m.13 doğrudan dava ya da hizmet kusuru tam yargı davası yolu açıktır.
İlgili Mevzuat
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.257, m.85, m.89
- 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun
- 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.125 (disiplin)
- 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu Ek m.12