Bu sayfa, hangi hukuk dalında olursa olsun her dosyada sorulan genel soruları tek yerde toplar: süreç ne kadar sürer, avukat zorunlu mu, ücret nasıl belirlenir, yabancılar dava açabilir mi, Türk kararı yurt dışında geçer mi. Konuya özgü sorular ilgili rehber sayfalarındadır.
30 saniyede özet
- Süre uyuşmazlığın türüne ve dosyanın durumuna göre değişir; davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması yargının görevidir (Anayasa m.141).
- Hukuk davasında avukat zorunlu değil; anonim şirketler ve büyük yapı kooperatifleri için sözleşmeli avukat zorunlu (Avukatlık K. m.35/3); ceza davasında zorunlu müdafi hâlleri CMK m.150.
- Ücret serbest; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin altına inilemez, nispi ücret yüzde 25’i aşamaz (Avukatlık K. m.164).
- Yabancılar dava açabilir; MÖHUK m.48 teminatı ve karşılıklılık muafiyeti.
- Türk kararı yurt dışında ancak o ülkenin tanıma ve tenfiz usulüyle uygulanır.
- Büromuzda dosya kabulü ve dava takibi ücretlidir.
Türkiye’de hukuki süreç ne kadar sürer?
Süre; uyuşmazlığın türüne, delil durumuna, bilirkişi incelemesi gerekip gerekmediğine ve mahkemenin iş yüküne göre değişir. Dava şartı arabuluculuk ve zorunlu idari başvuru gibi ön aşamalar bu süreye eklenir. Anayasa m.141 uyarınca davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması yargının görevidir; makul süreyi aşan yargılamalar için Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru yolu açıktır.
Hukuki danışmanlık ücreti nasıl belirlenir?
Avukatlık ücreti serbestçe kararlaştırılır; ancak 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.164 iki sınır getirir. Ücret, Türkiye Barolar Birliği’nce hazırlanıp Resmî Gazete’de yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin altında kararlaştırılamaz; dava veya hükmolunacak şeyin değeri üzerinden belirlenen nispi ücret ise yüzde yirmi beşi aşamaz. Yazılı ücret sözleşmesi bulunmayan hâllerde, kazanılan bölüm için ilamın kesinleştiği tarihteki müddeabihin değerinin yüzde onu ile yüzde yirmisi arasında bir ücrete hükmedilir. Somut ücret; işin niteliğine, dosyanın kapsamına ve harcanacak emeğe göre ilk görüşmede belirlenir.
Ön değerlendirme nedir, neyi kapsar?
Dosyanızı kısaca anlattığınızda, hangi hukuk dalına girdiğini, izlenebilecek yolları ve ilk adımda hangi belgelerin gerektiğini değerlendiririz. Bu aşama görüş niteliğinde değildir; dosya kabulü, dilekçe hazırlığı ve dava takibi ücretlidir ve ücret ilk görüşmede yazılı olarak belirlenir.
Avukatla ilk görüşmeye ne getirmeliyim?
Kimlik, varsa tebligat ve dava evrakı, sözleşmeler, yazışmalar (mesaj ve e-posta dâhil), ödeme dekontları ve olayın kısa bir kronolojisi. Kripto ve bilişim dosyalarında işlem karmaları, cüzdan adresleri ve ekran görüntüleri ilk görüşmede en çok işe yarayan belgelerdir.
Dava açmadan önce arabuluculuk zorunlu mu?
İşçi-işveren alacakları, ticari alacaklar, tüketici uyuşmazlıklarının büyük kısmı ve kira ile ortaklığın giderilmesi davalarında arabuluculuk dava şartıdır; başvurulmadan açılan dava usulden reddedilir. Ceza davalarında arabuluculuk yoktur, uzlaştırma ayrı bir kurumdur.
Yurt dışında yaşıyorum, Türkiye’de dava açabilir miyim?
Evet. Bulunduğunuz ülkedeki Türk konsolosluğunda düzenlenecek vekâletname ile dava ve icra işleriniz Türkiye’ye gelmeden yürütülür. Yabancı makamlarca düzenlenen belgeler apostil ve yeminli tercüme ile kullanılır.
Hazırlayan
Av. Bilal ALYAR. Kartal, İstanbul. Danışmanlık için WhatsApp veya telefonla ulaşabilirsiniz.
Süre, ücret, avukat zorunluluğu ve yabancıların dava açması gibi her dosyada geçerli sorular için hukuki süreçle ilgili genel sorular sayfamıza bakabilirsiniz.