İtirazın İptali Davası Rehberi

İtirazın İptali Davası, alacaklının başlattığı ilamsız icra takibine borçlunun süresi içinde itiraz etmesi üzerine duran takibi devam ettirmek amacıyla açılan bir eda davasıdır. Genel hükümlere göre görülen bu davada alacaklı, alacağının varlığını ispatla yükümlüdür; davanın kazanılması hâlinde itiraz iptal edilir ve icra takibine kaldığı yerden devam olunur.

Yasal Çerçeve ve Hukuki Dayanak

İtirazın iptali davası, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) m.67’de düzenlenmiştir. Madde metnine göre “takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.” Bu süreyi kaçıran alacaklının genel hükümlere göre alacak davası açma hakkı saklıdır (m.67/5) — yani süre, itirazın iptali yolunu kapatır ama alacağın kendisini zamanaşımına uğratmaz.

İcra İnkâr ve Kötü Niyet Tazminatı

İİK m.67/2 uyarınca, davada borçlunun itirazı haksız bulunursa borçlu, alacaklının takibi haksız ve kötü niyetli bulunursa alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine hükmolunan veya reddolunan meblağın %20’sinden az olmamak üzere uygun bir tazminata mahkûm edilir. Bu tazminatın hükmedilebilmesi için alacağın likit olması, yani miktarının belli veya basit bir hesapla kolayca belirlenebilir olması aranır; tanık beyanıyla ispatlanan, miktarı yargılama sonunda ancak takdirle belirlenebilen alacaklar likit sayılmaz ve bu hâlde tazminat talebi reddedilir. İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu aleyhine tazminata hükmedilmesi ancak kötü niyetin ispatlanmasına bağlıdır (m.67/3).

İtirazın İptali ile İtirazın Kaldırılması Arasındaki Fark

İtirazın iptali davası genel mahkemede (asliye hukuk, ticaret veya iş mahkemesi, alacağın niteliğine göre) açılan ve tam yargılama usulüne tabi bir davadır; ispat serbestisi geniştir, tanık dahil her türlü delil kullanılabilir. Buna karşılık itirazın kaldırılması (İİK m.68 vd.), icra mahkemesinde daha basit ve resmi belgeye dayalı bir usulle yürütülür; icra mahkemesi hâkimi, dosya üzerinden inceleme yapar ve yargılamayı sınırlı delil (imzası ikrar edilmiş belge, kesin hüküm vb.) ile sonuçlandırır.

Yargısal Süreç ve Çözüm Yolları

Uyuşmazlık çıktığında; müzakere, arabuluculuk, tahkim ya da yargı yolu gibi farklı çözüm yöntemleri tercih edilebilir. Davanın niteliğine göre dava şartları, harç ve gider avansı, dilekçe tekniği ve delil sunumu büyük önem taşır. Karar aşaması sonrası istinaf ve temyiz aşamalarında da süreler titizlikle takip edilmelidir.

Örneğin Yargıtay 22. Hukuk Dairesi’nin E.2017/21780, K.2019/10200 sayılı 09.05.2019 tarihli kararında, itirazın iptali davasında borçlunun haksızlığına karar verilmesi hâlinde icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için alacağın likit, yani miktarının belli veya kolayca belirlenebilir olması gerektiği; tanık beyanıyla ispatlanan bir alacağın likit sayılamayacağı ve bu durumda icra inkar tazminatı talebinin reddi gerektiği vurgulanmıştır.
mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/523332500 (erişim tarihi: 07.09.2026)

Hukuki Destek

ALYAR LAW & CONSULTANCY, itirazın iptali davaları alanında; icra takibine yapılan itirazın değerlendirilmesi, dava dilekçesinin hazırlanması, likit alacak/tazminat hesaplarının çıkarılması ve icra inkâr tazminatı taleplerinin takibinde müvekkillerine dava ve danışmanlık desteği sunmaktadır. Her dosya, takip talebi, itiraz gerekçesi ve alacağın dayandığı belgeler incelenerek somut olaya özgü bir stratejiyle yürütülmektedir.

Sıkça Sorulan Sorular

İtirazın iptali davası kime karşı, kim tarafından açılır?

Dava, ilamsız icra takibine itiraz eden borçluya karşı, takibi başlatan alacaklı tarafından açılır. Amaç, itirazla duran takibin iptal edilerek devamının sağlanmasıdır.

1 yıllık süre kaçırılırsa alacak tamamen kaybedilir mi?

Hayır. İİK m.67/5 uyarınca süresi içinde itirazın iptali davası açılmazsa alacaklı, genel hükümlere göre ayrı bir alacak davası açabilir; yalnızca aynı icra takibi üzerinden devam etme imkânı ortadan kalkar.

İcra inkâr tazminatı her davada hükmedilir mi?

Hayır. Tazminat, tarafların talebi üzerine ve alacağın likit olması şartıyla hükmedilir; alacak tanık beyanı gibi yargılamada ancak takdirle belirlenebilen bir delile dayanıyorsa tazminat talebi reddedilir.

İtirazın iptali ile itirazın kaldırılması davası aynı şey midir?

Hayır. İtirazın iptali genel mahkemede tam yargılamayla görülen bir davadır; itirazın kaldırılması ise icra mahkemesinde daha sınırlı delillerle (resmi belge, ikrar edilmiş imza vb.) yürütülen ayrı bir yoldur.

Hangi mahkeme görevlidir?

Görevli mahkeme, alacağın hukuki niteliğine göre değişir; ticari alacaklarda asliye ticaret mahkemesi, iş ilişkisinden doğan alacaklarda iş mahkemesi, diğer hâllerde asliye hukuk mahkemesi görevli olabilir.

Dava açılırken hangi belgeler gereklidir?

İcra takip dosyasının örneği, ödeme emri ve tebliğ belgesi, borçlunun itiraz dilekçesi ve alacağın dayanağını oluşturan sözleşme/fatura/senet gibi belgeler dava dilekçesine eklenmelidir.

Alacaklı, itirazın iptali davasını kaybederse ne olur?

Takip, itirazla durmuş hâliyle sona erer ve alacaklı, mahkemenin haksız bulduğu takip nedeniyle borçlunun talebi üzerine kötü niyet tazminatına mahkûm edilebilir.

Kısmi itiraz hâlinde dava nasıl açılır?

Borçlu, takip talebinin yalnızca bir kısmına itiraz etmişse itirazın iptali davası da yalnızca itiraz edilen kısımla sınırlı olarak açılır; itiraz edilmeyen kısım için takip zaten devam etmektedir.

İtirazın iptali davası sırasında icra takibi devam eder mi?

Hayır, itiraz takibi kendiliğinden durdurur (İİK m.66); dava sonucunda itirazın iptaline karar verilirse takip kaldığı yerden devam eder.

Sonuç

İtirazın iptali davasında en kritik iki nokta, 1 yıllık dava açma süresinin kaçırılmaması ve alacağın likit olup olmadığının doğru değerlendirilmesidir. Tazminat talebinin reddedilmemesi için alacağın dayandığı belgelerin dava dilekçesine eksiksiz eklenmesi ve ispat stratejisinin buna göre kurulması önemlidir.