Karadağ Müvekkilleri İçin Türkiye Yatırım Rehberi

Karadağ Müvekkilleri İçin Türkiye Yatırım Rehberi

Karadağ merkezli kişi ve kurumlar için Türkiye’de şirket kuruluşu, mülk edinme, vatandaşlık, vergi ve uyuşmazlık çözümü süreçlerini kapsayan güncel ve uygulamaya dönük rehber. Karadağ–Türkiye arasındaki ekonomik ilişkiler son yıllarda hızla gelişmekte; bu durum karadağ türkiye yatırım kararlarında hukuki danışmanlık ihtiyacını artırmaktadır.

Şirket Kuruluşu

Karadağ vatandaşları Türkiye’de kapsamlı yabancı sermayeli limited veya anonim şirket kurabilir. Süreç MERSIS üzerinden yürütülür; kuruluş genellikle 3-5 iş gününde tamamlanır. Pasaport tercümesi, noter onaylı imza beyannamesi, potansiyel vergi numarası ve kira sözleşmesi temel evraklardır. Yabancı ortak için potansiyel vergi numarası e-Devlet ya da İnteraktif Vergi Dairesi üzerinden alınabilir. Sermaye limited şirkette en az 50.000 TL, anonim şirkette 250.000 TL’dir. Ticaret Sicil tescili sonrası Ticaret Odası kaydı ve e-imza süreçleri tamamlanmalıdır. 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu Karadağ yatırımcılarına yerli yatırımcı ile eşit muamele sağlar.

Mülk Edinme

Karadağ vatandaşları Tapu Kanunu m. 35 kapsamında Türkiye’de taşınmaz edinebilir. Karadağ karşılıklılık listesinde yer aldığından konut, işyeri ve arsa alımı serbesttir. Bir kişinin edinebileceği toplam yüzölçümü 30 hektar, ilçe yüzölçümünün ise %10’u ile sınırlıdır. Askeri yasak bölge sorgusu zorunludur ve tapu işlemi öncesi yetkili komutanlıktan görüş alınır. Satın alma bedelinin banka aracılığıyla transferi, DAB (Döviz Alım Belgesi) düzenlenmesi ve gerçek değer üzerinden tapu harcı yatırılması gerekir. Yatırım amaçlı edinilen taşınmazlarda kira gelirinin vergilendirilmesi ve değer artış kazancı kuralları ayrıca incelenmelidir.

Vatandaşlık

Karadağ vatandaşları, en az 400.000 USD değerinde taşınmaz alarak ve üç yıl satmama taahhüdüyle Türk vatandaşlığına başvurabilir. Alternatif olarak 500.000 USD sabit sermaye yatırımı, devlet tahvili alımı veya en az 50 kişilik istihdam yaratma yolları da mevcuttur. Süreç ekspertiz raporu, DAB ve uygunluk belgesi alımıyla başlar; ardından il göç idaresine kısa dönem ikamet, akabinde Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’ne vatandaşlık başvurusu yapılır. Eş ve 18 yaş altı çocuklar başvuruya dahil edilebilir. Toplam süre dosya kalitesine göre genelde 3-6 ay arasındadır.

Vergi

Türkiye ile Karadağ arasında çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması bulunmaktadır; bu anlaşma temettü, faiz, gayrimaddi hak bedeli ve kazançların hangi ülkede vergilendirileceğini düzenler. Türkiye’de yerleşik şirket için kurumlar vergisi oranı %25, ihracat istisnasından yararlananlar için indirimli oranlar uygulanır. KDV genel oran %20’dir. Yabancı ortağa dağıtılan kâr payında stopaj, anlaşma hükümleriyle %10’a kadar inebilir. Karadağ’da yerleşik kişinin Türkiye’deki kira ve değer artış kazancı, anlaşma çerçevesinde mukim ülkesinde de beyan konusu olabilir; mahsup mekanizmaları çifte vergilendirmeyi önler.

Uyuşmazlık Çözümü

Sınır ötesi yatırım uyuşmazlıklarında ICSID, ICC ve UNCITRAL tahkim seçenekleri değerlendirilir. Türkiye’nin taraf olduğu ikili yatırım anlaşmaları yatırımcıya devlete karşı tahkim hakkı tanır. Ticari uyuşmazlıklarda ISTAC (İstanbul Tahkim Merkezi) hızlı ve maliyet etkin bir alternatiftir. Yabancı mahkeme ve hakem kararlarının Türkiye’de tanınması ve tenfizi 5718 sayılı MÖHUK ile New York Sözleşmesi çerçevesinde yürütülür. Sözleşme aşamasında yetkili mahkeme, uygulanacak hukuk ve tahkim klozlarının doğru kurgulanması, ileride ortaya çıkabilecek riskleri büyük ölçüde azaltır.

Alyar Hukuk Hizmetleri

Karadağ merkezli bireysel ve kurumsal müvekkillere Türkçe, İngilizce ve Sırpça destek sağlıyoruz. Şirket kuruluşu, due diligence, sözleşme müzakeresi, vatandaşlık dosyası, taşınmaz alım-satım, vergi planlaması ve tahkim temsili alanlarında uçtan uca hizmet veriyoruz. İlgili sayfalar: Şirket HukukuAnonim Şirket Hukuku.

İlgili Mevzuat

• 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu
• 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu
• 2644 sayılı Tapu Kanunu

Sıkça Sorulan Sorular

Karadağ vatandaşı Türkiye’de şirket kurma süresi ne kadar?

Evrak tam olduğunda MERSIS başvurusundan tescile kadar genellikle 3-5 iş günü yeterlidir. Banka hesabı açılışı ve e-imza temini ile birlikte tüm operasyonel hazırlık ortalama 7-10 iş gününde tamamlanır.

Türkiye’de potansiyel vergi numarası nasıl alınır?

Karadağ vatandaşları e-Devlet üzerinden ya da herhangi bir vergi dairesinden pasaport ile başvurarak ücretsiz şekilde potansiyel vergi numarası alabilir; süreç aynı gün sonuçlanır.

400.000 USD vatandaşlık başvurusu ne kadar sürer?

Eksiksiz dosyada ekspertiz, DAB ve uygunluk belgesi süreçleri 4-6 hafta, ikamet ve vatandaşlık başvurusunun NVİ tarafından sonuçlandırılması ortalama 3-6 ay sürer.

Karadağ ile Türkiye arasında çifte vergilendirme anlaşması var mı?

Evet, yürürlükteki anlaşma temettü, faiz ve kira gelirleri için stopaj sınırları getirir; mukim ülkede mahsup imkânı tanıyarak aynı kazancın iki kez vergilendirilmesini önler.

Türkiye Yatırım — Tahkim ve Tenfiz Emsal Kararları

Yabancı uyruklu yatırımcılar için tahkim ve tenfiz alanında öne çıkan Yargıtay emsal kararları:

• Yargıtay 11.HD 2023/7385 — Yabancı tahkim kararının tenfizi
• Yargıtay 11.HD 2022/9418 — Tahkim kararının icrası
• Yargıtay 2.HD 2023/5174 — Yabancı boşanma kararının tanınması
• Yargıtay 11.HD 2022/7641 — Yabancı ticari karar tenfizi
• Yargıtay 15.HD 2023/2467 — New York Sözleşmesi uygulaması

Kararlar Adalet Bakanlığı Mevzuat İçtihat veritabanından alınmıştır. Somut olayınızın değerlendirilmesi için hukuk danışmanlığı alınması gereklidir.