Kasten Yaralama Suçu ve Cezası (TCK 86-87)

Kısa cevap: Kasten yaralama TCK 86’da düzenlenir; temel hâlin cezası bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapistir. Basit tıbbi müdahaleyle geçen yaralama şikâyete bağlıdır, ağır neticelerde TCK 87 cezayı artırır. Hangi hükmün uygulanacağı raporlara ve olay anlatımına göre somut dosyada belirlenir.

Son güncelleme: 11 Kasım 2026

Yaralama dosyaları çoğu zaman bir tartışmanın ardından, iki tarafın da birbirinden şikâyetçi olduğu bir tutanakla başlar. Bu yazıda kasten yaralamanın cezasını, ağırlaştıran hâlleri, haksız tahriki, şikâyet ve uzlaştırmayı, son olarak da basit ve taksirle yaralama farkını kısaca anlatıyorum.

Kasten yaralama ve cezası (TCK 86)

Kasten başkasının vücuduna acı veren ya da sağlığının veya algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (TCK 86/1). Bu temel hâlde kanun şikâyet şartı aramaz (şikâyet şartı 86/2’de yer alır); bu nedenle şikâyetten vazgeçilmesi soruşturmayı kendiliğinden sona erdirmez, ancak bu suçta uzlaştırma yoluna gidilebilir (CMK 253/1-b).

Yaralamanın kişi üzerindeki etkisi basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek kadar hafifse, mağdurun şikâyeti üzerine altı aydan bir yıl altı aya kadar hapis veya adli para cezasına hükmolunur. Suç kadına karşı işlenmişse bu hâlde cezanın alt sınırı dokuz aydan az olamaz (TCK 86/2). “Basit tıbbi müdahale” ayrımı uygulamada adli rapora dayanılarak yapılır; bu yüzden ilk rapor dosyanın yönünü etkileyebilir.

Kasten yaralama üstsoya, altsoya, eşe, boşanılan eşe veya kardeşe karşı; kendini savunamayacak durumdaki kişiye karşı; kamu görevi nedeniyle; kamu görevlisinin nüfuzu kötüye kullanılarak ya da silahla işlenirse şikâyet aranmaz ve ceza yarı oranında artırılır. Canavarca hisle işlenmesinde artırım bir kattır (TCK 86/3). Yaralamanın ihmali davranışla işlenmesi hâlinde ise ceza üçte ikisine kadar indirilebilir (TCK 88).

Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama (TCK 87)

Yaralama mağdurda bir duyu veya organ işlevinin sürekli zayıflamasına, konuşmada sürekli zorluğa, yüzde sabit ize, yaşamı tehlikeye sokan bir duruma ya da gebe kadında erken doğuma yol açmışsa, 86. maddeye göre belirlenen ceza bir kat artırılır; bu durumda ceza temel hâlde dört yıldan, nitelikli hâlde altı yıldan az olamaz (TCK 87/1).

İyileşmesi mümkün olmayan hastalık veya bitkisel hayat, duyu ya da organ işlevinin yitirilmesi, konuşma veya çocuk yapma yeteneğinin kaybı, yüzün sürekli değişikliği ya da gebe kadında çocuğun düşmesi gibi sonuçlarda ceza iki kat artırılır; alt sınır temel hâlde altı, nitelikli hâlde dokuz yıldır (TCK 87/2). Kemik kırığı veya çıkıkta ceza, kırığın hayat fonksiyonlarına etkisine göre yarısına kadar artırılır (TCK 87/3). Yaralama sonucu ölüm meydana gelmişse temel hâlde on yıldan on dört yıla, nitelikli hâlde on dört yıldan on sekiz yıla kadar hapis öngörülür (TCK 87/4).

Uygulamada kırığın derecesi ve yaşamsal tehlike konusunda raporlar arasında farklılık çıkabilir. Rapora itiraz edilip edilmeyeceği somut dosyadaki tıbbi belgelere göre değerlendirilir.

Haksız tahrik (TCK 29)

Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kişinin cezasında, yaralama gibi suçlarda dörtte birden dörtte üçe kadar indirim yapılır (TCK 29). Kimin önce saldırdığı, hakaret veya tehdidin olup olmadığı ve olayın zaman akışı bu değerlendirmede önem taşır. Tanık anlatımları, kamera kayıtları ve mesajlar gibi deliller erken dönemde toplanmazsa kaybolabilir. Karşılıklı yaralamalarda her iki tarafın da hem şüpheli hem mağdur olması sık görülür.

Şikâyet ve uzlaştırma

Şikâyete bağlı bir suçta yetkili kişi, fiili ve failin kim olduğunu öğrendiği günden itibaren altı ay içinde şikâyette bulunmazsa soruşturma ve kovuşturma yapılamaz; bu süre zamanaşımını aşamaz (TCK 73/1-2). Şikâyete bağlı suçlarda suçtan zarar görenin vazgeçmesi, kanunda aksi yazılı değilse davayı düşürür; vazgeçme bunu kabul etmeyen sanığı etkilemez (TCK 73/4, 73/6).

TCK 86’nın üçüncü fıkrası dışındaki kasten yaralama hâlleri, TCK 88 ve taksirle yaralama, şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın uzlaştırma kapsamındadır (CMK 253/1-b). Uzlaştırmacının teklifine yedi gün içinde cevap verilmezse teklif reddedilmiş sayılır (CMK 253/4). Uzlaşmada edim tek seferde yerine getirilirse kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir; taksite bağlanırsa kamu davasının açılması ertelenir (CMK 253/19). Uzlaşma sağlandığında, uzlaşma anında tespit edilemeyen veya sonradan ortaya çıkan zararlar hariç, aynı suç nedeniyle tazminat davası açılamaz (CMK 253/19). Bu nedenle uzlaşma metni, tedavi süreci tamamlanmadan imzalanacaksa dikkatle düşünülmelidir.

Basit yaralama ve taksirle yaralama farkı

“Basit yaralama” denince genellikle TCK 86/2’deki hafif yaralama kastedilir; fail yine kasten hareket etmiştir. Taksirle yaralamada ise kast yoktur; dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık vardır. Taksirle yaralamanın cezası dört aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır (TCK 89/1). Kemik kırığı veya yaşamı tehlikeye sokan durum gibi neticelerde ceza yarı oranında, organ işlevinin yitirilmesi gibi ağır neticelerde bir kat artırılır; birden fazla kişinin yaralanmasında ceza dokuz aydan beş yıla kadar hapistir (TCK 89/2-4). 89/1 ve 89/4’teki hapis sınırları 7571 sayılı Kanunla değiştirilmiştir. Taksirle yaralama kural olarak şikâyete bağlıdır; bilinçli taksirde, birinci fıkra kapsamı dışında kalan hâllerde şikâyet aranmaz (TCK 89/5).

Şüpheli veya sanık iseniz

İfadeden önce olayın sırasını, varsa kendi yaralanmanıza ilişkin raporu ve tanıkları not edin. Karşılıklı şikâyet varsa kendi şikâyet hakkınızın altı aylık süresini kaçırmayın. Uzlaştırma teklifi geldiğinde, kabulün sonuçlarını ve edimi yerine getirip getiremeyeceğinizi düşünmeden imza atmayın. Haksız tahrik iddiası varsa bunu ilk ifadeden itibaren tutarlı biçimde anlatmak önemlidir.

Mağdur veya yakını iseniz

Adli rapor alınması ve kontrol muayenelerinin belgelenmesi, ağırlaşmış netice değerlendirmesi bakımından önem taşır. Basit yaralamada altı aylık şikâyet süresini kaçırmayın. Tedavi bitmeden uzlaşmaya karar vermek sonradan ortaya çıkacak zararların değerlendirilmesini zorlaştırabilir. Kartal’daki dosyalarda başvuru yerleri için İstanbul Anadolu Adliyesi Kartal rehberine bakabilirsiniz; güncel birim bilgisi için adliyenin resmî sayfası esas alınmalıdır.

Her yaralama dosyası rapor, kamera kaydı ve tanık anlatımına göre farklı şekillenir; somut dosyanın incelenmesi gerekir.

Sık sorulan sorular

Kasten yaralamanın cezası ne kadar?

Temel hâlde bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapistir (TCK 86/1). Yaralama basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek kadar hafifse altı aydan bir yıl altı aya kadar hapis veya adli para cezası verilir (TCK 86/2). Silahla işlenmesi gibi nitelikli hâllerde ve TCK 87’deki ağır neticelerde ceza artar.

Basit yaralamada şikâyet süresi ne kadar?

Şikâyet hakkı olan kişi fiili ve failin kim olduğunu öğrendiği günden başlayarak altı ay içinde şikâyette bulunmalıdır; bu süre zamanaşımını geçemez (TCK 73/1-2). Süre geçerse soruşturma ve kovuşturma yapılamaz.

Kasten yaralamada uzlaştırma var mı?

TCK 86’nın üçüncü fıkrası dışındaki kasten yaralama hâlleri ile TCK 88 uzlaştırma kapsamındadır (CMK 253/1-b). Nitelikli hâller (86/3) kapsam dışıdır. Uzlaştırma kapsamındaki suç, kapsam dışı bir suçla birlikte aynı kişiye karşı işlenmişse kural olarak uzlaşma hükümleri uygulanmaz (CMK 253/3).

Haksız tahrik cezayı ne kadar indirir?

Haksız bir fiilin yarattığı hiddet veya şiddetli elem etkisiyle suç işlenmişse, yaralama gibi suçlarda verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir (TCK 29). İndirimin uygulanıp uygulanmayacağı ve oranı olayın akışına göre mahkemece belirlenir.

Taksirle yaralama şikâyete bağlı mı?

Evet, kural olarak şikâyete bağlıdır. Ancak bilinçli taksirle işlenmiş ve neticesi birinci fıkrayı aşan yaralamalarda şikâyet aranmaz (TCK 89/5).

Resmî kaynaklar

İlgili rehberler

Hazırlayan Avukat

Av. Bilal ALYAR

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde bir avukattan görüş alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda

0534 636 19 19 WhatsApp alyarlaw@gmail.com