Veri İhlali Tazminat Davası: KVKK ve Genel Hükümler

Kısa cevap: Kişisel verileriniz hukuka aykırı işlendi ya da sızdırıldıysa maddi ve manevi tazminat isteyebilirsiniz. KVKK ayrı bir tazminat düzeni kurmaz; zararın giderilmesi hakkını tanır ve genel hükümlere göre tazminat hakkını saklı tutar (6698 m.11/1-ğ, m.14/3). Dava genel olarak TBK ve TMK hükümlerine dayanır.

Son güncelleme: 11 Kasım 2026

Büroya gelen soruların çoğu aynı yerden başlıyor: “Bir şirket verilerimi sızdırdı, Kurula şikâyet ettim, tazminatı da Kurul mu verecek?” Hayır. Kurul yolu ile tazminat davası farklı sonuçlara götürür. Bu yazıda verisi ihlal edilen kişinin tazminat için hangi hükme dayandığını, neyi ispat etmesi gerektiğini ve hangi sürelere dikkat etmesi gerektiğini anlatıyorum.

KVKK’da doğrudan tazminat hükmü var mı?

6698 sayılı Kanun tazminatın şartlarını ve miktarını kendisi düzenlemez. İki hükümle genel hükümlere yollama yapar:

  • m.11/1-ğ: İlgili kişi, kişisel verilerinin kanuna aykırı olarak işlenmesi sebebiyle zarara uğrarsa zararın giderilmesini talep etme hakkına sahiptir.
  • m.14/3: Kişilik hakları ihlal edilenlerin genel hükümlere göre tazminat hakkı saklıdır.

Kanunun 18. maddesi ise tazminat değil, idari para cezası hükmüdür. Örneğin 12. maddedeki veri güvenliği yükümlülüklerini yerine getirmeyen veri sorumlusu hakkında idari para cezası öngörür (m.18/1-b). Bu ceza devlete karşı bir yaptırımdır; zarar gören kişiye ödenmez. Kurulun cezası, kişinin tazminat talebinin yerini tutmaz.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, bir bankanın mahkemeye istenmeyen hesap dökümlerini sunmasına ilişkin davada verdiği 13.02.2025 tarihli bozma kararında aynı noktayı vurgulamıştır: KVKK zararların tazminine ilişkin özel hüküm koymaktan kaçınmış, genel hükümlere yollama yapmıştır; bu nedenle kişiliğin korunmasına ilişkin TMK hükümleri uygulanır (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi — 13.02.2025 — 2022/3953 E., 2025/2404 K., mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/1151714600).

Hangi hükümlere dayanılır?

Kişilik hakkının korunması: TMK 24 ve 25

Hukuka aykırı olarak kişilik hakkına saldırılan kimse hâkimden korunmasını isteyebilir. Rıza, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılmasıyla haklı kılınmayan her saldırı hukuka aykırıdır (TMK m.24). Yukarıdaki Yargıtay kararı, kişisel verilerin korunması hakkını TMK 24 anlamında kişilik hakkının koruma alanına dahil etmiştir.

TMK m.25’e göre davacı saldırı tehlikesinin önlenmesini, sürmekte olan saldırıya son verilmesini ve etkileri süren saldırının hukuka aykırılığının tespitini isteyebilir. Bunlarla birlikte maddi ve manevi tazminat istemleri ile saldırı yoluyla elde edilen kazancın vekâletsiz iş görme hükümlerine göre verilmesi istemi saklıdır. Yani dava yalnız para istemiyle sınırlı değildir; yayılmanın durdurulması da istenebilir.

Haksız fiil: TBK 49 ve manevi tazminat: TBK 58

Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür (TBK m.49). Kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören, manevi zararına karşılık manevi tazminat isteyebilir; hâkim bunun yerine ya da yanında başka bir giderim biçimi, örneğin saldırıyı kınayan bir kararın yayımlanmasını kararlaştırabilir (TBK m.58).

Not: TBK 56 bedensel bütünlüğün zedelenmesi ve ölüm hâlleriyle ilgilidir; veri ihlalinde manevi tazminat dayanağı kural olarak TBK 58’dir.

Sorumluluk kusura mı bağlı?

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, aynı kararda KVKK m.11’e dayalı sorumluluğun kusur sorumluluğu olduğunu belirtmiştir. Tazminat için şu unsurlar aranır:

  • hukuka uygunluk sebebi olmaksızın ve veri sorumlusunun özen yükümlülüğüne aykırı bir işlem,
  • bu fiil nedeniyle ilgili kişinin uğradığı zarar,
  • fiil ile zarar arasında uygun illiyet bağı.

Özen yükümlülüğünün içeriği KVKK m.12’dedir: veri sorumlusu, verilerin hukuka aykırı işlenmesini ve verilere hukuka aykırı erişilmesini önlemek ve verilerin muhafazasını sağlamak için gerekli her türlü teknik ve idari tedbiri almak zorundadır. Veriler veri sorumlusu adına başka bir gerçek veya tüzel kişi tarafından işleniyorsa veri sorumlusu bu tedbirler bakımından o kişilerle birlikte müştereken sorumludur (m.12/2).

Karardan iki tespit, dosyalarda tartışma konusu olabilir:

  • Manevi tazminat için kişilik hakkının ağır biçimde ihlali gerekmez; her türlü hukuka aykırı ihlal yeterlidir.
  • Verilerin sonradan kimliği tespit edilemeyen üçüncü kişilerce internette yayınlanması, somut olayda veri sorumlusunun kusurunu ortadan kaldırmamış ve illiyet bağını kesmemiştir. Veri sorumlusunun sonradan aldığı önlemler ise ancak tazminat miktarının belirlenmesinde gözetilebilecek hususlar sayılmıştır.

Aynı kararda KVKK’nın gerçek kişilere ilişkin bilgileri koruduğu, tüzel kişilerin KVKK kapsamında tazminat talebinde bulunamayacağı, ancak tüzel kişi bilgilerinden bir gerçek kişiye ulaşılabiliyorsa o gerçek kişinin korunacağı belirtilmiştir. Şirket bilgileri bakımından başka kanunlar ayrıca değerlendirilir.

İspat ve deliller

Genel kural olarak zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat eder (TBK m.50/1). Zararın miktarı tam ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak hakkaniyete uygun bir miktar belirler (TBK m.50/2).

Uygulamada dosyayı güçlendiren kayıtlar şunlardır:

  • veri sorumlusunun ihlal bildirimi ya da size gönderdiği bilgilendirme,
  • veri sorumlusuna yaptığınız başvuru ve verilen cevap (KVKK m.13),
  • varsa Kurula şikâyetiniz ve Kurulun kararı,
  • verinin yayıldığı yerlere ait tarihli kayıtlar ve sizinle kurulan şüpheli temasların kayıtları,
  • maddi zarar varsa banka, harcama ve fatura kayıtları.

Telefonunuzdaki mesajları, e-postaları ve hesap kayıtlarını silmeyin; ilk hâliyle saklayın. Delilin nasıl sunulacağı ayrıca değerlendirilir.

Kurula şikâyet ile dava arasındaki ilişki

Kurula şikâyet için önce veri sorumlusuna başvurmak gerekir; başvuru yolu tüketilmeden şikâyet yoluna gidilemez (m.14/2). Veri sorumlusu başvuruyu talebin niteliğine göre en kısa sürede ve en geç otuz gün içinde sonuçlandırır (m.13/2). Başvuru reddedilir, cevap yetersiz bulunur ya da süresinde cevap verilmezse ilgili kişi, cevabı öğrendiği tarihten itibaren otuz ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyette bulunabilir (m.14/1).

Tazminat hakkı ise m.14/3 ile ayrıca saklı tutulmuştur. Kurul sürecinin nasıl işlediğini KVKK şikâyeti nasıl yapılır yazısında, veri sorumlusunun bildirim yükümlülüğünü KVKK veri ihlali bildirimi ve 72 saat yazısında anlattım.

Görevli mahkeme, yetki ve arabuluculuk

Aksine bir düzenleme bulunmadıkça malvarlığı haklarına ve şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir (HMK m.2). Ancak uyuşmazlığın niteliği bunu değiştirebilir:

  • Dava ticari dava sayılıyorsa ve konusu bir miktar para olan tazminat ise, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (TTK m.5/A).
  • Uyuşmazlık tüketici mahkemesinde görülecekse, kanundaki istisnalar dışında arabulucuya başvuru yine dava şartıdır (6502 sayılı Kanun m.73/A).

Veri ihlalinin bir abonelik, üyelik ya da hizmet ilişkisi içinde yaşanması bu ayrımı önemli kılar. Hangi mahkemenin görevli olduğu ve arabuluculuğun gerekip gerekmediği somut ilişkiye göre belirlenir; yanlış mahkemede açılan dava zaman kaybettirir.

Yetki bakımından TMK m.25 son fıkrası, kişilik haklarının korunması için davacıya kendi yerleşim yeri veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde dava açma imkânı tanır.

Zamanaşımı

Haksız fiile dayanan tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar (TBK m.72/1). Tazminat, ceza kanunlarının daha uzun zamanaşımı öngördüğü bir suçtan doğmuşsa o süre uygulanır. Süre, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiğiniz tarihten işler; bu tarihin hangi gün olduğu dosyaya göre tartışılabilir, bu nedenle öğrenme tarihini gösteren kaydı saklayın. Veri ihlali bir sözleşme ilişkisi içinde yaşandıysa ve talep sözleşmeye aykırılığa dayanıyorsa, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça her alacak için öngörülen on yıllık süre de gündeme gelebilir (TBK m.146).

Ceza yolu ayrıca mümkün

Kişisel verileri hukuka aykırı olarak başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişinin eylemi TCK m.136’da suç olarak düzenlenmiştir. Ceza soruşturması tazminat davasının yerine geçmez; ikisi farklı amaçlara hizmet eder. Ceza boyutunu TCK 136: kişisel verileri hukuka aykırı verme veya yayma yazısında ele aldım.

Somut dosyanın incelenmesi gerekir

Hangi hükme dayanılacağı, kimin davalı olacağı, arabuluculuğun gerekip gerekmediği ve zararın nasıl ortaya konacağı, ihlalin nasıl yaşandığına ve elinizdeki kayıtlara göre değişir; bu yazı genel bilgi verir ve sonuç vaat etmez.

Sıkça Sorulan Sorular

Kurul kararı olmadan tazminat davası açılabilir mi?

KVKK m.14/3, kişilik hakları ihlal edilenlerin genel hükümlere göre tazminat hakkını saklı tutar; dava genel olarak TBK ve TMK hükümlerine dayanır. Kurula şikâyet ise önce veri sorumlusuna başvurmayı gerektiren ayrı bir yoldur (m.14/2). Varsa Kurul kararı davada delil olarak sunulabilir.

Kurulun verdiği idari para cezası bana mı ödenir?

Hayır. KVKK m.18’deki idari para cezası veri sorumlusuna uygulanan bir idari yaptırımdır. Zararınızın giderilmesi için ayrıca tazminat istemeniz gerekir (m.11/1-ğ, m.14/3).

Manevi tazminat için ağır bir ihlal şart mı?

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 13.02.2025 tarihli, 2022/3953 E., 2025/2404 K. sayılı kararına göre kişilik hakkının ağır biçimde ihlali gerekmez; her türlü hukuka aykırı ihlal manevi tazminat için yeterlidir. Hukuka aykırılık, kusur ve illiyet bağı yine aranır.

Veri ihlali tazminat davasında zamanaşımı ne kadar?

Haksız fiile dayanan istemlerde TBK m.72/1’e göre zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde fiilden itibaren on yıl. Fiil, ceza kanunlarında daha uzun zamanaşımı öngörülen bir suçsa o süre uygulanır.

Veri ihlali davasında arabuluculuk zorunlu mu?

Uyuşmazlığa göre değişir. Ticari davalarda konusu para olan tazminat istemlerinde (TTK m.5/A) ve tüketici mahkemesinde görülecek uyuşmazlıklarda (6502 m.73/A) kanundaki istisnalar dışında arabulucuya başvuru dava şartıdır. Aksine düzenleme bulunmadıkça görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir (HMK m.2).

Resmî kaynaklar

İlgili rehberler

Yasal uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut olayınız için bir avukattan görüş alınız.

Av. Bilal Alyar, İstanbul Barosu
ALYAR LAW & CONSULTANCY

Hazırlayan Avukat

Av. Bilal ALYAR

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz.

İletişim | Hakkımızda

0534 636 19 19 WhatsApp alyarlaw@gmail.com