Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Verme veya Ele Geçirme (TCK m.136)
TCK m.136 uyarınca kişisel verileri hukuka aykırı olarak bir başkasına veren, yayan veya ele geçiren fail iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Suç Fiilleri
Verme, yayma ve ele geçirme alternatifli seçimlik hareketlerdir. Herhangi birinin gerçekleşmesi suçun oluşumu için yeterlidir.
Nitelikli Haller
TCK m.137 uyarınca suçun kamu görevlisi tarafından ve görevin verdiği yetki kötüye kullanılmak suretiyle işlenmesi halinde ceza yarı oranında artırılır.
- Veritabanı satışı
- Müşteri listesi paylaşımı
- Hacker veri sızıntısı
- Çalışan veri hırsızlığı
- Sahte çağrı merkezi kullanımı
Zincir İşleme Sorumluluğu
Veriyi alan kişi de hukuka aykırı kullanımda suç işlemiş sayılır. Pazarlama amaçlı liste satın alma zincirindeki her halka ceza riski taşır.
Takip Usulü, Nitelikli Hâl ve Zamanaşımı
- Şikâyete bağlı değildir (TCK m.139): Kişisel verilerin kaydedilmesi (m.135), verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme (m.136) ve verileri yok etmeme (m.138) suçları, bölümdeki diğer suçlardan farklı olarak resen soruşturulur. Mağdurun şikâyetten vazgeçmesi soruşturmayı sona erdirmez; ihbar üzerine de soruşturma başlatılır.
- Kayda alınan beyan ve görüntülerde artırım (m.136/2): 17/10/2019 tarihli 7188 sayılı Kanunla eklenen fıkra uyarınca, suçun konusu Ceza Muhakemesi Kanunu m.236’nın beşinci ve altıncı fıkraları gereğince kayda alınan beyan ve görüntüler ise verilecek ceza bir kat artırılır. Bu, özellikle çocuk ve mağdur beyanlarının görüntülü kayıtlarının paylaşılması hâlinde gündeme gelir.
- Kamu görevlisi ve meslek yükümlülüğü (m.137): Suçun kamu görevlisi tarafından ve görevin verdiği yetki kötüye kullanılmak suretiyle ya da belli bir meslek ve sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır.
- Tüzel kişiler (m.140): Bölümdeki suçların işlenmesi dolayısıyla tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur. Verinin bir şirket organizasyonu içinde satılması hâlinde şirket bakımından da sonuç doğar.
- Dava zamanaşımı: Suçun cezası iki yıldan dört yıla kadar hapis olduğundan, TCK m.66/1-e uyarınca dava zamanaşımı süresi sekiz yıldır. Süre, verinin verildiği, yayıldığı veya ele geçirildiği tarihten işlemeye başlar.
- Ayrı ayrı suç oluşumu: Verme, yayma ve ele geçirme seçimlik hareketlerdir; aynı veri kümesi üzerinde farklı zamanlarda gerçekleştirilen eylemlerde zincirleme suç hükümleri (TCK m.43) tartışılır. Veriyi hukuka aykırı biçimde alan kişi de ele geçirme fiilinden sorumlu olur.
Tazminat ve İdari Yaptırım
TCK yaptırımı yanında KVKK m.18 idari para cezası ve Türk Borçlar Kanunu m.49 çerçevesinde manevi tazminat sorumluluğu doğar.
Sık Sorulan Sorular
İş değiştirirken müşteri listesi götürmek suç mu?
Rızasız paylaşım TCK m.136 kapsamındadır; ticari sır ihlali ve rekabet yasağı ihlali eklenebilir.
Kimin hacklediği bilinmiyorsa ne yapılmalı?
Derhal Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulmalı ve BTK/KVKK bildirimi yapılmalıdır.
Veri satın almak da suç mu?
Hukuka aykırı veriyi bilerek alma ele geçirme olarak değerlendirilir ve suçu oluşturur.
İletişim
ALYAR LAW & CONSULTANCY – Cevizli Mah. Enderun Sok. No:10C Kartal/İstanbul
Telefon: 0534 636 19 19 | E-posta: alyarhukuk@gmail.com
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki sorunlarınız için bir avukata danışmanız önerilir.