Marka Tescili İtirazları ve İptali 2026: SMK’ya Göre Süreç

Marka tescili itirazı ve iptali, Sınai Mülkiyet Kanunu’nda (SMK, 6769 sayılı) düzenlenen, bir markanın tescil edilmesini önlemeye veya zaten tescilli bir markayı ortadan kaldırmaya yönelik iki farklı hukuki yoldur. Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdindeki idari itiraz süreci ile mahkeme önünde açılan hükümsüzlük davası, farklı aşamalarda devreye girer ve farklı sonuçlar doğurur. Bu rehberde iki mekanizmanın süreleri, gerekçeleri ve güncel Yargıtay uygulamasını ele alıyoruz.

Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; somut marka başvurusu ve emtia listesi incelenmeden itiraz/dava stratejisi önerilemez.

Son güncelleme: Eylül 2026 — SMK m.18-22 tam metni ve güncel Yargıtay 11. Hukuk Dairesi içtihadıyla genişletildi.

İtiraz mı, Hükümsüzlük Davası mı: İki Farklı Aşama

Marka koruma sürecinde iki ayrı savunma noktası vardır. Yayıma itiraz, marka henüz tescil edilmeden, bültende yayımlandığı sırada TÜRKPATENT nezdinde yapılan idari bir başvurudur; amaç markanın hiç tescil edilmemesini sağlamaktır. Hükümsüzlük davası ise marka zaten tescil edildikten sonra, mahkeme önünde açılan bir dava türüdür; amaç tescilli markayı sicilden sildirmektir. İkisi de aynı hukuki gerekçelere (karıştırılma ihtimali, önceki hak, kötüniyet gibi) dayanabilir ama farklı mercilerde ve farklı sürelerde işler.

Yasal Çerçeve: SMK m.18-22

SMK m.18/1: “Bültende yayımlanmış bir marka başvurusunun, 5 inci veya 6 ncı maddelere göre tescil edilmemesi gerektiğine ilişkin itirazlar ilgili kişiler tarafından marka başvurusunun yayımından itibaren iki ay içinde yapılır.” m.18/2 ekler: “İtiraz, yazılı ve gerekçeli olarak Kuruma yapılır. İtiraz gerekçelerinin birinci fıkrada belirtilen süre içinde sunulmaması hâlinde itiraz yapılmamış sayılır.” Bu iki ay, hak düşürücü bir süredir — kaçırılırsa marka tescil sürecine devam eder.

İtiraz Süreci ve YİDK Kararı

İtiraz TÜRKPATENT Markalar Dairesi’ne yapılır; Kurum, başvuru sahibinden görüşlerini ister, gerekirse ek bilgi/belge talep edebilir. İtiraz reddedilir veya kabul edilirse, taraflardan biri bu karara karşı Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu’na (YİDK) itiraz edebilir — bu, TÜRKPATENT içindeki son idari mercidir. YİDK kararı da kesin değildir: karara karşı 2 ay içinde Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nde “YİDK kararının iptali” davası açılabilir. Uygulamada bu dava çoğu zaman markanın hükümsüzlüğü talebiyle birlikte açılır — marka bu arada tescil edilmişse.

Hükümsüzlük Davasının Gerekçeleri

Yargı Kararı

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin yakın tarihli bir kararı, davacının markasıyla davalının sonradan tescil ettirdiği marka arasında SMK m.6/1 uyarınca benzerlik ve karıştırılma ihtimali bulunduğunu tespit eden ilk derece ve bölge adliye mahkemesi kararlarını onamış, davalı markasının hükümsüzlüğüne ilişkin hükmü kesinleştirmiştir. Karar, karıştırılma ihtimalinin bilirkişi incelemesiyle somut olarak tespit edilmesi gerektiğini ve salt görsel/işitsel benzerliğin değil, ortalama tüketici nezdindeki genel izlenimin esas alındığını gösteriyor:

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E.2025/4658, K.2026/1479, 12.03.2026 — mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/1211364300 (erişim: Eylül 2026)

Sıkça Sorulan Sorular

Marka başvurusuna itiraz süresi kaç gündür?

Bültende yayımdan itibaren 2 ay (60 gün civarı, ay hesabıyla) içinde itiraz yapılmalıdır; bu hak düşürücü bir süredir.

İtiraz ücreti ödemezsem ne olur?

SMK m.18/2 uyarınca itirazın incelenebilmesi için süresi içinde ücretin ödenmesi şarttır; ödenmezse itiraz yapılmamış sayılır.

YİDK kararına karşı hangi mahkemeye gidilir?

Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi görevlidir; dava YİDK kararının tebliğinden itibaren 2 ay içinde açılmalıdır.

Hükümsüzlük davası kim tarafından açılabilir?

Önceki hak sahibi, zarar gören ilgili kişiler ve Cumhuriyet savcıları ile ilgili kamu kurumları (kanunda sayılan hâllerde) açabilir.

Hükümsüzlük kararı geriye mi etkilidir?

Evet. Marka hükümsüz kılındığında, hükümsüzlük tescil tarihinden itibaren geriye etkili sonuç doğurur — marka hiç tescil edilmemiş gibi işlem görür.

İtiraz süresini kaçırdım, başka yolum var mı?

Marka tescil edildikten sonra hükümsüzlük davası açma yolu kalır; ancak bu dava mahkemede daha uzun sürer ve ayrı bir yargılama giderine tabidir.

Karıştırılma ihtimali nasıl tespit edilir?

Mahkeme; markaların görsel, işitsel ve kavramsal benzerliğini, kapsadıkları mal/hizmetlerin aynı/benzer olup olmadığını ve ortalama tüketicinin genel izlenimini birlikte değerlendirir; genellikle bilirkişi raporu alınır.

Aynı sınıfta olmayan mallar için de itiraz edilebilir mi?

Tanınmış marka söz konusuysa (SMK m.6/5), farklı sınıflardaki mal/hizmetler için de itiraz/hükümsüzlük talep edilebilir; koşul markanın itibarından haksız yararlanma veya ayırt ediciliğinin zedelenmesi riskidir.

İtiraz sürecinde ek delil sunabilir miyim?

Kurum gerekli gördüğünde taraflardan ek bilgi ve belge sunmalarını isteyebilir; süresinde sunulmayan bilgi ve belgeler mevcut dosya kapsamında değerlendirmeye alınır.

Marka tescil edildikten sonra kullanılmazsa ne olur?

SMK’da ayrıca “kullanmama” nedeniyle iptal mekanizması vardır — tescilden itibaren 5 yıl kullanılmayan marka, ilgili kişilerin talebiyle iptal edilebilir. Bu, itiraz ve hükümsüzlükten farklı, bağımsız bir yoldur.

Hukuki Destek

Marka itirazı veya hükümsüzlük davası açmadan önce, başvurunun/markanın emtia listesi ile karşı markanın kapsamının karşılaştırılması gerekir. Süreler hak düşürücü olduğundan, itiraz/dava kararının zamanında alınması kritik önem taşır.

Sonuç

Marka koruması iki aşamalı bir sistemdir: tescil öncesi itiraz ile tescil sonrası hükümsüzlük davası. İtiraz süresi kısa ve hak düşürücüdür; kaçırılması markanın tescilini durdurmaz ama hükümsüzlük davası kapısını her zaman açık tutar. Her iki yolda da temel mesele aynıdır — karıştırılma ihtimalinin somut delillerle ortaya konması.