Miras Payı Hesaplama ve Varislerin Hakları 2026
Miras payı hesaplama yasal miras kuralları ve saklı pay sistemiyle belirlenir. TMK md.495-513 miras düzeni ve hesap usulünü detaylı biçimde düzenler.
Yasal Mirasçılık Sıraları
Birinci zümre altsoy, ikinci zümre ana-baba ve altsoyları, üçüncü zümre büyük ana-babalar ve altsoyları mirasçı olur. Her zümre içinde kan hısımlığı esas alınır.
Eşin Mirasçılık Durumu
Sağ kalan eş mirasçıdır ve zümrelere göre değişen oranda pay alır. Birinci zümre ile birlikte 1/4, ikinci zümre ile 1/2, üçüncü zümre ile 3/4 pay sahibi olur.
Saklı Pay Sistemi
TMK md.506 altsoy, anne-baba ve eş için saklı pay belirler. Saklı pay ihlali halinde tenkis davası açılabilir.
Vasiyetname ve Mirastan Çıkarma
Vasiyetname TMK md.514-527 arasında düzenlenir. Mirastan çıkarma ancak TMK md.510’daki şartlar varsa mümkündür.
Miras Reddi ve İntikal
TMK md.605-619 miras reddi hükümleri uygulanır. Borca batık miras reddedilerek terekeden uzak durulabilir. Süre 3 ay olup hak düşürücüdür.
Sıkça Sorulan Sorular
Eş ne kadar miras alır?
Altsoy ile birlikte mirasçı ise 1/4 pay alır. Ana-babayla birlikte 1/2, daha uzak akrabayla 3/4 pay sahibi olur.
Saklı payımı nasıl korurum?
Saklı pay ihlali halinde tenkis davası açılabilir. Süre ihlalin öğrenilmesinden itibaren 1 yıl ve her halde 10 yıldır.
Mirasın borcu varsa?
3 ay içinde mirası reddedebilirsiniz. Süre geçtikten sonra resmi defter tutulması istenebilir.
Mirastan çıkarma mümkün mü?
Evet, TMK md.510’da sayılan sebeplerle (ağır suç, yükümlülük ihlali) mümkündür. Vasiyetnameyle yapılır.
İlgili Mevzuat ve Temel Hükümler
| Kaynak | Hüküm | Konusu |
|---|---|---|
| 4721 s. TMK | m.495-501 | Yasal mirasçılar ve zümre sistemi |
| 4721 s. TMK | m.499 | Sağ kalan eşin miras payı |
| 4721 s. TMK | m.505-506 | Saklı pay ve tasarruf nisabı |
| 4721 s. TMK | m.514 | Mirastan çıkarma (ıskat) |
| 4721 s. TMK | m.531-536 | Ölüme bağlı tasarrufların şekli |
| 4721 s. TMK | m.557-559 | Vasiyetname iptali sebepleri ve süresi |
| 4721 s. TMK | m.560-571 | Tenkis davası usul ve zamanaşımı |
| 4721 s. TMK | m.575-578 | Mirasın geçişi ve yoksunluk |
| 4721 s. TMK | m.589-597 | Tereke tespiti ve koruma önlemleri |
| 4721 s. TMK | m.598 | Mirasçılık belgesi (veraset ilamı) |
| 4721 s. TMK | m.605-618 | Mirasın reddi (gerçek ve hükmen) |
| 4721 s. TMK | m.619-630 | Resmî defter tutma |
| 4721 s. TMK | m.632-636 | Mirasın resmî tasfiyesi |
| 4721 s. TMK | m.640-645 | Miras ortaklığı ve tereke temsilcisi |
| 4721 s. TMK | m.646-676 | Mirasın paylaşılması davası |
| 6098 s. TBK | m.611-619 | Ölünceye kadar bakma sözleşmesi |
| 6100 s. HMK | m.11 | Miras davalarında yetkili mahkeme (son yerleşim yeri) |
Yetkili Kurumlar ve Başvuru Kanalları
- Sulh Hukuk Mahkemesi: Mirasçılık belgesi, tereke tespiti, miras ortaklığı temsilcisi tayini.
- Asliye Hukuk Mahkemesi: Tenkis, mirasın reddi, muris muvazaası nedeniyle tapu iptali, miras paylaşım davaları.
- Noterlik: Resmî vasiyetname düzenleme, mirasın reddi beyanı (TMK m.609).
- Nüfus Müdürlüğü: Veraset intikal işlemleri için nüfus kayıt örneği.
- Tapu Müdürlüğü: İntikal tescili, miras nedeniyle geçiş işlemleri.
- Vergi Dairesi: Veraset ve intikal vergisi beyannamesi (7338 s. VİVK).
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Hukuku
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.