Sultangazi’de Miras: Borçlu Terekede Ret ve Sorumluluk

Sultangazi’de miras dosyalarının önemli bir bölümü, mal bırakmaktan çok borç bırakan terekelerle ilgilidir. Miras bırakanın kredi kartı, tüketici kredisi, kefalet veya vergi ve SGK borçları ortaya çıktığında mirasçılar şaşkınlık yaşar: mirası kabul etmeleri hâlinde bu borçlardan sorumlu olabilirler. Bu sayfada borçlu terekelerde mirasçıların başvurabileceği hukuki yollar, Türk Medeni Kanunu ve ilgili mevzuat çerçevesinde özetlenmektedir. Metin genel bilgilendirme niteliğindedir.

Mirasçının sorumluluğu ne zaman başlar?

Miras, miras bırakanın ölümüyle kendiliğinden mirasçılara geçer. Mirası reddetmeyen mirasçı, terekenin borçlarından kişisel malvarlığıyla sorumlu olur (TMK m.641). Sorumluluk yalnız ölenin bıraktığı malla sınırlı değildir; bu nedenle ret kararı çok önemlidir. Kural olarak ret süresi, mirasçının miras bırakanın ölümünü öğrendiği tarihten itibaren üç aydır (TMK m.606). Vasiyet yoluyla mirasçı olunmuşsa süre, vasiyetnamenin tebliğinden itibaren işler.

Gerçek ret ve hükmen ret

Mirasın gerçek reddi, mirasçının sulh hukuk mahkemesine yaptığı yazılı veya sözlü beyanla gerçekleşir (TMK m.609). Hükmen ret ise terekenin borca batık olduğunun açıkça belli olduğu durumlarda söz konusudur (TMK m.605/2). Hükmen ret durumunda mirasçı ret beyanında bulunmasa da reddedilmiş sayılabilir; ancak terekenin gerçekten borca batık olduğunun açıkça ortaya konması gerekir. İspat için icra dosyaları, banka borç bilgisi ve mal varlığı araştırması kullanılır. Ayrıntılı bilgi mirasın reddi adımları ve dilekçe örnek yapısı için mirasın reddi dilekçesi sayfasındadır.

Ret süresi geçtiyse

Süre kaçırılmışsa mirasın kabul edilmiş sayılması söz konusu olabilir. Yine de kanun, haklı sebep bulunduğunda hâkimin süreyi uzatmasına veya yeni bir süre vermesine imkân tanır; bu imkânın şartları dar ve somut olaya bağlıdır. Süre geçtikten sonra yapılacak başvurunun akıbeti belgelere göre değerlendirilir. Aynı şekilde, mirasçı murisin malına el koymuş ya da malları satmışsa ret hakkını kaybedebilir; bu nedenle terekeye ilişkin işlemlerden önce ret kararının netleşmesi gerekir.

Terekenin defteri ve borçların tespiti

Tereke borçlarını kesin olarak bilmeyen mirasçı, mahkemeden terekenin resmî defterinin tutulmasını isteyebilir (TMK m.589-590). Defter tutulurken alacaklılar çağrılır ve borçlar kayda alınır. Defter, mirasçıya terekenin gerçek durumunu gösterme açısından önemli bir araçtır; defter tutulduktan sonra kanunda mirasçıya düşünme süresi tanınır. Bu yol özellikle borcun miktarı belirsiz olduğunda tercih edilir.

Ret sonrasında mirasın kime geçeceği

Mirasçının reddi hâlinde miras, ret yapmamış olsaydı o kişinin yerine geçecek kişilere intikal eder. Örneğin birinci derece mirasçı çocuk reddederse onun altsoyu mirasçı olur ve onlar da reddetmek isterse ayrı ayrı veya velayet altındakiler için hâkim izni gibi usullerle hareket gerekir. Bu yüzden ret kararı verilirken, aile bireylerinin de aynı süre içinde işlem yapıp yapmayacağı birlikte düşünülmelidir. Reddin ardından üçüncü kişilere intikal eden mirasın borçlandırıcı etkisi sürerse zincirleme ret gündeme gelir.

Alacaklıların takibi ve mirasçı

Murisin alacaklıları, ölümden sonra mirasçılara karşı takip yoluna gidebilir. İcra ve iflas mevzuatı, mirasçının ret süresi dolmadan borçla karşı karşıya bırakılmasını sınırlayan hükümler içerir (İİK m.53). Yine de mirasçılara tebligat gelmesi, mirası kabul ettikleri anlamına gelmez; bu tebligatlara karşı süresi içinde itiraz edilmelidir. Mirasçının icra dairesine yaptığı işlemler, ileride kabul iradesi olarak yorumlanmasın diye dikkatle yönetilmelidir.

Küçük çocuklar ve ret

Miras bırakanın küçük çocuğu varsa, ret işlemi çocuğun yasal temsilcisi tarafından yapılır; kanunun öngördüğü özel şartlar ve izin usulleri bulunur. Çocuk adına yapılacak ret, çocuğun gelecekteki haklarını doğrudan etkilediğinden, belgeler ve terekenin durumu önceden dikkatle incelenmelidir. Reddin ardından mirasın çocuğun altsoyuna veya diğer mirasçılara geçmesi de ayrıca hesaba katılır.

Hizmet kapsamı

Mirasın reddi ve hükmen ret değerlendirmesi
Terekenin resmî defterinin tutulması başvurusu
Mirasçılık belgesi alınması ve itirazlar
Tereke borçlarına karşı mirasçı savunması
Mirasçılar arasında paylaşım ve ortaklığın giderilmesi
Saklı pay ve tenkis davaları

Süreç

Ölüm tarihi ve öğrenme tarihi netleştirilir; üç aylık süre hesaplanır.
İcra dosyaları, banka ve kamu borçları sorgulanır.
Ret, defter tutma veya kabul seçenekleri karşılaştırılır.
Ret kararı verilirse sulh hukuk mahkemesine süresi içinde başvurulur.
Mirası kabul edilen terekede paylaşım ve borç ödemesi planlanır.

Miras davalarında yetkili mahkeme miras bırakanın son yerleşim yeri mahkemesidir (HMK m.11). Yerleşim yeri Sultangazi ise ilçenin bağlı olduğu adliyedeki mahkemeler yetkilidir. Ret ile tenkis arasındaki farkı anlamak için tenkis ve ret karşılaştırması sayfasına bakılabilir.

Sıkça sorulan sorular

Babamın kredi kartı borcu var; mirası reddedersem evi de mi kaybederim?

Reddederseniz mirasçı sıfatı ortadan kalkar; terekedeki mal ve borçlar size geçmez. Evin sonraki akıbeti, reddi yapmayan diğer mirasçılara bağlıdır.

Reddetmeden önce banka hesaplarındaki parayı çekebilir miyim?

Terekeden mal çekmek, mirası kabul anlamına gelebilir. Bu nedenle ret düşünülüyorsa terekeden mal çıkışı yapılmamalıdır.

Küçük çocuklar adına ret nasıl yapılır?

Velayet altındaki çocuklar için ret işlemi velilerce yapılır; kanunda özel durumlarda hâkim iznine ve ek şartlara yer verilmiştir.

Kardeşim mirası reddederse payı bana mı geçer?

Ret eden mirasçının payı, kural olarak onun altsoyuna, altsoyu yoksa aynı zümredeki diğer mirasçılara geçer. Bu nedenle diğer mirasçıların da kendi kararlarını ret süresi dolmadan vermesi gerekir.

Görüşmeler Kartal Cevizli Mahallesi’ndeki büroda önceden randevu ile yapılır; iletişim: 0534 636 19 19.