Tahkim vs Mahkeme: Ticari Uyuşmazlık Çözümü Karşılaştırma — Av. Bilal Alyar 2026
Tahkim (HMK m.407-444 ve MTK) ve mahkeme, ticari uyuşmazlıkların çözümünde iki ana yoldur. Tahkim; hızlı, gizli ve uluslararası icra için tercih edilirken (özellikle New York Sözleşmesi çerçevesinde); mahkeme yargılaması daha ekonomik ve yerel davalar için pratik. Tahkim klozu sözleşmede önceden yer almalıdır.
| Kriter | Tahkim | Mahkeme |
|---|---|---|
| Süre | 6-18 ay | 12-48 ay (istinaf/temyiz dahil) |
| Maliyet | Yüksek (hakem ücretleri, kurum) | Düşük (harç + vekalet) |
| Gizlilik | Tam gizlilik | Açık yargılama |
| Hakem/Hakim | Taraflarca seçilir, uzman | Devlet tarafından atanır |
| Karar gücü | Tek dereceli (kural), iptal davası mümkün | Çok dereceli (BİM, Yargıtay/Danıştay) |
| Uluslararası icra | New York Sözleşmesi — 168 ülke | Karşılıklılık aranır |
| Uygulanacak hukuk | Tarafların seçimi | Lex fori (yerel hukuk) |
| Tipik kullanım | Uluslararası ticaret, yüksek meblağlı, uzmanlık gerektiren | Yerel ticari uyuşmazlıklar |
Pratik: Uluslararası ticari ilişkilerde tahkim varsayılan tercih; yerel + orta meblağlı uyuşmazlıklarda mahkeme genellikle ekonomik.