TCK 155 güveni kötüye kullanma suçunu, başkasının zilyetliğine devredilen mal üzerinde sahibine ait olan kullanma yetkisinin sınırlarını aşmak veya devir amacının dışında tasarrufta bulunmak olarak tanımlar.
İçindekiler
- Suçun Unsurları ve Hırsızlıktan Farkı
- Temel ve Nitelikli Cezalar
- Hizmet Nedeniyle Güveni Kötüye Kullanma
- Etkin Pişmanlık ve Tazmin
- Hukuki ve Cezai Yargılama Etkileşimi
- Sıkça Sorulan Sorular
Suçun Unsurları ve Hırsızlıktan Farkı
Güveni kötüye kullanmada mal failin zilyetliğinde rızaen bulunur; fail bu zilyetliği kötüye kullanır. Hırsızlıkta zilyetliğin rızasız alınması esastır. Emanet, ariyet, vekalet, depo, kira ilişkileri tipik örnek senaryolardır.
Temel ve Nitelikli Cezalar
TCK 155/1 temel cezayı 6 ay-2 yıl hapis ve adli para cezası olarak belirler ve şikâyete bağlıdır. TCK 155/2 hizmet, sanat, meslek veya ticaret nedeniyle tevdi olunan eşya üzerinde işlendiğinde ceza 1-7 yıl hapse çıkar ve re’sen kovuşturulur.
Hizmet Nedeniyle Güveni Kötüye Kullanma
İşçi, muhasebeci, yönetici, vekil, kargo görevlisi gibi kişilerin işyeri/müvekkil malları üzerinde tasarrufta bulunması TCK 155/2 nitelikli halidir. İş hukuku açısından haklı fesih sebebi (İK 25/II) oluşturur; ceza ve hukuk yargılaması paralel yürür.
Etkin Pişmanlık ve Tazmin
TCK 168 uyarınca failin mağdurun zararını soruşturma evresinde gidermesi halinde cezada 2/3’e kadar, kovuşturma evresinde hüküm verilmeden önce 1/2’ye kadar indirim yapılır. Kısmi tazminde mağdurun rızası aranır.
Hukuki ve Cezai Yargılama Etkileşimi
Aynı fiil için ceza davası ve tazminat/sebepsiz zenginleşme/vekalet sözleşmesi davası birlikte yürüyebilir. Ceza mahkemesinin maddi vakıaya ilişkin kabulleri hukuk hâkimini bağlar (TBK 74). Bu nedenle ceza dosyasındaki ifade ve delillerin titizlikle yönetilmesi gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Güveni kötüye kullanma cezası nedir?
TCK 155/1 temel cezayı 6 aydan 2 yıla kadar hapis ve adli para cezası olarak belirler. TCK 155/2 hizmet/meslek/ticaret nedeniyle işlendiğinde 1 yıldan 7 yıla kadar hapis ve adli para cezası uygulanır.
Şikâyete tabi midir?
Yalnızca temel hal (TCK 155/1) şikâyete tabidir; şikâyet süresi öğrenmeden itibaren 6 aydır. Hizmet/meslek nedeniyle işlenen nitelikli hal (TCK 155/2) re’sen kovuşturulur.
Etkin pişmanlık halinde indirim oranı nedir?
TCK 168 uyarınca soruşturma evresinde tazmin halinde cezada 2/3’e kadar, kovuşturma evresinde hüküm verilmeden önce tazmin halinde 1/2’ye kadar indirim yapılır.
Vekalet ilişkisinde para iadesi yapmamak suç mu?
Vekilin müvekkilden tahsil ettiği parayı zimmetine geçirmesi veya iade etmemesi TCK 155/2 hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu oluşturabilir. Avukatlar bakımından ayrıca disiplin sorumluluğu vardır.
Yargıtay ve AYM Kararları
- Yargıtay 6. CD: Yargıtay 6. Ceza Dairesi – Yağma ve Hırsızlık Vasıf Tartışması. Cebir/tehdit unsurunun olayda gerçek anlamda kullanılıp kullanılmadığı, mağdurun direnç durumu, fail-mağdur arasındaki güç dengesi tartışılarak yağma yerine hırsızlık vasfının uygulanması gerektiğine hükmedilmiştir. Etkin pişmanlık değerlendirmesi yapılmıştır. UYAP Mevzuat
- Yargıtay 11. CD: Yargıtay 11. Ceza Dairesi – Resmi Belgede Sahtecilik ve Aldatma Kabiliyeti. Düzenlenen sahte belgenin başkalarını aldatabilecek nitelikte olup olmadığı bilirkişi raporu ile değerlendirilmiş; kamu görevlisinin görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu belgede sahtecilik halinde TCK 204/2 uygulanması gerektiği vurgulanmıştır. UYAP Mevzuat
İlgili Ceza Hukuku Rehberleri
Bölgesel Hizmet Alanları
- kadikoy ceza avukati Rehberi (2026)
- besiktas ceza avukati Rehberi (2026)
- sisli ceza avukati Rehberi (2026)
- uskudar ceza avukati Rehberi (2026)
- bakirkoy ceza avukati Rehberi (2026)
YouTube Hukuk Kanalı
Detaylı video anlatımı için @bilalalyar YouTube kanalını ziyaret edebilirsiniz.
Güncellenme: 17 Nisan 2026 — Av. Bilal ALYAR Hukuk Bürosu