Vergi Ziyaı Cezası Uzlaşma 2026: Uzlaşma Sınırı, İndirim ve Süreler

Kısa Cevap: Vergi Ziyaı Cezasında Uzlaşma Nasıl İşler?
  • Kapsam: VUK Ek m.1’in güncel metnine göre uzlaşma cezaların tutarı üzerinde yapılır; vergi aslı uzlaşma konusu sayılmaz. Vergi ziyaı cezasında tutar sınırı yoktur; kaçakçılık fiilleri (VUK m.359) ve bunlara iştirak nedeniyle kesilen cezalar uzlaşmaya girmez (VUK Ek m.1). Kapsam.
  • Uzlaşma sınırı: Usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarında fiil bazında toplam ceza, her yıl yeniden değerleme oranında artırılarak Resmî Gazete’de ilan edilen sınırı aşıyorsa uzlaşma istenebilir; sınırı aşmayan bu cezalarda VUK m.376 indirimi %50 artırımlı uygulanır. Sınır.
  • İndirim ne kadar: Uzlaşmada kanunda sabit bir oran yoktur; tutar komisyonla görüşmede belirlenir ve uzlaşılan cezaya ayrıca indirim uygulanmaz (Ek m.9). Uzlaşma yerine VUK m.376 seçilirse cezanın yarısı indirilir. İndirim.
  • Süre: Tarhiyat sonrası uzlaşma, ihbarnamenin tebliğinden itibaren 30 gün içinde yazılı olarak istenir (Ek m.1). Başvuru.

Son güncelleme: 11 Kasım 2026

Bu sayfa vergi ziyaı cezasının nasıl hesaplandığını, tarhiyat sonrası ve tarhiyat öncesi uzlaşmayı, 2026 yılında uygulanan uzlaşma sınırını, uzlaşma ile VUK m.376 ceza indirimi arasındaki seçimi ve uzlaşma sağlanamazsa dava yolunu anlatır. Madde metinleri: 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve Uzlaşma Yönetmeliği.

İçindekiler

Vergi Ziyaı Cezası Ne Kadar? (VUK m.341, 344)

Vergi ziyaı, mükellefin veya sorumlunun vergilendirmeyle ilgili ödevlerini zamanında ya da tam yerine getirmemesi yüzünden verginin zamanında veya tam tahakkuk ettirilmemesidir (VUK m.341). Bu durumda ziyaa uğratılan verginin bir katı tutarında vergi ziyaı cezası kesilir (VUK m.344/1).

  • Kaçakçılık fiilleri: Vergi ziyaına m.359’daki fiillerle sebebiyet verilmişse ceza üç kat, bu fiillere iştirak edenlere bir kat uygulanır (m.344/2).
  • Süresinden sonra verilen beyanname: Vergi incelemesine başlanmasından veya takdir komisyonuna sevkten sonra verilenler hariç, kanuni süresi geçtikten sonra verilen beyannamelerde ceza yüzde elli oranında uygulanır (m.344/3).
  • Kayıt dışı faaliyet: Mükellefiyet tesis ettirilmesi gerektiği hâlde vergi dairesinin bilgisi dışında faaliyette bulunarak vergi ziyaına sebebiyet verilirse ceza yüzde elli artırılır (m.344, 7524 sayılı Kanunla eklenen fıkra).
  • Tekerrür: Cezası kesinleşen kişiye kanundaki süre içinde yeniden vergi ziyaı cezası kesilirse ceza yüzde elli artırılır; artırım kesinleşen cezadan fazla olamaz (m.339).

Beyana dayanan vergilerde mükellef, haber verilen olayın ilgili olduğu vergi türüne ilişkin vergi incelemesine başlanmadan veya olay takdir komisyonuna intikal ettirilmeden ve bir muhbir tarafından ihbarda bulunulmadan durumu kendiliğinden dilekçeyle bildirir, beyannameyi on beş gün içinde verir veya düzeltir ve vergiyi gecikme zammı oranındaki zamla aynı sürede öderse vergi ziyaı cezası kesilmez (pişmanlık, VUK m.371; emlak vergisinde uygulanmaz). İzaha davet yazısı tebliğ edilen mükellef, davet konusu tespitle sınırlı olarak pişmanlıktan yararlanamaz; izah yeterli bulunmazsa kanundaki şartlarla ceza ziyaa uğratılan vergi üzerinden %20 oranında kesilir (VUK m.370).

Uzlaşmaya Hangi Cezalar Girer? (VUK Ek m.1)

İkmalen, re’sen veya idarece tarh edilen vergilere ilişkin vergi ziyaı cezaları ile tutarı kanundaki sınırı aşan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları uzlaşma konusu yapılabilir. Ek m.1’in güncel metninde uzlaşmanın konusu, bu cezaların tahakkuk edecek miktarlarıdır; vergi aslı ve vergi farkı maddede uzlaşma konusu olarak sayılmaz.

Uzlaşma dışında kalan cezalar:

  • VUK m.359’daki fiillerle vergi ziyaına sebebiyet verilmesi hâlinde kesilen ceza,
  • bu fiillere iştirak edenlere kesilen ceza,
  • VUK m.370/b uyarınca ön tespite ilişkin yazı tebliğ edilen mükelleflere bu maddeye göre kesilen ceza.

İdare, vergi ziyaına sebebiyet verilmesinin kanun hükümlerine yeterince nüfuz edememekten ya da VUK m.369’daki yanılmadan kaynaklandığı, VUK m.116-118’deki vergi hataları veya başka bir maddi hata bulunduğu ya da yargı kararlarıyla idarenin görüşü arasında farklılık olduğu ileri sürüldüğünde uzlaşabilir (Ek m.1). Talepte dayanılan gerekçenin belgeleriyle açıklanması yararlı olur.

Uzlaşma Sınırı: Her Yıl Yeniden Belirlenen Tutar

Kanun metninde usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları için bir sınır tutarı yazılıdır; bu tutar her yıl yeniden değerleme oranında artırılır ve güncel hâli Hazine ve Maliye Bakanlığınca Resmî Gazete’de ilan edilen genel tebliğin ekindeki listede (Ek m.1 ve Ek m.11 satırları) gösterilir (VUK mükerrer m.414; Uzlaşma Yönetmeliği m.2). Tutar kanundaki yetki çerçevesinde her yıl değişebileceğinden başvuru tarihindeki güncel liste Resmî Gazete’den kontrol edilmelidir.

  • Yıllık sınırı aşan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarında tarhiyat sonrası uzlaşma istenebilir; tarhiyat öncesi uzlaşmada da aynı sınır esas alınır, ancak tarhiyat öncesi uzlaşma Bakanlığın izin vermesine bağlıdır (Ek m.11).
  • Hesap fiil bazında yapılır: Cezayı gerektiren fiil için kesilecek toplam ceza tutarı esas alınır (Ek m.1, Ek m.11).
  • İstisna: VUK m.153/A’nın üçüncü ve sonraki fıkraları uyarınca istenen teminatın süresinde verilmemesi veya tamamlanmaması nedeniyle kesilen özel usulsüzlük cezasında, tutarı ne olursa olsun uzlaşma ve VUK m.376 indirimi uygulanmaz (VUK mükerrer m.355).
  • Yıllık sınırı aşmayan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarında uzlaşma yoktur; bunlarda VUK m.376 indirim oranı %50 artırımlı uygulanır (Ek m.1). Yarı oranındaki indirimin yüzde elli artırılması, cezanın dörtte üçünün indirilmesi sonucunu doğurur.
  • Vergi ziyaı cezasında tutar sınırı yoktur; m.359, iştirak ve m.370/b istisnaları dışında her tutardaki vergi ziyaı cezası uzlaşmaya konu edilebilir.

Hangi komisyonun (vergi dairesi, defterdarlık, vergi dairesi başkanlığı, koordinasyon veya merkezî uzlaşma komisyonu) hangi tutara kadar uzlaşabileceği yönetmelikte değil, Hazine ve Maliye Bakanlığının genel tebliğleriyle belirlenir (Uzlaşma Yönetmeliği m.5, m.6). Komisyon yetki tutarları bu sayfada resmî metinden doğrulanamadığı için yazılmamıştır; başvurulacak komisyon vergi dairesinden öğrenilebilir.

Tarhiyat Sonrası Uzlaşma: Başvuru ve Görüşme

  • Süre: Uzlaşma talebi vergi ve ceza ihbarnamesinin tebliğini izleyen günden itibaren 30 gün içinde yapılır (Ek m.1; Uzlaşma Yönetmeliği m.9).
  • Şekil: Talep mükellef, kanuni temsilcisi veya resmî vekâleti olan vekil tarafından yazılı olarak yapılır. Dilekçe bağlı olunan vergi dairesine ya da komisyon sekreteryasına verilir; taahhütlü posta veya interaktif vergi dairesi üzerinden de gönderilebilir (Yönetmelik m.7).
  • Görüşme günü: Görüşmenin tarihi, yeri ve saati en az on beş gün önceden yazıyla bildirilir; mükellef isterse daha erken bir gün belirlenebilir (Yönetmelik m.10).
  • Görüşmeye katılanlar: Mükellef, bağlı olduğu meslek odasından bir temsilci ve 3568 sayılı Kanuna göre kurulan meslek odasından bir meslek mensubu bulundurabilir (Ek m.1). Bu kişiler görüş açıklayabilir, tutanağı imzalayamaz (Yönetmelik m.10).
  • Uzlaşma sağlanırsa: Uzlaşma tutanakları kesindir; üzerinde uzlaşılan hususlar hakkında dava açılamaz ve hiçbir mercie şikâyette bulunulamaz (Ek m.6).
  • Uzlaşma sağlanamazsa: Aynı ceza için yeniden uzlaşma istenemez. İdarenin nihai teklifi tutanağa yazılır; mükellef dava açma süresinin sonuna kadar bu teklifi kabul ettiğini yazılı bildirirse uzlaşma sağlanmış sayılır (Ek m.1).
  • Uzlaşma temin edilememiş sayılan hâller: Davete icabet edilmemesi, tutanağın imzalanmaması veya ihtirazi kayıtla imzalanmak istenmesi (Yönetmelik m.10).

Uzlaşılan cezalar, tutanak ödeme zamanından önce tebliğ edilmişse kanuni ödeme zamanında, ödeme zamanları kısmen veya tamamen geçtikten sonra tebliğ edilmişse ödeme süresi geçmiş olanlar tutanağın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir (Ek m.8).

Tarhiyat Öncesi Uzlaşma (VUK Ek m.11)

Vergi incelemesine dayanılarak tarh edilecek vergilere ilişkin kesilecek vergi ziyaı cezaları ile yıllık sınırı aşan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarında, Hazine ve Maliye Bakanlığı izin verdiği takdirde, ceza kesilmeden önce uzlaşma yapılabilir. m.359’daki fiillerle vergi ziyaına sebebiyet verilmesi hâlinde kesilecek ceza ve bu fiillere iştirak edenlere kesilecek ceza kapsam dışıdır (Ek m.11).

  • Tarhiyattan önce uzlaşmaya varılırsa tutanakla tespit edilen husus hakkında dava açılamaz ve hiçbir mercie şikâyette bulunulamaz.
  • Tarhiyat öncesi uzlaşma temin edilemez veya görüşmede uzlaşmaya varılamazsa mükellef, ceza kesildikten sonra tarhiyat sonrası uzlaşma talep edemez (Ek m.11). Bu durumda VUK m.376 indirimi veya dava yolu değerlendirilir.
  • Talebin ne zamana kadar ve nasıl yapılacağı Tarhiyat Öncesi Uzlaşma Yönetmeliğinde düzenlenir. İnceleme sürüyorsa talep süresi inceleme elemanından ve vergi dairesinden yazılı olarak teyit edilmelidir.

İki aşamanın en önemli farkı şudur: tarhiyat öncesi uzlaşmada sonuç alınamazsa ikinci bir uzlaşma imkânı kalmaz. Tarhiyat öncesi uzlaşmaya hiç başvurulmamışsa ihbarnamenin tebliğinden sonra tarhiyat sonrası uzlaşma istenebilir.

Uzlaşma mı, VUK m.376 İndirimi mi?

Mükellef aynı ceza için uzlaşma ile VUK m.376 indiriminden yalnız birini kullanabilir (Uzlaşma Yönetmeliği m.14).

  • VUK m.376 şartları: İhbarnamenin tebliğinden itibaren 30 gün içinde vergi dairesine başvurulur; vergi ya da vergi farkı ile cezanın kalan yarısının vadesinde veya 6183 sayılı Kanundaki türden teminat gösterilerek vadenin bitiminden itibaren üç ay içinde ödeneceği bildirilir. Bu durumda kesilen cezanın yarısı indirilir. Ödeme süresinde yapılmazsa veya dava açılırsa indirimden yararlanılamaz (VUK m.376).
  • Tek oran: 376’nın eski ikinci bendi 7524 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı; indirim yalnız birinci bentteki yarı oranıdır.
  • Uzlaşılan cezaya ek indirim yoktur: Uzlaşma ile belirlenen cezaya başka bir indirim uygulanmaz (Ek m.9).
  • 376 uygulanmışsa uzlaşma yoktur: 376/1-1 hükmü uygulanan cezalar için uzlaşma hükümleri işlemez. Uzlaşma talep eden mükellef, tutanağı imzalayıncaya kadar talebinden vazgeçtiğini bildirip 376 indirimini isteyebilir (Ek m.9).

Seçim yapılırken uzlaşmada tutarın komisyonla görüşmede belirlendiği, 376’da ise oranın kanunda sabit olduğu dikkate alınır. 376 başvurusu da ihbarnamenin tebliğinden itibaren 30 gün içinde yapılmak zorunda olduğundan, uzlaşma görüşmesi bu süre geçtikten sonra yapılmışsa 376’ya dönülüp dönülemeyeceği vergi dairesiyle yazılı olarak netleştirilmelidir.

Uzlaşma Sağlanamazsa: Vergi Mahkemesinde Dava

  • Dava hakkı: Süresinde uzlaşma isteyen mükellef, uzlaşma istediği ceza için ancak uzlaşma vaki olmazsa dava açabilir (Ek m.7).
  • Süre: Dava, uzlaşmanın vaki olmadığına dair tutanağın tebliğinden itibaren genel hükümlere göre açılır; dava açma süresi bitmiş veya 15 günden az kalmışsa süre tutanağın tebliğinden itibaren 15 gün olarak uzar (Ek m.7). Vergi mahkemelerinde genel dava açma süresi 30 gündür (İYUK m.7).
  • Önce açılan dava: Uzlaşma talebinden önce dava açılmışsa dava, uzlaşma sonuçlanmadan vergi mahkemesince incelenmez (Ek m.7).
  • Tahsilat: Vergi mahkemesinde dava açılması, dava konusu edilen vergi ve cezaların tahsil işlemlerini kendiliğinden durdurur; ancak İYUK m.26/3 uyarınca işlemden kaldırılan dava dosyalarında tahsil işlemi devam eder; ihtirazi kayıtla verilen beyannameler üzerine yapılan işlemler ile tahsilat işlemlerinden dolayı açılan davalar da tahsil işlemini durdurmaz (İYUK m.27/4; Ek m.8).
  • Kanun yolundan vazgeçme: İhbarnameye karşı süresinde açılan davada vergi mahkemesinin istinaf yolu açık kararı veya bölge idare mahkemesinin temyiz yolu açık kararı (Danıştayın bozma kararı üzerine verilenler hariç) varsa, kanun yolu süresi içinde dava konusu vergi ve cezaların tümü için vazgeçme dilekçesi vergi dairesine verildiğinde kanundaki oranlarda tahakkuk kendiliğinden oluşur; tahakkuk edenin %80’i gecikme faiziyle bir ay içinde ödenirse vergi ve ceza tutarından %20 indirim yapılır, tasdik edilen vergi tutarında indirim yapılmaz (VUK m.379).

Vergi mahkemesi kararına karşı istinaf yolunun açık olup olmadığı İYUK m.45’teki parasal sınıra göre değişir; temyiz imkânı da ayrıca kontrol edilmelidir.

Özet Tablo

KonuDayanakKural (2026)
Vergi ziyaı cezasıVUK m.344Verginin bir katı; m.359 fiillerinde üç kat, iştirakte bir kat
Geç verilen beyannameVUK m.344/3İnceleme veya takdir sevkinden önce verilmişse ceza yüzde elli
PişmanlıkVUK m.371Şartlar yerine getirilirse vergi ziyaı cezası kesilmez
Uzlaşmanın konusuVUK Ek m.1Yalnız cezalar; vergi aslı uzlaşma konusu değil
Usulsüzlük cezasında uzlaşma sınırıVUK Ek m.1, Ek m.11Fiil bazında, her yıl ilan edilen sınırı aşan cezalar
Sınırı aşmayan usulsüzlük cezasıVUK Ek m.1Uzlaşma yok; 376 indirimi %50 artırımlı
Tarhiyat sonrası uzlaşma talebiVUK Ek m.1; Yönetmelik m.9İhbarnamenin tebliğinden itibaren 30 gün
Uzlaşma tutanağıVUK Ek m.6Kesin; uzlaşılan husus dava konusu yapılamaz
Tarhiyat öncesi uzlaşma sonuçsuz kalırsaVUK Ek m.11Ceza kesildikten sonra uzlaşma istenemez
Ceza indirimiVUK m.37630 gün içinde başvuru; cezanın yarısı indirilir
Uzlaşma ile indirimVUK Ek m.9Birlikte uygulanmaz
Uzlaşılan cezanın ödenmesiVUK Ek m.8Kanuni ödeme zamanında veya tutanak tebliğinden itibaren bir ay
DavaVUK Ek m.7; İYUK m.7Uzlaşma vaki olmazsa; süre bitmiş veya 15 günden az kalmışsa tutanağın tebliğinden itibaren 15 güne uzar

Sıkça Sorulan Sorular

Vergi ziyaı cezası uzlaşma sınırı 2026’da ne kadar?

Vergi ziyaı cezası için tutar sınırı yoktur. Sınır usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları içindir: fiil bazında toplam ceza, her yıl yeniden değerleme oranında artırılarak Resmî Gazete’de ilan edilen tutarı aşıyorsa uzlaşma istenebilir. Güncel tutar başvuru tarihinde ilgili genel tebliğin ekindeki listeden kontrol edilmelidir.

Vergi ziyaı cezası uzlaşma indirimi ne kadar?

Uzlaşmada kanunda yazılı sabit bir indirim oranı yoktur; ödenecek ceza tutarı komisyonla yapılan görüşmede belirlenir ve uzlaşılan cezaya ayrıca indirim uygulanmaz (VUK Ek m.9). Uzlaşma yerine VUK m.376 seçilirse cezanın yarısı indirilir.

Uzlaşma talebi kaç gün içinde yapılır?

Tarhiyat sonrası uzlaşma talebi, vergi ve ceza ihbarnamesinin tebliğini izleyen günden itibaren 30 gün içinde yazılı olarak yapılır (VUK Ek m.1; Uzlaşma Yönetmeliği m.9). Tarhiyat öncesi uzlaşmanın zamanı Tarhiyat Öncesi Uzlaşma Yönetmeliğine göre belirlenir.

Uzlaşma sağlanamazsa ne olur?

Aynı ceza için yeniden uzlaşma istenemez. Mükellef, dava açma süresinin sonuna kadar idarenin tutanağa yazılan nihai teklifini yazılı olarak kabul ederse uzlaşma sağlanmış sayılır. Kabul etmezse tutanağın tebliğinden itibaren vergi mahkemesinde dava açabilir; süre bitmiş veya 15 günden az kalmışsa 15 güne uzar (VUK Ek m.1, Ek m.7).

VUK m.359 kaçakçılık cezasında uzlaşma olur mu?

Hayır. m.359’daki fiillerle vergi ziyaına sebebiyet verilmesi hâlinde kesilen ceza ve bu fiillere iştirak edenlere kesilen ceza uzlaşma kapsamı dışındadır (VUK Ek m.1, Ek m.11).

Uzlaşma ve VUK 376 indirimi birlikte kullanılabilir mi?

Hayır. Uzlaşılan cezaya başka indirim uygulanmaz; 376 uygulanan cezada da uzlaşma yapılmaz. Uzlaşma isteyen mükellef, tutanağı imzalayıncaya kadar talebinden vazgeçip 376 indirimini isteyebilir (VUK Ek m.9).

İlgili Rehberler

Resmî Kaynaklar

Hazırlayan Avukat

Av. Bilal ALYAR

Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz.

İletişim | Hakkımızda


0534 636 19 19 WhatsApp alyarlaw@gmail.com