Zimmet Suçu Cezası 2026: Şartları ve Etkin Pişmanlık İndirimi

Zimmet, görevi nedeniyle zilyetliği kendisine devredilmiş veya koruma/gözetimiyle yükümlü olduğu bir malı kendisinin ya da başkasının zimmetine geçiren kamu görevlisinin işlediği bir suçtur. Bu konu 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK) m.247-249 ile düzenlenir.

Bu rehberde zimmet suçunun cezası, nitelikli hâlleri ve — mağdurlar için en kritik konu olan — etkin pişmanlık indiriminin ne zaman hangi oranda uygulanacağı güncel Yargıtay içtihadıyla anlatılmaktadır.

Son güncelleme: 06 Eylül 2026 — TCK m.247-249 ve güncel Yargıtay 5. Ceza Dairesi içtihadı ile gözden geçirildi.

İçindekiler

• Zimmet Suçu Nedir?
• Ceza Miktarı ve Nitelikli Hâller
• Kullanma Zimmeti
• Etkin Pişmanlık İndirimi
• İdari Tahkikat mı, Ceza Soruşturması mı?
• İlgili Yargı Kararı
• Sıkça Sorulan Sorular

Zimmet Suçu Nedir?

TCK m.247/1’e göre görevi nedeniyle zilyetliği kendisine devredilmiş olan veya koruma/gözetimiyle yükümlü olduğu malı kendisinin veya başkasının zimmetine geçiren kamu görevlisi zimmet suçunu işlemiş olur. Suçun faili yalnızca kamu görevlisi olabilir — bu, suçu özgü suç (mahsus suç) yapar.

Ceza Miktarı ve Nitelikli Hâller

Temel ceza 5 yıldan 12 yıla kadar hapistir. Suç, zimmetin açığa çıkmamasını sağlamaya yönelik hileli davranışlarla işlenirse ceza yarı oranında artırılır (m.247/2). Zimmete konu malın değeri azsa, ceza üçte birden yarıya kadar indirilebilir (m.249).

Kullanma Zimmeti

Zimmet suçu, malın geçici bir süre kullanıldıktan sonra iade edilmek amacıyla işlenmişse (“kullanma zimmeti”), ceza yarı oranına kadar indirilebilir (m.247/3). Bu, malı kalıcı olarak sahiplenmek isteyen klasik zimmetten daha hafif değerlendirilen bir hâldir.

Etkin Pişmanlık İndirimi

İdari Tahkikat mı, Ceza Soruşturması mı?

Uygulamada sık karşılaşılan bir hata, kamu kurumunun kendi idari tahkikatı ile Cumhuriyet savcılığının yürüttüğü ceza soruşturmasını karıştırmaktır. Yargıtay içtihadına göre, kişi idari tahkikat sırasında (henüz ceza soruşturması resmen başlamadan) zimmet miktarını öder veya tazmin ederse, bu ödeme “soruşturma başlamadan önce” yapılmış sayılır ve daha yüksek olan 2/3 oranındaki indirime hak kazandırır.

İlgili Yargı Kararı

Yargıtay 5. Ceza Dairesi’nin 11.02.2026 tarihli, E.2021/15969 K.2026/1891 sayılı kararı, bu ayrımı somut olarak göstermektedir. Sanık, kurumun idari tahkikatı sırasında belirlenen zimmet miktarını ödemiş, soruşturma aşamasında tespit edilen ilave miktarı da hemen ödemişti. Yerel mahkeme buna rağmen TCK m.248/2’yi (1/2 indirim) uygulamıştı. Yargıtay, sanığın ödeme iradesini soruşturma resmen başlamadan önce ortaya koyduğunu, bu nedenle daha yüksek olan m.248/1’deki 2/3 oranında indirimin uygulanması gerektiğini belirterek kararı bozmuştur.

Kaynak: Yargıtay 5. Ceza Dairesi, E.2021/15969, K.2026/1891 (erişim: 06.09.2026)

Sıkça Sorulan Sorular

Zimmet suçunu yalnızca memurlar mı işleyebilir?

Suçun faili kamu görevlisi olmalıdır; özel sektör çalışanlarının benzer eylemleri güveni kötüye kullanma suçu kapsamında değerlendirilir.

Zimmete geçirilen parayı geri ödersem ceza almaz mıyım?

Ceza tamamen ortadan kalkmaz ama iade/tazmin zamanına göre 1/3 ila 2/3 arasında önemli bir indirim uygulanır.

İdari soruşturma sırasında ödeme yapmak “soruşturma başlamadan önce” sayılır mı?

Evet, Yargıtay içtihadına göre idari tahkikat ceza soruşturmasının başlangıcı sayılmaz; bu aşamada yapılan ödeme en yüksek indirim oranından (2/3) yararlanmayı sağlayabilir.

Kullanma zimmeti nedir?

Malın kalıcı olarak değil, geçici kullanıldıktan sonra iade edilmek üzere zimmete geçirilmesidir; bu hâlde ceza yarı oranına kadar indirilebilir.

Zimmet miktarı azsa ceza değişir mi?

Evet, malın değerinin azlığı nedeniyle ceza üçte birden yarıya kadar indirilebilir.

Hileli zimmet ne demektir?

Zimmetin ortaya çıkmaması için hileli davranışlarda bulunulmasıdır; bu durumda ceza yarı oranında artırılır.

İlgili Mevzuat ve Yararlı Kaynaklar

Başvurulacak Kurumlar

• Cumhuriyet Başsavcılığı — şikayet ve suç duyurusu
• Sulh Ceza Hakimliği — tutuklama, adli kontrol, arama itirazı
• Asliye/Ağır Ceza Mahkemesi — kovuşturma
• Bölge Adliye Mahkemesi — istinaf
• Yargıtay Ceza Daireleri — temyiz
• İnfaz Hakimliği — infaz işlemleri (4675 SK)
• Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü — sicil başvuru

Genel bilgilendirme niteliğindedir; somut dosyanız için uzman değerlendirmesi gereklidir.

Resmi Kaynaklar

• Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
• Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
• UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
• İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
• T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
• Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)

Hazırlayan Avukat

Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda

Yukarıdaki kararlar farklı ceza hukuku alanlarındaki uygulamayı temsilen seçilmiştir. Somut olayın nitelendirilmesi, delil değerlendirmesi, iştirak ilişkisi ve ceza tayini bakımından her dosya kendi koşulları içinde değerlendirilir. Soruşturma ve kovuşturma aşamalarında müdafi desteği, savunma stratejisinin doğru kurgulanması bakımından önemli rol oynar.