SGK Emekli Aylığı Hesabı ve İtiraz Rehberi
Emekli aylığı tutarı 5510 sayılı Kanun m.29-32 ve geçici 2-9 maddeler çerçevesinde hesaplanır. Yanlış hesap durumunda itiraz ve dava yolu mümkündür.
Aylık Bağlama Oranı
2008 öncesi-sonrası ayrı yöntemlerle hesaplanır; karma hesaplamada her dönem için ayrı oran uygulanır.
Güncelleme Katsayısı
Kazançlar, güncelleme katsayısıyla güncel değerine dönüştürülür; yanlış katsayı uygulaması itiraza konu olabilir.
İtiraz Süreci
Önce SGK’ya yazılı itiraz, ardından İş Mahkemesinde dava açılır; arabuluculuk şartı kapsamı dışındadır.
İhtirazi Kayıt
Ödemenin tahsili sırasında ihtirazi kayıt düşülmesi sonradan dava hakkını korur.
Geriye Dönük Düzeltme
Yanlış hesap halinde geriye dönük fark tahsil edilir; aleyhe sonuç doğuran düzeltmelerde kazanılmış hak değerlendirilir.
Emekli aylığı haczedilebilir mi?
Nafaka borcu hariç, kural olarak haczedilemez.
Kontrol muayenesi sonucu kesilen aylık geri alınabilir mi?
İdari işlem niteliğinde olup itiraz ve dava yolu açıktır.
Emekli olunduktan sonra çalışmak aylığı keser mi?
Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) ile çalışılabilir; düzenlemelere bağlıdır.
Dayanak Maddeler: Süreler, Görevli Mahkeme ve Geri Alma
1. Uyuşmazlık idare mahkemesinde değil, iş mahkemesinde görülür
SGK bir kamu kurumu olduğu için davanın idare mahkemesinde açılacağı sıkça düşünülür. Oysa 5510 sayılı Kanun m.101 açıktır: “Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülür.” Aylık bağlanmaması, aylığın eksik hesaplanması, hizmet tespiti ve prim gün sayısı uyuşmazlıkları iş mahkemesinin görev alanındadır. Yanlış mahkemede açılan dava görevsizlikle sonuçlanır ve zaman kaybettirir.
2. Beş yıllık süre ve “haklı sebep” istisnası
m.97/1: “Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, iş kazası, meslek hastalığı, vazife malullüğü ve ölüm hallerinde bağlanması gereken gelir ve aylıkların, hakkın kazanıldığı tarihten itibaren beş yıl içinde istenmeyen kısmı zamanaşımına uğrar.” Dikkat edilmesi gereken nokta, zamanaşımına uğrayanın hakkın kendisi değil, beş yıldan önceki kısım olmasıdır.
İkinci fıkra ise çok az bilinen bir kurtarma hükmüdür: “Kuruma müracaat etmemenin haklı bir sebebe dayandığını genel hükümlere göre ispat edenler hakkında, yukarıdaki hükümler uygulanmaz.” Uzun süren hastalık, ehliyetsizlik, yurt dışında bulunma gibi haller ispat edilmek kaydıyla zamanaşımını bertaraf edebilir.
Diğer süreler aynı maddededir: kısa vadeli sigorta kollarından ve ölüm sigortasından kazanılan diğer haklar hakkın doğduğu tarihten itibaren beş yıl içinde istenmezse düşer; genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin alacakları ise öğrenme tarihinden itibaren iki yılda zamanaşımına, olay tarihinden itibaren beş yılda düşmeye tabidir.
3. On iki ay tahsil edilmeyen aylık durdurulur
m.97/4, aylığı kesilenlerin sıkça karşılaştığı hükmüdür: “Bu Kanuna göre bağlanan gelir ve aylıklarını tahakkuk ettirildiği tarihlerden itibaren aralıksız on iki ay sonuna kadar tahsil etmeyenlerin gelir ve aylıkları, gelir ve aylık bağlanma şartlarının devam edip etmediğinin tespiti amacıyla durdurulur.” Bu bir kesme değil, durdurmadır; şartların devam ettiği belgelendiğinde aylık birikmiş haliyle yeniden ödenir.
4. Yersiz ödeme geri alınırsa: on yıl mı, beş yıl mı
SGK bir ödemeyi yersiz bulup geri isterse, süre kusurun kimde olduğuna göre değişir. m.96:
- Kusur ilgilideyse (m.96/a): “Kasıtlı veya kusurlu davranışlarından doğmuşsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla on yıllık sürede yapılan ödemeler, bu ödemelerin yapıldığı tarihlerden” itibaren faiziyle geri alınır.
- Kusur Kurumdaysa (m.96/b): “Kurumun hatalı işlemlerinden kaynaklanmışsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla beş yıllık sürede yapılan ödemeler toplamı, ilgiliye tebliğ edildiği tarihten itibaren yirmidört ay içinde yapılacak ödemelerde faizsiz“, bu süre dolduktan sonra ise faizli olarak geri alınır.
Bu ayrım itiraz dilekçesinin merkezidir: hatanın Kurumdan kaynaklandığı ortaya konabilirse hem süre on yıldan beş yıla iner hem de yirmidört aylık faizsiz ödeme imkânı doğar.
Kesinti oranı da sınırlıdır: “Yersiz ödemenin gelir ve aylıklardan kesilmesinde, kesintinin başlayacağı ödeme dönemi başı itibarıyla kanunî faizi ile birlikte hesaplanan borç tutarı, gelir ve aylıktan yüzde 25 oranında kesilmek suretiyle uygulanır.” Aylığın tamamının kesilmesi hukuka aykırıdır. Ayrıca mahsup en eski borçtan başlanarak borç aslına yapılır, kanunî faiz kalan borca uygulanır.
5. İtiraz sırası
- Kuruma yazılı başvuru ve işlemin dayanağının sorulması.
- Hatanın kimden kaynaklandığının belgelenmesi (m.96/a mı, m.96/b mi).
- Kesinti yapılıyorsa yüzde 25 sınırının aşılıp aşılmadığının kontrolü.
- Sonuç alınamazsa iş mahkemesinde dava (m.101).
Mevzuat metni: 5510 sayılı Kanun m.96, m.97 ve m.101.
İlgili Sayfalar
Güncel 10. Hukuk Dairesi (SGK) Kararları (2026)
- Yargıtay 10. HD, 2025/12278 E., 2026/1263 K. (karar metni), 11.02.2026
- Yargıtay 10. HD, 2025/4652 E., 2026/844 K. (karar metni), 05.02.2026
- Yargıtay 10. HD, 2025/11878 E., 2026/725 K. (karar metni), 04.02.2026
- Yargıtay 10. HD, 2025/10831 E., 2026/383 K. (karar metni), 22.01.2026
- Yargıtay 10. HD, 2025/7476 E., 2026/267 K. (karar metni), 21.01.2026
- Yargıtay 10. HD, 2025/15347 E., 2025/17576 K. (karar metni), 17.12.2025
Güncel 10. Hukuk Dairesi (SGK) Kararları (2026)
- Yargıtay 10. HD, 2025/12278 E., 2026/1263 K. (karar metni), 11.02.2026
- Yargıtay 10. HD, 2025/4652 E., 2026/844 K. (karar metni), 05.02.2026
- Yargıtay 10. HD, 2025/11878 E., 2026/725 K. (karar metni), 04.02.2026
- Yargıtay 10. HD, 2025/10831 E., 2026/383 K. (karar metni), 22.01.2026
- Yargıtay 10. HD, 2025/7476 E., 2026/267 K. (karar metni), 21.01.2026
- Yargıtay 10. HD, 2025/15347 E., 2025/17576 K. (karar metni), 17.12.2025
Esas/karar/tarih bilgileri Adalet Bakanlığı içtihat sisteminden alınmıştır.