Boşanma Sebepleri 2026: Özel ve Genel Sebepler

Türk hukukunda boşanma sebepleri 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m.161-166’da düzenlenir. Sebepler ikiye ayrılır: zina, hayata kast/pek kötü davranış, suç işleme/haysiyetsiz hayat sürme, terk ve akıl hastalığı gibi özel sebepler; ve evlilik birliğinin temelinden sarsılması gibi genel sebep.

Bu rehberde tüm boşanma sebeplerinin şartlarını ve aralarındaki kritik farkları özetliyoruz. Zina konusunda ayrıntılı bilgi için Zina Sebebiyle Boşanma sayfamıza bakabilirsiniz.

Son güncelleme: 06 Eylül 2026 — TMK m.161-166 (7532 s.K. ile güncellenmiş hâli) ve güncel Yargıtay 2. Hukuk Dairesi içtihadı ile gözden geçirildi.

İçindekiler

• Özel Boşanma Sebepleri
• Genel Sebep: Evlilik Birliğinin Sarsılması
• Anlaşmalı Boşanma (m.166/3)
• Eylemli Ayrılık (m.166/4) — Güncel Değişiklik
• Özel Sebep ile Genel Sebep Arasındaki Kritik Fark
• İlgili Yargı Kararı
• Sıkça Sorulan Sorular

Özel Boşanma Sebepleri

Genel Sebep: Evlilik Birliğinin Sarsılması

TMK m.166/1’e göre evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmeleri kendilerinden beklenmeyecek derecede temelinden sarsılmışsa eşlerden her biri boşanma davası açabilir. Uygulamada en sık başvurulan sebep budur, çünkü özel sebeplerin aksine katı şekil ve süre şartları içermez; hakaret, şiddet, aldatma, ilgisizlik gibi pek çok davranış burada kusur unsuru olarak değerlendirilebilir.

Anlaşmalı Boşanma (m.166/3)

Evlilik en az 1 yıl sürmüşse, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu hakkındaki anlaşmayı uygun bulması şarttır.

Eylemli Ayrılık (m.166/4) — Güncel Değişiklik

Önemli: Bir boşanma sebebiyle açılan dava reddedilir ve karar kesinleştikten sonra taraflar bir daha bir araya gelmezse, eskiden bu sürenin dolması için 3 yıl beklenmesi gerekiyordu. 14.11.2024 tarihli ve 7532 sayılı Kanun’un 13. maddesiyle bu süre 1 yıla indirilmiştir. Bu süre dolduğunda, ret kararından sonra ortak hayat hiç kurulamamışsa, taraflardan birinin istemi üzerine evlilik birliği kendiliğinden temelden sarsılmış sayılır ve boşanmaya karar verilir.

Özel Sebep ile Genel Sebep Arasındaki Kritik Fark

Özel sebepler (zina, terk vb.) kendi usul ve şekil şartlarına tabidir; bu şartlar yerine getirilmeden ilgili olay, genel sebep (m.166) davasında da otomatik olarak kusur sayılmaz. Örneğin terk (m.164) iddiasının kusur olarak değerlendirilebilmesi için, ayrıca usulüne uygun bir terk davası açılmış ve hakim/noter ihtarı usulünce yapılmış olması gerekir — aksi hâlde “beni terk etti” iddiası, genel sebep davasında tek başına kusur unsuru olarak kabul edilmez.

İlgili Yargı Kararı

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 10.02.2026 tarihli, E.2025/6860 K.2026/1395 sayılı kararı, özel ve genel sebepler arasındaki bu farkı somut olarak göstermektedir. Yerel mahkeme, kadının kocasını terk ettiğini kusur olarak değerlendirip evlilik birliğinin sarsılması (m.166) davasını kabul etmişti. Ancak davacı erkek, terke dayalı (m.164) usulüne uygun bir dava açmamıştı. Daire, terk vakıasının kusur olarak yüklenebilmesi için ayrıca m.164’e dayalı bir terk davası açılması gerektiğini, bu yapılmadan salt “terk etti” iddiasının m.166 davasında kusur sayılamayacağını belirterek kararı bozmuştur.

Kaynak: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2025/6860, K.2026/1395 (erişim: 06.09.2026)

Sıkça Sorulan Sorular

En sık kullanılan boşanma sebebi hangisi?

Uygulamada en sık başvurulan sebep, katı şekil şartı gerektirmeyen “evlilik birliğinin sarsılması” (TMK m.166) genel sebebidir.

Eşimin beni terk ettiğini iddia etmem, genel davada kusur sayılır mı?

Hayır, tek başına yeterli değildir; terk iddiasının kusur sayılması için ayrıca usulüne uygun bir terk davası (m.164) açılmış ve ihtar prosedürü tamamlanmış olmalıdır.

Eylemli ayrılık süresi hâlâ 3 yıl mı?

Hayır, 14.11.2024 tarihli 7532 sayılı Kanun ile bu süre 1 yıla indirilmiştir. 3 yıl bilgisi artık güncel değildir.

Anlaşmalı boşanma için evlilik ne kadar sürmüş olmalı?

En az 1 yıl sürmüş olmalıdır; bu şart sağlanmazsa anlaşmalı boşanma yolu kullanılamaz, çekişmeli dava gerekir.

Akıl hastalığı sebebiyle boşanmak için ne gerekir?

Hastalığın iyileşme imkânının bulunmadığının resmî sağlık kurulu raporuyla tespit edilmiş olması ve ortak hayatın diğer eş için çekilmez hâle gelmiş olması gerekir.

Özel sebep davası süresi kaçırılırsa hiç boşanamaz mıyım?

Hayır, aynı olaylar genel sebep (m.166) davasında kusur unsuru olarak kullanılabilir.

İlgili Mevzuat ve Yararlı Kaynaklar

Başvurulacak Kurumlar

• Aile Mahkemesi — boşanma, velayet, nafaka, mal rejimi, evlat edinme, soybağı
• Sulh Hukuk Mahkemesi — vesayet, kayyım, tereke
• Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü — sosyal inceleme, koruma
• Nüfus Müdürlüğü — tanıma, boşanma tescili
• Noter — evlilik sözleşmesi, vekalet
• Arabuluculuk Daire Başkanlığı — ihtiyari aile arabuluculuğu
• BAM Hukuk Daireleri / Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — kanun yolu

Genel bilgilendirme niteliğindedir; somut dosyanız için uzman değerlendirmesi gereklidir.

Resmi Kaynaklar

• Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
• Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
• UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
• İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
• T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
• Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)

Hazırlayan Avukat

Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda

Evlilik birliğinin sarsılması sebebine dayanan davalarda kusur paylaşımı, maddi-manevi tazminat ve nafaka taleplerini doğrudan etkiler. Taraflardan hangisinin daha ağır veya eşit kusurlu olduğunun tespiti bakımından tanık beyanları, iletişim kayıtları ve sağlık raporları gibi deliller önemlidir.