Yoksulluk Nafakası 2026: Şartları, Süresi ve Kesilme Hâlleri

Yoksulluk nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan eşin, diğer eşten talep edebileceği süresiz nafakadır. Bu konu 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m.175 ile düzenlenir ve boşanmada tazminattan farklı, kendine özgü şartlara tabidir.

Bu rehberde yoksulluk nafakasının şartları, “yoksulluk” kavramının nasıl yorumlandığı ve nafakanın hangi hâllerde sona ereceği güncel Yargıtay Hukuk Genel Kurulu içtihadıyla anlatılmaktadır. Tazminat şartları için Boşanmada Tazminat rehberimize de bakabilirsiniz.

Son güncelleme: 06 Eylül 2026 — TMK m.175-176 ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu içtihadı ile gözden geçirildi.

İçindekiler

• Yoksulluk Nafakası Nedir?
• Kusur Şartı: Tazminattan Farkı
• “Yoksulluk” Kavramı Nasıl Yorumlanır?
• Nafaka Miktarı Nasıl Belirlenir?
• Nafakanın Kesilmesi ve Kalkması
• İlgili Yargı Kararı
• Sıkça Sorulan Sorular

Yoksulluk Nafakası Nedir?

TMK m.175’e göre boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru diğerinden daha ağır olmamak koşuluyla, geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Yargıtay içtihadına göre yoksulluk nafakası, evlilik birliğinde eşler arasında geçerli olan dayanışma ve yardımlaşma yükümlülüğünün, evliliğin sona ermesinden sonra kısmen devamı niteliğindedir; özünde sosyal ve ahlaki düşünceler yatar.

Kusur Şartı: Tazminattan Farkı

Yoksulluk nafakasında kusur şartı, maddi/manevi tazminattan (TMK m.174) farklı ve daha esnektir:

• Tazminatta (m.174): Talep eden kusursuz veya diğerinden daha az kusurlu olmalı; eşit kusurlu taraf tazminat alamaz.
• Yoksulluk nafakasında (m.175): Talep edenin kusuru yalnızca diğerinden “daha ağır olmamalı” — bu nedenle eşit kusurlu taraf dahi yoksulluk nafakası alabilir.

Ayrıca kanun açıkça “nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz” demektedir; yani nafaka ödeyecek taraf hiç kusurlu olmasa bile, diğer taraf yoksulluğa düşüyorsa nafakaya hükmedilebilir.

“Yoksulluk” Kavramı Nasıl Yorumlanır?

Kanunda “yoksulluğa düşecek” ifadesinin tanımı yapılmamıştır; Yargıtay içtihadıyla bu boşluk doldurulmuştur. Uygulamada, geçimini kendi malî kaynakları ve çalışma gücüyle sağlama imkânından yoksun olan taraf yoksul kabul edilir. Somut ölçüt olarak yeme, giyinme, barınma, sağlık, ulaşım, kültür, eğitim gibi bireyin maddi varlığını sürdürmesi için zorunlu harcamaları karşılayacak düzeyde geliri olmayan kişi “yoksul” sayılır.

Nafaka Miktarı Nasıl Belirlenir?

Sabit bir formül yoktur. Mahkeme; evliliğin süresi, tarafların ekonomik ve sosyal durumu, boşanmaya yol açan olaylardaki kusur derecesi, paranın alım gücü ve TMK m.4’teki hakkaniyet ilkesi birlikte değerlendirilerek “malî gücü oranında” bir miktara hükmeder.

Nafakanın Kesilmesi ve Kalkması

TMK m.176’ya göre irat biçiminde ödenen yoksulluk nafakası:

• Alacaklının yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden kalkar.
• Alacaklının evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde mahkeme kararıyla kaldırılır.
• Tarafların malî durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde artırılabilir veya azaltılabilir.

İlgili Yargı Kararı

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 27.11.2024 tarihli, E.2023/581 K.2024/576 sayılı kararı, yoksulluk nafakası ve tazminat miktarlarının nasıl belirleneceğine ilişkin yerleşik ölçütleri teyit etmektedir. Karara göre “yoksulluğa düşecek” olma hâli, kişinin yeme, giyinme, barınma, sağlık, ulaşım, kültür ve eğitim gibi zorunlu ihtiyaçlarını kendi malî kaynakları ve çalışma gücüyle karşılayabilme imkânına göre değerlendirilir. Kurul ayrıca, evliliğin süresi, tarafların ekonomik-sosyal durumu, kusur derecesi ve hakkaniyet ilkesi birlikte gözetilmeden düşük belirlenen bir nafaka/tazminat miktarının bozma sebebi olacağını, üstelik bölge adliye mahkemesinin bu tür hâkimin takdir yetkisine giren hususları “düzelterek onama” yoluyla kendiliğinden değiştiremeyeceğini vurgulamıştır.

Kaynak: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E.2023/581, K.2024/576 (erişim: 06.09.2026)

Sıkça Sorulan Sorular

Eşit kusurlu olduğum hâlde yoksulluk nafakası alabilir miyim?

Evet. Yoksulluk nafakasında şart, kusurunuzun diğer taraftan daha ağır olmamasıdır; eşit kusur bu şartı sağlar.

Nafaka yükümlüsü kusursuzsa yine de nafaka ödemek zorunda mı?

Evet, kanun açıkça nafaka yükümlüsünün kusurunun aranmayacağını belirtir.

“Yoksul” sayılmak için hiç gelirim olmaması mı gerekir?

Hayır, gelirinizin yeme, barınma, sağlık, eğitim gibi zorunlu ihtiyaçlarınızı karşılamaya yetmemesi yeterlidir.

Yoksulluk nafakası süresiz mi ödenir?

Evet, kanunen süresizdir; ancak alacaklının yeniden evlenmesi, ölümü, fiilen evli gibi yaşaması veya yoksulluğunun ortadan kalkması hâlinde sona erer.

Nafaka alan taraf çalışmaya başlarsa nafaka kesilir mi?

Yoksulluk hâli ortadan kalkarsa, nafaka yükümlüsü mahkemeden nafakanın kaldırılmasını veya azaltılmasını isteyebilir.

Yoksulluk nafakası ile iştirak nafakası aynı şey mi?

Hayır. Yoksulluk nafakası eşe, iştirak nafakası ise ortak çocuğun bakımı için ödenir; farklı kanun maddelerine (m.175 ve m.327-330) dayanır.

İlgili Mevzuat ve Yararlı Kaynaklar

Başvurulacak Kurumlar

• Aile Mahkemesi — boşanma, velayet, nafaka, mal rejimi, evlat edinme, soybağı
• Sulh Hukuk Mahkemesi — vesayet, kayyım, tereke
• Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü — sosyal inceleme, koruma
• Nüfus Müdürlüğü — tanıma, boşanma tescili
• Noter — evlilik sözleşmesi, vekalet
• Arabuluculuk Daire Başkanlığı — ihtiyari aile arabuluculuğu
• BAM Hukuk Daireleri / Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — kanun yolu

Genel bilgilendirme niteliğindedir; somut dosyanız için uzman değerlendirmesi gereklidir.

Resmi Kaynaklar

• Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
• Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
• UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
• İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
• T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
• Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)

Hazırlayan Avukat

Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda

Yoksulluk nafakası süresiz nitelikte olup talebi kabul edilen eşin; yeniden evlenmesi, evlenme olmaksızın fiilen evli gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması, haysiyetsiz hayat sürmesi veya vefatı hâllerinde hâkim kararıyla kaldırılır. Nafakanın TÜFE oranına göre otomatik artırılması karara bağlanabilir veya sonradan uyarlama davasıyla revize edilebilir. Somut olayın koşullarına göre nafakanın miktarı, mali güç oranı ve mevzuat çerçevesinde hakkaniyete uygun biçimde belirlenir.