Uluslararası Boşanma 2026: Yetkili Mahkeme, Uygulanacak Hukuk ve Tanıma-Tenfiz

Uluslararası boşanma, eşlerden en az birinin yabancı uyruklu olduğu veya evliliğin yurt dışında geçtiği durumlarda hangi ülke mahkemesinin yetkili olacağı ve hangi hukukun uygulanacağı sorununu gündeme getirir. Türk hukukunda bu konu 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) ile düzenlenir.

Bu rehberde yurt dışında boşanan çiftlerin Türkiye’deki tanıma-tenfiz süreci, uygulanacak hukukun tespiti ve yetkili mahkeme kuralları güncel içtihatla birlikte anlatılmaktadır.

Son güncelleme: 06 Eylül 2026 — 5718 sayılı MÖHUK ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu içtihadı ile gözden geçirildi.

İçindekiler

• Uluslararası Boşanma Nedir?
• Uygulanacak Hukuk (MÖHUK m.14)
• Yetkili Mahkeme
• Yurt Dışı Boşanma Kararının Tanınması ve Tenfizi
• Tanıma-Tenfiz Kararının Hukuki Sonuçları
• İlgili Yargı Kararı
• Sıkça Sorulan Sorular

Uluslararası Boşanma Nedir?

Uluslararası boşanma, yabancılık unsuru taşıyan boşanma uyuşmazlıklarını ifade eder: eşlerden birinin yabancı uyruklu olması, evliliğin yurt dışında gerçekleşmesi veya eşlerin farklı ülkelerde ikamet etmesi gibi durumlar buna örnektir. Bu tür uyuşmazlıklarda önce hangi ülke mahkemesinin yetkili olduğu, sonra hangi ülke hukukunun uygulanacağı belirlenir.

Uygulanacak Hukuk (MÖHUK m.14)

MÖHUK m.14’e göre boşanma sebepleri ve hükümleri eşlerin müşterek millî hukukuna tabidir. Eşler farklı vatandaşlıktaysa müşterek mutad mesken hukuku, bu da yoksa Türk hukuku uygulanır. Boşanma sonrası nafaka talepleri ve velayet konuları da aynı kurala tabidir; geçici tedbir taleplerine ise doğrudan Türk hukuku uygulanır (m.14/4).

Yetkili Mahkeme

MÖHUK m.41 uyarınca Türk vatandaşlarının kişi hâllerine ilişkin davaları (boşanma dahil), yabancı ülke mahkemelerinde açılmadığı veya açılamadığı takdirde Türkiye’de yer itibarıyla yetkili mahkemede; böyle bir mahkeme bulunmuyorsa ilgilinin Türkiye’deki yerleşim yeri, o da yoksa son yerleşim yeri mahkemesinde; hiçbiri yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinde görülür.

Yurt Dışı Boşanma Kararının Tanınması ve Tenfizi

Yurt dışında kesinleşmiş bir boşanma kararı Türkiye’de kendiliğinden hüküm doğurmaz. MÖHUK m.50’ye göre, yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin verilmiş ve o devlet kanunlarına göre kesinleşmiş kararların Türkiye’de icra edilebilmesi, yetkili Türk mahkemesinin tenfiz kararı vermesine bağlıdır. Kararın icraya konu bir eda hükmü içermediği (yalnızca boşanmaya karar verildiği) hâllerde ise tanıma davası yeterlidir.

Belirli şartlar sağlanıyorsa (5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27), dava açmadan doğrudan nüfus müdürlüğüne başvuru ile kararın nüfus kütüğüne tescili de istenebilir; ancak kararda velayet, nafaka, mal rejimi veya tazminat gibi ayrıca tenfize konu hükümler varsa bu hükümler için ayrıca MÖHUK uyarınca dava açılması gerekir.

Tanıma-Tenfiz Kararının Hukuki Sonuçları

MÖHUK m.58 ve m.59 uyarınca yabancı ilamın kesin hüküm veya kesin delil etkisi, yabancı mahkeme kararının kesinleştiği andan itibaren hüküm ifade eder — ancak bu etkinin Türkiye’de sonuç doğurabilmesi tanıma veya tenfiz kararının kesinleşmesine bağlıdır. Uygulamada bu, şu anlama gelir: tanıma-tenfiz kararı kesinleşmeden eşler Türk hukuku bakımından boşanmış sayılmaz; bu ara dönemde açılacak mal rejimi tasfiyesi, tazminat veya nafaka davaları, evliliğin hâlâ devam ettiği gerekçesiyle reddedilebilir.

İlgili Yargı Kararı

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 07.12.2021 tarihli, E.2018/471 K.2021/1586 sayılı kararı, uluslararası boşanmanın mali sonuçları bakımından önemli bir ilkeyi netleştirmiştir: taraflar yurt dışında boşanmış olsalar bile, mal rejiminin tasfiyesine ilişkin alacak davalarında zamanaşımı süresi, yabancı mahkeme kararının kesinleştiği tarihten değil, Türk mahkemelerince verilen tanıma-tenfiz kararının kesinleştiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Kurul, eşlerin tanıma-tenfiz kararı verilmedikçe Türk kanunlarına göre boşanmış sayılmayacağını, bu nedenle mali sonuçlara ilişkin dava haklarının da ancak bu karardan sonra kullanılabilir hâle geleceğini vurgulamıştır.

Kaynak: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E.2018/471, K.2021/1586 (erişim: 06.09.2026)

Sıkça Sorulan Sorular

Yurt dışında boşanan bir Türk vatandaşının kararı Türkiye’de otomatik olarak geçerli olur mu?

Hayır. Yabancı mahkeme kararı Türkiye’de ancak tanıma veya tenfiz kararı ile ya da şartları varsa doğrudan nüfus müdürlüğü tesciliyle hüküm ifade eder.

Tanıma ile tenfiz arasındaki fark nedir?

Tanıma, yabancı kararın kesin hüküm etkisinin kabul edilmesidir (boşanma kararı gibi yenilik doğurucu kararlar için yeterlidir). Tenfiz ise kararın Türkiye’de icraya konulabilmesi içindir (nafaka, tazminat gibi eda hükmü içeren kararlarda gereklidir).

Tanıma-tenfiz davası hangi mahkemede açılır?

MÖHUK m.41 ve ilgili hükümler uyarınca yetkili Türk aile mahkemesinde (aile mahkemesi yoksa asliye hukuk mahkemesinde) açılır.

Tanıma-tenfiz davası açmak için süre sınırı var mı?

Hayır, kanunda tanıma-tenfiz için özel bir süre sınırı öngörülmemiştir; her zaman açılabilir.

Yurt dışında boşandım, Türkiye’de nafaka veya mal paylaşımı davası açabilir miyim?

Bu davaları açabilmeniz için önce tanıma-tenfiz kararının kesinleşmesi gerekir; aksi hâlde evliliğin hukuken devam ettiği gerekçesiyle dava reddedilebilir.

Uluslararası boşanmada hangi ülkenin hukuku uygulanır?

MÖHUK m.14 uyarınca kural olarak eşlerin müşterek millî hukuku uygulanır; farklı vatandaşlıktalarsa müşterek mutad mesken hukuku, o da yoksa Türk hukuku uygulanır.

Doğrudan nüfus müdürlüğüne başvurarak tescil mümkün mü?

Evet, kararın yalnızca boşanmaya ilişkin olması ve kanunda aranan şartların (usulen kesinleşme, kamu düzenine aykırı olmama vb.) sağlanması hâlinde dava açmadan doğrudan tescil istenebilir; ancak velayet, nafaka, mal rejimi gibi ek hükümler için ayrıca dava gerekir.

Tanıma-tenfiz kararı gecikirse ne olur?

Bu süreçte eşler Türk hukuku bakımından hâlâ evli sayılır; mal rejimi tasfiyesi gibi dava hakları bu dönemde kullanılamaz, ancak zamanaşımı da bu dönemde işlemeye başlamaz.

İlgili Mevzuat ve Yararlı Kaynaklar

Başvurulacak Kurumlar

• Aile Mahkemesi — boşanma, velayet, nafaka, mal rejimi, evlat edinme, soybağı
• Sulh Hukuk Mahkemesi — vesayet, kayyım, tereke
• Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü — sosyal inceleme, koruma
• Nüfus Müdürlüğü — tanıma, boşanma tescili
• Noter — evlilik sözleşmesi, vekalet
• Arabuluculuk Daire Başkanlığı — ihtiyari aile arabuluculuğu
• BAM Hukuk Daireleri / Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — kanun yolu

Genel bilgilendirme niteliğindedir; somut dosyanız için uzman değerlendirmesi gereklidir.

Resmi Kaynaklar

• Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
• Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
• UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
• İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
• T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
• Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)

Hazırlayan Avukat

Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda

Evlilik birliğinin sarsılması sebebine dayanan davalarda kusur paylaşımı, maddi-manevi tazminat ve nafaka taleplerini doğrudan etkiler. Taraflardan hangisinin daha ağır veya eşit kusurlu olduğunun tespiti bakımından tanık beyanları, iletişim kayıtları ve sağlık raporları gibi deliller önemlidir.