Velayet; çocuğun bakımı, eğitimi, terbiyesi ve temsili yetkisidir. Boşanma veya nüfus hükümleriyle verilmiş velayet kararı, sonradan ortaya çıkan yeni durumlar (sağlık, güvenlik, okul düzeni, ebeveyn davranışı) nedeniyle değiştirilebilir. Dava çocuğun üstün menfaati ilkesine dayanır.
Velayet Nedir?
Velayet; çocuğun kişiliğine ve malvarlığına ilişkin haklarla donatılmış bir ebeveynlik kurumudur. Boşanmada mahkeme velayeti genellikle tek bir ebeveyne verir (tek velayet); belirli hallerde ortak velayet kararı da verilebilir.
Değişiklik Şartları
TMK m. 183 uyarınca; boşanma sonrası ortaya çıkan yeni durumlar çocuğun menfaatine aykırı ise velayet değiştirilebilir. Tipik nedenler: velayet sahibi ebeveynin sağlık bozulması, yeni evlilik sonrası çocuğa uygunsuzluk, okul düzeni değişikliği, şiddet/ihmal iddiası.
Çocuğun Üstün Menfaati
Çocuk Haklarına Dair Sözleşme m. 3 ve TMK tüm velayet kararlarında temel ilkedir. Mahkeme; çocuğun fiziksel-psikolojik sağlığı, eğitim düzeni, duygusal bağ ve güvenliği değerlendirir.
Pedagog Raporu
Aile mahkemesi pedagog/sosyal hizmet uzmanı raporu alır. Rapor; çocuğun ebeveynlerle iletişimi, sosyal çevresi, okul başarısı ve psikolojik durumu üzerinden velayet önerisinde bulunur.
Çocuğun Görüşü
8 yaşından büyük çocukların görüşü hâkim tarafından alınır. Hâkim bu görüşü değerlendirmekle birlikte bağlı değildir; çocuğun üstün menfaati esastır.
Önemli Süreler ve Hak Düşürücü Süreler
| İşlem/Dava | Süre | Kanuni Dayanak |
|---|---|---|
| Velayet değişikliği davası | Süre yok (çocuk reşit olana kadar) | TMK m. 183 |
| İhtiyati tedbir | Her aşamada | HMK |
Yargıtay Kararları ve İçtihat
Aşağıda Velayet Değişikliği Davası Rehberi 2026 konusunda emsal niteliğindeki T.C. Yargıtay kararları yer almaktadır. Kararların tam metni mevzuat.adalet.gov.tr İçtihat Arama ekranından erişilebilir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — 2020/6521 E. – 2022/9854 K.
Konu: Çekişmeli boşanmada evlilik birliğinin temelinden sarsılması
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — 2021/7845 E. – 2023/12541 K.
Konu: Velayet belirlemede çocuğun üstün menfaati
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — 2019/2-1452 E. – 2021/785 K.
Konu: Mal rejimi tasfiyesinde edinilmiş mallar hesabı
Bu konuda Yargıtay İçtihat Arama →
Sıkça Sorulan Sorular
Velayet ne zaman değiştirilir?
Çocuğun üstün menfaatine aykırı yeni bir durum ortaya çıkması halinde (ebeveyn sağlığı bozulması, çocuğa uygunsuz yeni çevre, ihmal/şiddet vb.). TMK 183 uyarınca herhangi bir zamanda dava açılabilir.
Çocuk hangi yaştan sonra görüş bildirebilir?
Hâkim genellikle 8 yaş ve üzeri çocukların görüşünü alır; ancak idrak seviyesine göre daha erken yaşlarda da alınabilir. Görüş hâkimi bağlamaz, üstün menfaat esastır.
Pedagog raporu zorunlu mu?
Aile mahkemesi uygulamasında standart delildir; mahkeme re’sen talep eder. Taraflar da rapor talep edebilir.
Babaya velayet verilir mi?
Evet. Çocuğun üstün menfaatine uygun olduğu durumlarda baba da velayet alabilir. Yargıtay 2. HD içtihadıyla “0-3 yaş anne” yaklaşımı mutlak değildir.
Ortak velayet mümkün mü?
Evet, 2017 sonrası Yargıtay kararları ve AİHM içtihadıyla Türkiye’de ortak velayet uygulanabilir hale gelmiştir. Ebeveynler arasında iletişim ve işbirliği şartı aranır.
İlgili Hizmet Alanlarımız
- Boşanma Avukatı — Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma.
- Aile Avukatı — Velayet, nafaka, koruma.
- Nafaka Uyarlama — Nafaka artırım/indirim.
- Mal Rejimi Tasfiyesi — Edinilmiş mal paylaşımı.
Video Rehber
Konuya ilişkin Av. Bilal ALYAR YouTube kanalında yayınlanan video rehberleri aşağıdan izleyebilirsiniz.
Hukuki Danışmanlık ve İletişim
Velayet Değişikliği Davası Rehberi 2026 konusunda dosya değerlendirmesi ve hukuki destek için iletişim sayfası üzerinden ulaşabilir, WhatsApp veya e-posta ile randevu talep edebilirsiniz.
2026 Aile ve Boşanma Hukuku Yeni Rehberler
TMK ve 6284 sayılı Kanun düzenlemeleri ışığında hazırlanan kapsamlı rehberler:
- KADES ve 6284 Sayılı Kanun Koruma Tedbirleri 2026
- Uzaklaştırma Kararı, Süresi ve İtiraz Yolları 2026
- Evlilik Dışı Çocukta Soybağının Tanınması ve Babalık Davası 2026
- İddet Müddetinin Kaldırılması Davası TMK 132 2026
- Evlat Edinme Şartları, Süreç ve İtiraz TMK 305 2026
- Çocuğun Uluslararası İadesi: Lahey 1980 Sözleşmesi 2026
- Kişisel İlişki Tesisi (Görüşme Hakkı) Davası TMK 323 2026
- Velayetin Değiştirilmesi ve Çocuğun Üstün Yararı İlkesi 2026
- İştirak Nafakası Hesaplama ve Uyarlama Davası 2026
- Yoksulluk Nafakası: Süresiz Niteliği ve Kaldırılması TMK 175 2026
- Yardım Nafakası Davası TMK 364 (Hısımlar Arası Nafaka) 2026
- Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi Tasfiyesi TMK 218 2026
- Mal Ayrılığı Rejimi Seçimi ve Mal Rejimi Sözleşmesi 2026
- Kişisel Mal ile Edinilmiş Mal Ayrımı: İspat ve Değer Artış Payı 2026
- Aile Konutu Şerhi ve Eşin Rızası TMK 194 2026
- Mehir Senedi: Hukuki Niteliği ve İade Davası 2026
- Düğün Takıları (Ziynet) İade Davası: İspat ve Görevli Mahkeme 2026
- Boşanmada Maddi ve Manevi Tazminat TMK 174 2026
- Yabancı Boşanma Kararının Türkiye’de Tanınması ve MÖHUK 2026
- Yabancı Eşle Boşanma, Çifte Vatandaşlık ve Velayet 2026
- Zina (Aldatma) Sebebiyle Boşanma TMK 161 ve Hak Düşürücü Süre 2026
- Hayata Kast, Pek Kötü Muamele ve Onur Kırıcı Davranış TMK 162 2026
- Akıl Hastalığı Sebebiyle Boşanma Davası TMK 165 2026
- Boşanmada Banka Hesapları, Yatırımlar ve Kripto Varlık Paylaşımı 2026
- Çocuk Teslimi ve Kişisel İlişkiye İlişkin İcra Süreci 2024 Sonrası 2026
