Kısa cevap: TCK 244, bir bilişim sisteminin işleyişini engellemeyi veya bozmayı (bir yıldan beş yıla kadar hapis) ve sistemdeki verileri bozmayı, yok etmeyi, değiştirmeyi, erişilmez kılmayı, sisteme veri yerleştirmeyi veya var olan verileri başka yere göndermeyi (altı aydan üç yıla kadar hapis) suç sayar. Banka, kredi kurumu ya da kamu kurumu sisteminde ceza yarı oranında artırılır. TCK m.244
Bir şirketin sunucusunun çalışamaz hâle gelmesi, bir web sitesinin yönetim bilgilerinin değiştirilip sahibinin dışarıda bırakılması, ele geçirilen bir hesaptan kayıtların silinmesi ya da sisteme sahibinin bilmediği veriler eklenmesi TCK m.244 kapsamında değerlendirilebilecek örneklerdir.
TCK 244 ne diyor? Dört fıkra ve cezaları
- Birinci fıkra (sistemi engelleme, bozma): Bir bilişim sisteminin işleyişini engelleyen veya bozan kişi bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Burada hedef verinin kendisi değil, sistemin çalışmasıdır.
- İkinci fıkra (verileri bozma, yok etme, değiştirme): Bir bilişim sistemindeki verileri bozan, yok eden, değiştiren veya erişilmez kılan, sisteme veri yerleştiren, var olan verileri başka bir yere gönderen kişi altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
- Üçüncü fıkra (banka, kredi kurumu, kamu kurumu): Bu fiiller bir banka veya kredi kurumuna ya da bir kamu kurum veya kuruluşuna ait bilişim sistemi üzerinde işlenirse verilecek ceza yarı oranında artırılır.
- Dördüncü fıkra (haksız çıkar): Bu fiillerle kişi kendisinin veya başkasının yararına haksız bir çıkar sağlar ve bu durum başka bir suç oluşturmazsa iki yıldan altı yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.
İkinci fıkradaki hareketler seçimliktir: bunlardan birinin yapılması yeterlidir. Verilerin şifrelenerek sahibi için kullanılamaz hâle getirilmesi de “erişilmez kılma” kapsamında değerlendirilebilir. Hangi fıkranın uygulanacağı, fiilin sistemin çalışmasına mı yoksa sistemdeki verilere mi yöneldiğine göre belirlenir ve ceza aralığı buna göre değişir. TCK m.244
Dördüncü fıkra bir “artırım” değildir; kendi ceza aralığı olan ayrı bir hükümdür ve yalnız elde edilen çıkar başka bir suç oluşturmuyorsa uygulanır. Çıkar, bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık (TCK 158/1-f) gibi başka bir suçun unsuru ise o suç gündeme gelir. TCK m.244/4 · TCK m.158/1-f
243 ile 244 farkı: girmek ve sisteme müdahale etmek
243. madde bir bilişim sistemine hukuka aykırı olarak girmeyi ya da orada kalmaya devam etmeyi cezalandırır. 244 ise sistemin işleyişine veya sistemdeki verilere yapılan müdahaleyi konu alır. Hesaba yalnızca hukuka aykırı biçimde girilmesi 243. madde kapsamında değerlendirilebilir. Hesapta kayıt silme, veri değiştirme veya sisteme veri yerleştirme gibi bir müdahale varsa 244/2 ayrıca değerlendirilir. 243’ün üçüncü fıkrası da girme fiili nedeniyle verilerin yok olması veya değişmesini ayrıca düzenler; iki hüküm arasındaki ayrım somut olayda fiilin nasıl gerçekleştiğine bakılarak yapılır. Girme suçunun ayrıntısı bilişim sistemine girme suçu (TCK 243) sayfasında. TCK m.243 ve 244
Elde edilen veriler kişisel veri ise TCK 136 rehberindeki şartlar da ayrıca değerlendirilir. TCK m.136
Yargıtay kararlarından iki örnek
Yargıtay 6. Ceza Dairesi — 27.10.2025 — 2023/19980 E., 2025/9227 K. (mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/1188115700): Sanıkların zor kullanarak elde ettikleri bir web sayfasının giriş ve alan adı bilgilerini değiştirdikleri olayda Daire, web sayfasını nitelikli yağma suçundaki taşınır mal kapsamında değerlendirmedi. Bilişim sistemine müdahale ve kişisel verilerin ele geçirilmesi yönünden değerlendirme yapılmadan kurulan nitelikli yağma hükümlerini bozdu. Daire ayrıca “kabule göre” ayrı bir gerekçede, sanıkların web sayfasının bedelini kendilerinin ödediğini düşündüğü bu olayın alacağın tahsili amacıyla yağma yönünden de incelenmesi gerektiğini belirtti.
Yargıtay 11. Ceza Dairesi — 17.06.2025 — 2022/9541 E., 2025/7292 K. (mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/1167019000): Sanığın, şifrelerini kırdığı e-posta hesaplarından katılanın yurt dışındaki ticari muhatabına hesap numarasının değiştiğini bildiren sahte fatura ekli e-postalar gönderdiğinin iddia ve kabul edildiği olayda Daire, dolandırıcılığa teşebbüs hükmünü onamıştır. Hesaba izinsiz girildikten sonra sisteme veri yerleştirildiği için eylemin 244/2’deki suçu oluşturduğunu belirterek 243/1’den kurulan hükmü bozmuştur.
İkinci karar, somut olayda hesaba girildikten sonraki veri yerleştirme fiilinin 243/1 yerine 244/2 kapsamında değerlendirildiğini gösteriyor. İlk karar ise web sayfasının niteliği ile bilişim sistemine müdahaleyi, o olayın nitelikli yağma vasfından ayrı ele alıyor.
Mağdur için
Sisteminiz çalışmaz hâle geldiyse, verileriniz silindiyse, değiştirildiyse ya da size erişim kapatıldıysa önce izleri korumak gerekir; onarım ve yeniden kurulum bu izleri silebilir.
- Kayıtları saklayın: Hata ve uyarı ekranlarını, şifre veya yönetici değişikliği bildirimlerini, erişim kayıtlarını tarih ve saat görünecek biçimde saklayın. Kurumsal bir sistemse kayıtların silinmeden korunmasını bilgi işlem sorumlusundan yazılı olarak isteyin.
- Zararı belgeleyin: Kaybolan veriyi, hizmetin ne kadar süre durduğunu, onarım ve yeniden kurulum giderlerini belgeli olarak not edin. Bunlar hem soruşturmada hem tazminat talebinde gerekir.
- Erişimi güvenli biçimde geri alın: Hizmet sağlayıcının kendi kurtarma yolunu kullanın; aynı şifreyi kullandığınız diğer hesapları da gözden geçirin.
Suç duyurusu Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa, yazılı ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak yapılabilir. Failin kim olduğunu bilmemeniz başvuruya engel değildir; ama olayın ne zaman, hangi sistemde ve nasıl fark edildiği somut yazılmalıdır. Soyut ve genel nitelikteki ihbar veya şikâyetlerde soruşturma yapılmasına yer olmadığına karar verilir. CMK m.158
244. maddede soruşturmayı veya kovuşturmayı şikâyete bağlayan bir hüküm yoktur. Şikâyetten vazgeçmenin davayı düşürmesi şikâyete bağlı suçlara özgü olduğundan (TCK 73/4), şikâyeti geri almak dosyayı kendiliğinden kapatmaz. Suç, CMK 253/1-b’deki uzlaştırma listesinde yer almaz. Adli süreçteki çocuklar bakımından CMK m.253/1-c ayrıca değerlendirilir. Bu bent, mağdurun veya suçtan zarar görenin gerçek kişi ya da özel hukuk tüzel kişisi olmasını ve suçun üst sınırı üç yılı geçmeyen hapis veya adlî para cezası gerektirmesini arar. Aynı mağdura karşı birlikte işlenen başka bir suç varsa m.253/3’teki kural ve önödeme istisnası da kontrol edilir. Kusurlu ve hukuka aykırı fiil nedeniyle doğan zarar için TBK m.49 kapsamında tazminat istenebilir. Ceza soruşturmasında uzlaşma sağlanırsa CMK m.253/19 ayrıca uygulanır. Uzlaşma anında tespit edilemeyen veya sonradan ortaya çıkan zararlar dışında, aynı suç nedeniyle tazminat davası açılamaz ve açılmış davadan feragat edilmiş sayılır. TCK m.73/4 ve 244 · CMK m.253 · TBK m.49
Şüpheli için
Hakkınızda bu maddeden şikâyet olduğunu öğrendiyseniz ilk kural şudur: bilgisayarınızdaki, telefonunuzdaki ve hesaplarınızdaki kayıtları silmeyin, cihazı değiştirmeyin ya da sıfırlamayın. Bu kayıtlar çoğu zaman lehinize olan bilgileri de taşır: işlemin size verilen bir yetkiyle yapıldığını, sistemin başka bir nedenle arızalandığını ya da işlemin sizinle bağlantısının kurulamadığını gösteren de yine bu kayıtlardır.
İfade sırasında müdafi yardımından yararlanma ve yüklenen suç hakkında açıklama yapmama hakkınız vardır; şüpheden kurtulmak için somut delillerin toplanmasını da isteyebilirsiniz (CMK 147/1-c, e, f). Bu dosyalarda tartışma çoğu zaman şu sorular üzerinde yoğunlaşır: işlem yetki sınırları içinde miydi, veri gerçekten bozuldu ya da silindi mi, sistemin durması başka bir nedene bağlanabilir mi ve eylem 243’te mi kalıyor yoksa 244’e mi giriyor? Fıkra değiştikçe ceza aralığı da değiştiği için bu ayrım önemlidir. CMK m.147 · TCK m.243 ve 244
İfade öncesi yapılabilecekler bilişim suçundan ifadeye çağrıldım sayfasında, soruşturma ve kovuşturmadaki savunma bilişim suçlarında savunma sayfasında, süreler bilişim suçlarında zamanaşımı sayfasında anlatılıyor.
Sıkça sorulan sorular
TCK 244’ün cezası nedir?
Sistemin işleyişini engelleme veya bozmada bir yıldan beş yıla, verileri bozma, yok etme, değiştirme, erişilmez kılma, sisteme veri yerleştirme veya verileri başka yere göndermede altı aydan üç yıla kadar hapis cezası öngörülür. Fiil banka, kredi kurumu ya da kamu kurumu sisteminde işlenirse ceza yarı oranında artırılır. TCK m.244
TCK 244/2 nedir?
İkinci fıkra, bir bilişim sistemindeki verileri bozan, yok eden, değiştiren veya erişilmez kılan, sisteme veri yerleştiren ya da var olan verileri başka bir yere gönderen kişiyi altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırır. Hareketlerden birinin yapılması yeterlidir. TCK m.244/2
TCK 244/4’te ceza nasıl belirlenir?
Önceki fıkralardaki fiillerle kişi kendisinin veya başkasının yararına haksız bir çıkar sağlar ve bu durum başka bir suç oluşturmazsa iki yıldan altı yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur. Çıkar başka bir suçun, örneğin bilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılığın unsuruysa o suç değerlendirilir. TCK m.244/4 · TCK m.158/1-f
TCK 244 şikâyete bağlı mı, uzlaştırma var mı?
244. maddede soruşturmayı veya kovuşturmayı şikâyete bağlayan bir hüküm yoktur; şikâyetten vazgeçmek dosyayı kendiliğinden kapatmaz. Suç, CMK 253/1-b’deki uzlaştırma listesinde yer almaz. Adli süreçteki çocuklar bakımından CMK m.253/1-c ayrıca değerlendirilir. Bu bent, mağdurun veya suçtan zarar görenin gerçek kişi ya da özel hukuk tüzel kişisi olmasını ve suçun üst sınırı üç yılı geçmeyen hapis veya adlî para cezası gerektirmesini arar. Aynı mağdura karşı birlikte işlenen başka bir suç varsa m.253/3’teki kural ve önödeme istisnası da kontrol edilir. TCK m.73/4 ve 244 · CMK m.253
Hakkımda TCK 244’ten şikâyet var; kayıtları silmeli miyim?
Hayır. Kayıtları silmeyin, cihazı değiştirmeyin ya da sıfırlamayın; bu kayıtlar yetki, sistem arızası ya da işlemin sizinle bağlantısı konusunda lehinize delil de olabilir. İfadede müdafi yardımından yararlanma hakkınız vardır. CMK m.147
Hangi fıkranın uygulanacağı ve zararın nasıl ispatlanacağı her dosyada farklıdır; somut dosyanın incelenmesi gerekir.
Resmî kaynaklar
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (m.73, 136, 158, 243, 244)
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (m.147, 158, 253)
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (m.49)
- Yargıtay 6. Ceza Dairesi — 27.10.2025 — 2023/19980 E., 2025/9227 K.
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi — 17.06.2025 — 2022/9541 E., 2025/7292 K.
