Ataşehir’de Şirket Alacakları, İcra Takibi ve İflas Süreci
Ataşehir, İstanbul Finans Merkezi projesinin yer aldığı, çok sayıda şirket merkezi, ofis ve finans sektörüne bağlı işletmeye ev sahipliği yapan bir ilçedir. Bu yoğunluk, şirketler arası ticari alacakların, kredi ve kefalet ilişkilerinin ve ofis kiralarının icra ve iflas hukukuna sık taşınmasına yol açar. Aşağıdaki bölümler, kurumsal alacak yönetimi ve borçlu savunması açısından İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) temel çerçevesini ele almaktadır.
Şirketler arası alacakta ilk karar: takip mi, ihtiyati tedbir mi?
Ticari alacakta vade geldiğinde alacaklının önünde önce bir strateji sorusu vardır. Borçlunun malvarlığını kaçırma ihtimali varsa ihtiyati haciz gündeme gelir (İİK m.257); ihtiyati haciz kararından sonra yedi gün içinde takip başlatılması veya dava açılması gerekir (İİK m.264). Böyle bir risk yoksa doğrudan takip talebi verilir. Hangi yolun seçileceği, borçlunun adresi, malvarlığı yapısı ve belgelerin niteliğiyle belirlenir.
Takip yolları ve belge ilişkisi
Fatura, sözleşme ve cari hesap ekstresi gibi belgelere dayanan alacaklarda genel haciz yoluyla ilamsız takip kullanılır (İİK m.58). Çek, bono ya da poliçe varsa kambiyo senedi takibi daha kısa süreli bir yol sunar (İİK m.167 ve devamı). İpotekli kredi alacaklarında ise ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapılır (İİK m.148 ve devamı). İlam bulunan alacaklarda İİK m.32 ve devamındaki ilamlı takip esastır.
Alacaklı bir finans kuruluşu, tedarikçi ya da hizmet sağlayıcıysa dosyanın takip öncesi hazırlığı büyük önem taşır. Belgelerin eksiksizliği, faiz hesabının sözleşmeye uygunluğu ve borçlunun unvanının ticaret sicili ile örtüşmesi itirazların önüne geçer.
Borçlu şirket için savunma başlıkları
Takip talebi alan şirket yetkilileri, ödeme emri tebliğ edildiği gün itibarıyla süre hesabına başlamalıdır. İlamsız takipte itiraz süresi yedi gündür (İİK m.62). İtirazın şirket adına yetkili temsilci tarafından yapılması, tebligatın şirket adresine ya da yetkilinin adresine doğru yapılıp yapılmadığının kontrolü ve borcun niteliğine ilişkin açık bir itiraz beyanı hazırlanması gerekir. Tebligat usulsüzse icra mahkemesine şikâyet yedi gün içinde yapılabilir (İİK m.16).
Haksız bir takip söz konusuysa menfi tespit davası ya da ödeme yapıldıysa istirdat davası açılabilir (İİK m.72). Borçlu şirket, takibin kesinleşmesinden önce davayı açarak haciz aşamasında tedbir talep edebilir.
İtirazdan sonra alacaklı için seçenekler
- İtirazın iptali davası: itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılır (İİK m.67); haksız itirazda alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatı istenebilir.
- İtirazın kaldırılması: imzalı belge ya da noterce onaylı borç ikrarı varsa icra mahkemesinden, itirazın tebliğinden itibaren altı ay içinde istenir (İİK m.68).
- Arabuluculuk değerlendirmesi: ticari davalarda para alacağına ilişkin taleplerde dava açmadan önce arabulucuya başvuru dava şartıdır (TTK m.5/A).
Kefil ve müşterek borçlu
Ataşehir’deki şirket kredilerinde kefalet yaygındır. Kefalet sözleşmesi yazılı şekilde yapılmış olmalıdır ve kefilin sorumluluğu sözleşmenin türüne göre değişir (TBK m.581 ve devamı). Müteselsil kefilin sorumluluğu asıl borçluyla birlikte doğar; adi kefilde ise alacaklının önce asıl borçlunun malvarlığına başvurması gerekir. Takipte kefile ayrı ödeme emri gönderilir ve kefil bakımından itiraz süresi ayrıca işler.
Haciz, muhafaza ve satış aşaması
Takip kesinleştikten sonra alacaklı, ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde haciz isteme hakkını kullanmalıdır (İİK m.78). Banka hesapları ve üçüncü kişilerdeki alacaklar için haciz ihbarnamesi gönderilir; üçüncü kişi yedi gün içinde itiraz hakkına sahiptir (İİK m.89). Satış isteme süresi taşınır ve taşınmazlarda hacizden itibaren bir yıldır (İİK m.106). Şirket borçlusunun kasasındaki taşınırlar, araçları, ticari alacakları ve taşınmazları haczin konusu olabilir. Üçüncü kişiye ait malların haczedilmesi hâlinde istihkak iddiası dava açma süresi yedi gündür (İİK m.99).
İflas, borca batıklık ve konkordato
Alacaklı, iflasa tabi bir borçlu aleyhine iflas yoluyla takip başlatabilir (İİK m.154 ve devamı); ödeme emrine itiraz süresi yedi gündür (İİK m.158). Sermaye şirketlerinde borca batıklık, yönetim kurulunun mahkemeye bildirim yükümlülüğünü doğurur (TTK m.376). Borçlu şirket, iflas yerine konkordato projesi sunabilir (İİK m.285 ve devamı). Geçici mühlet üç aydır, uzatmayla beş aya kadar çıkabilir. Konkordato sürecinde alacaklıların oylaması, tasdik şartları ve tasdik kararına karşı iki haftalık istinaf süresi belirleyici olur (İİK m.305, m.308/a).
Yerel uygulama notu
Takip talebi, genel kurala göre borçlunun yerleşim yeri, şirketler bakımından merkez adresi çerçevesinde yetkili icra dairesine verilir (İİK m.50). Ataşehir’deki şirket ve ofisler açısından işlemler ilçenin bağlı olduğu adliyenin icra daireleri üzerinden yürütülür. Merkez adresinin değiştiği hâllerde ticaret sicili kaydı, tebligat ve yetki bakımından belirleyici belgedir.
Sıkça sorulan sorular
İhtiyati haciz ile normal haciz arasındaki fark nedir?
İhtiyati haciz, alacak kesinleşmeden önce malvarlığının korunması amacıyla mahkemeden alınır ve teminat gerektirir. Normal haciz ise takip kesinleştikten sonra icra dairesi tarafından uygulanır.
Kefile ayrı ödeme emri gönderilir mi?
Evet. Kefil de takipte borçlu sıfatı taşır ve kendisine ödeme emri tebliğ edilir; itiraz süresi bu tebliğden itibaren işler.
Şirketin hesabına konan haciz nasıl kaldırılır?
Borç ödendiğinde alacaklı haciz kaldırılmasını ister. Haciz usulsüzse icra mahkemesine şikâyet yapılır; üçüncü kişiye ait bir mal ya da hesap söz konusuysa istihkak iddiası ileri sürülür.
Konkordato başvurusu icra takibini durdurur mu?
Konkordato mühleti verildiğinde borçlu aleyhine yeni takip başlatılamaz ve devam eden takipler durur. Mühletin türüne ve kapsamına göre ayrıntılar değişir.
İflas takibi tüm borçlulara karşı yapılabilir mi?
Hayır. İflas yoluyla takip yalnızca iflasa tabi borçlular, yani tacir sıfatı taşıyan kişi ve ticaret şirketleri aleyhine yürütülebilir.
İlgili sayfalar
Ataşehir’deki diğer hizmet alanları için Ataşehir icra hukuku, ticaret hukuku ve şirket hukuku sayfalarına; bankacılık uyuşmazlıkları için bankacılık hukuku, genel çerçeve için İstanbul icra ve iflas hukuku sayfasına bakılabilir.
Görüşmeler Kartal Cevizli Mahallesi’ndeki büroda önceden randevu ile yapılır; iletişim: 0534 636 19 19.