Ataşehir’de Sağlık Hukuku: Onam, Estetik Müdahale ve Özel Hastane

Ataşehir’de çok sayıda özel hastane, tıp merkezi, poliklinik ve estetik amaçlı sağlık hizmeti sunan klinik bulunur. Tedavi zorunlu olmadığında, yani hastanın kendi tercihiyle yapılan elektif müdahalelerde, hastanın beklentisi ile sonuç arasındaki fark hukuki bir uyuşmazlığa dönüşebilir. Bu sayfada, özel sağlık kuruluşlarında yapılan müdahalelerde hastanın bilgilendirilmesi, onam, tıbbi kayıtlar ve tazminat yolları genel hatlarıyla anlatılmaktadır. Metin hukuki bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi değerlendirme içermez.

Aydınlatılmış onam neden belirleyicidir?

Her tıbbi müdahalenin hukuka uygun olabilmesi için hastanın, müdahalenin amacı, yöntemi, riskleri, alternatifleri ve müdahale edilmemesi hâlinde olası sonuçları hakkında anlaşılır biçimde bilgilendirilmesi ve rızasını vermesi gerekir. Bu ilke Hasta Hakları Yönetmeliği’nde ve Türkiye’nin taraf olduğu İnsan Hakları ve Biyotıp Sözleşmesi’nde yer alır. İmzalı bir onam formunun bulunması tek başına yeterli sayılmaz; bilgilendirmenin gerçekten yapılıp yapılmadığı, hastanın bilgiyi anlayabilecek durumda olup olmadığı ve formun müdahaleden önce verilip verilmediği ayrıca incelenir. Estetik müdahalelerde olası komplikasyonların, kalıcı iz ihtimalinin ve ikinci ameliyat gerekliliğinin açıkça anlatılması önem taşır.

Estetik müdahalelerde hukuki nitelendirme

Estetik amaçlı bir ameliyatta hekimin belirli bir sonucu taahhüt edip etmediği, uyuşmazlığın hukuki niteliğini etkiler. Bir tarafta hekimin yalnızca özenle tedavi etme yükümlülüğü, diğer tarafta belirli bir sonucu gerçekleştirme taahhüdü bulunabilir. Sözleşmenin türü vekâlet ya da eser sözleşmesi olarak nitelendirilebilir ve bu da ispat yükünü ve sorumluluğun kapsamını değiştirir. Müdahale öncesi fotoğraflar, simülasyonlar, yazışmalar ve broşürler bu bakımdan delil olabilir. Hastanın beklentisinin tek başına yeterli olmadığı, ancak sonuçla ilgili verilen güvence sözlerinin dosyada önem taşıdığı bilinmelidir.

Özel hastane ve hasta ilişkisi

Hastanın özel bir sağlık kuruluşundan hizmet alması çoğu durumda tüketici işlemi niteliği taşır. Bu durumda 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri gündeme gelebilir ve uyuşmazlığın çözümünde tüketici mahkemesi veya duruma göre hakem heyeti devreye girebilir; dava şartı arabuluculuk bulunup bulunmadığı da ayrıca kontrol edilir. Hastane, hem kendi organizasyon eksikliklerinden (hijyen, cihaz bakımı, personel yeterliliği) hem de çalıştırdığı sağlık personelinin kusurlu davranışlarından sorumlu tutulabilir. Doğru görevli mahkeme ve talep türü, olayın somut niteliğine göre belirlenir.

Tıbbi kayıtların alınması

Hasta, hakkında tutulan tıbbi kayıtlara erişme hakkına sahiptir. Epikriz, ameliyat notu, anestezi formu, hemşire gözlem formları, görüntüleme sonuçları ve onam belgeleri dosya açısından kritik evraktır. Bu belgelerin onaylı sureti, kuruluştan yazılı olarak istenir. Sağlık verileri özel nitelikli kişisel veri olduğundan (KVKK m.6), erişim hastanın kendisine veya yetkili temsilcisine sağlanır; ayrıca ilgili kişi olarak başvuru hakkı KVKK m.11’de düzenlenmiştir. Kayıtların değiştirilmesi ya da eksik tutulması da ayrı bir delil değerlendirmesi konusudur.

Hukuki sorumluluk ve süreler

Tazminat talepleri haksız fiil hükümlerine (TBK m.49) veya sözleşmeye aykırılığa dayanır. Bedensel zarar kalemleri TBK m.54’te, manevi tazminat TBK m.56 ve m.58’de düzenlenmiştir. Haksız fiilden doğan tazminat davasında zamanaşımı öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde olaydan itibaren on yıldır (TBK m.72). Sözleşmesel dayanak söz konusuysa genel on yıllık süre (TBK m.146) gündeme gelebilir. Hangi sürenin uygulanacağı hukuki ilişkinin niteliğine göre belirlenir. Ceza yolunda taksirle yaralama (TCK m.89) veya öldürme (TCK m.85) suçları söz konusu olabilir; şikâyete bağlı suçlarda şikâyet süresi altı aydır (TCK m.73). Ayrıntılı bilgi için tıbbi malpraktisin ceza boyutu sayfasına bakılabilir.

Süreç

1. Tıbbi kayıtların ve ödeme belgelerinin toplanması
2. Müdahale öncesi ve sonrası fotoğraf, mesaj ve yazışmaların saklanması
3. Sağlık kuruluşuna yazılı başvuru ve cevabın değerlendirilmesi
4. Gerekirse başka bir hekimin durum tespiti
5. Dava ya da şikâyet yolunun belirlenmesi ve bilirkişi aşaması

Bilirkişi incelemesi çoğunlukla hekim heyetlerince veya Adli Tıp Kurumu tarafından yapılır; raporun hâkimi bağlamadığı, ancak dosyada ağırlıkla dikkate alındığı bilinmelidir. Genel çerçeve için malpraktis avukatı sayfası okunabilir.

Hizmet kapsamı

• Aydınlatılmış onam ve bilgilendirme eksikliği iddiaları
• Estetik ve elektif müdahale uyuşmazlıkları
• Özel sağlık kuruluşuna karşı tazminat talepleri
• Tıbbi kayıtların temini
• Sağlık çalışanları hakkında yöneltilen iddialara karşı savunma
• Ceza şikâyeti ve idari başvuru yolları

Sıkça sorulan sorular

Onam formunu imzaladım; yine de dava açabilir miyim?

İmza tek başına bilgilendirmenin yeterli yapıldığını göstermez. Bilgilendirmenin içeriği ve zamanı birlikte incelenir; imzalı form delildir ancak mutlak değildir.

Ameliyat sonucundan memnun değilim; bu malpraktis midir?

Memnuniyetsizlik ile hukuki sorumluluk aynı şey değildir. Sonucun tıbbi standartlara aykırı bir uygulamadan kaynaklanıp kaynaklanmadığı bilirkişi incelemesiyle belirlenir.

Hastane tıbbi kayıtlarımı vermiyor, ne yapmalıyım?

Yazılı başvuru yapılır; sonuç alınamazsa kayıtların temini için mahkemeden delil tespiti ya da dava içinde belge celbi istenebilir.

Sağlık kuruluşunun sigortası tazminatı karşılar mı?

Birçok kuruluşun mesleki sorumluluk sigortası vardır. Sigorta kapsamı ve zarar görenin sigortacıya başvuru imkânı, poliçe şartlarına ve Türk Ticaret Kanunu’ndaki sorumluluk sigortası hükümlerine göre belirlenir.

Görüşmeler Kartal Cevizli Mahallesi’ndeki büroda önceden randevu ile yapılır; iletişim: 0534 636 19 19.