Maltepe’de İcra Takibi: Borçlu ve Alacaklı Rehberi

Maltepe, konut ağırlıklı yerleşimi, site ve apartman yönetimleri, sahil şeridindeki işyerleri ve mahalle esnafıyla bireysel ve küçük ölçekli işletme borçlarının sık görüldüğü bir ilçedir. Bu nedenle ilçedeki icra dosyaları çoğunlukla kira, aidat, bireysel kredi, çek-senet ve esnaf alacaklarından oluşur. Aşağıdaki açıklamalar, bu tür dosyalarda İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) nasıl uygulandığını borçlu ve alacaklı gözüyle özetler.

Önce borçlu tarafın korunan alanları

Bireysel borçlularda en çok sorulan konu, hangi malvarlığının haczedilemeyeceğidir. Temel kurallar şunlardır:

Borçlu ve ailesi için zorunlu olan ev eşyası haczedilemez; kanun, ailenin ortak kullanımındaki eşyayı da koruma altına almıştır (İİK m.82).
Maaş ve ücret haczinde kesinti, maaşın dörtte birinden az olamaz (İİK m.83); geçim için gerekli kısım gözetilir.
Mesleğin icrası için zorunlu aletler, belirli koşullarda haczedilemez mal kapsamına girer.
Haczi yasaklanmış mal ya da hak üzerindeki haciz, icra mahkemesine şikâyetle kaldırtılabilir (İİK m.16).

Bu korumalar otomatik uygulanmaz; haciz tutanağı, maaş yazısı ve hesap kayıtlarının incelenmesi, ardından süresinde başvuru yapılması gerekir. Şikâyet süresi öğrenmeden itibaren yedi gündür.

Aidat, ortak gider ve site yönetimleri

Maltepe’de çok sayıda site ve apartmanın bulunması, aidat ve ortak gider alacaklarını öne çıkarır. Kat Mülkiyeti Kanunu uyarınca kat malikleri ortak giderlere katılmak zorundadır; ödenmeyen paylar için gecikme tazminatı işler ve yönetici icra takibi başlatabilir (KMK m.20). Takibin dayanağı olarak yönetim planı, genel kurul kararı ve borç hesabı kullanılır. Kat malikinin itirazı, ödeme emrine karşı yedi gün içinde yapılır (İİK m.62).

Kira ilişkisinden doğan takipler

Konutlarda ve dükkânlarda ödenmeyen kira için İİK’nın kira takibi hükümleri uygulanır (İİK m.269 ve devamı). Ödeme emri, kira bedelinin ödenmesi için otuz günlük süre tanır. Kiracı itiraz ederse kiraya veren, itirazın kaldırılmasını icra mahkemesinden isteyebilir. Tahliye aşamasında mahkeme kararı ve tahliye emri belirleyici olur (İİK m.272). Kiracının tahliye taahhüdü verdiği durumlarda taahhüdün geçerliliği, tarihi ve teslimden sonra verilip verilmediği incelenir (TBK m.352/1).

Bireysel borç ve kredi alacakları

Banka ve finans kuruluşlarının tüketici kredisi ya da kredi kartı alacakları genellikle ilamsız takip yoluyla icra dairelerine intikal eder. Borçlu bakımından önemli noktalar şunlardır: faiz ve masraf hesabının sözleşmeye uygunluğu, ödemelerin düşülmüş olup olmadığı ve takip tarihine kadar işlemiş faizin doğru hesaplanması. Bu hususlar ödeme emrine itiraz dilekçesinde veya sonraki aşamada şikâyet ile ileri sürülebilir. Kredi kartı alacaklarında dönem borcuna ilişkin hükümler ayrıca incelenir.

Haciz sonrası: satış ve üçüncü kişiler

Haczedilen mal ya da hak için satış, alacaklının talebi üzerine yapılır. Satış isteme süresi taşınır ve taşınmazlarda hacizden itibaren bir yıldır (İİK m.106). Üçüncü kişideki alacaklar için haciz ihbarnamesi gönderilir; üçüncü kişi yedi gün içinde itiraz edebilir (İİK m.89). Haczedilen malın borçluya ait olmadığı iddiası istihkak davası yoluyla çözülür; istihkak iddiasına alacaklının itirazı hâlinde yedi gün içinde dava açılmalıdır (İİK m.99).

Borç yapılandırma ve ödeme planı

Borçlunun ödemeyi taksitle yapma talebi alacaklı ile anlaşma ile mümkündür. Taksit anlaşması yazılı yapılmalı, anlaşmanın şartları ve temerrüt sonuçları açıkça yer almalıdır. Taksit sözleşmesi bulunan dosyalarda satış sürelerinin işlememesi gibi sonuçlar doğabilir (İİK m.111). Yapılandırma kapsamında ödenen her tutarın makbuzla belgelenmesi, ileride itiraz veya şikâyette önem taşır.

Maltepe’de yargı çevresi ve işleyiş

İcra takibinde yetkili daire, genel olarak borçlunun yerleşim yerindeki dairedir (İİK m.50). Maltepe’de oturan borçlular için işlemler ilçenin bağlı olduğu adliyenin icra daireleri aracılığıyla yürütülür. Dosyaların UYAP üzerinden izlenebilmesi, süre takibini kolaylaştırır.

İflas ve konkordato kısaca

Tacir sıfatındaki borçlular için iflas yoluyla takip mümkündür; ödeme emrine itiraz süresi yedi gündür (İİK m.158). Esnaf ve küçük işletmeler bakımından önemli bir sorun, ticaret siciline kayıtlı olup olmamaktır; kayıt, takip yolunun belirlenmesinde rol oynar. Borçlu işletme konkordato talep ederse geçici mühlet üç ay olup uzatmayla beş aya çıkabilir (İİK m.285 ve devamı); bu süre içinde yeni takip yapılamaz.

Sıkça sorulan sorular

Maaşıma haciz konulduğunda tamamı kesilir mi?

Hayır. Kesinti, maaşın dörtte birinden az olamaz; ancak borçlunun ve ailesinin geçimi gözetilerek miktar belirlenir.

Sitede aidat vermeyen kat malikine karşı hangi yol izlenir?

Yönetici, genel kurul kararına ve borç hesabına dayanarak icra takibi başlatabilir. Ayrıca gecikme tazminatı işletilebilir.

Ev eşyalarım haczedildi, bu mümkün mü?

Aile yaşantısı için zorunlu ev eşyası haczedilemez. Haciz tutanağında sayılan eşyaların bu kapsama girip girmediği değerlendirilmeli ve gerekirse şikâyet yoluna gidilmelidir.

Ödeme emrine itiraz süresini kaçırdım, ne yapılabilir?

Süresinde yapılmayan itiraz takibi durdurmaz. Borcun hiç doğmadığı ya da ödendiği iddiası varsa menfi tespit veya istirdat davası açılabilir (İİK m.72).

Taksitle ödeme anlaşması takibi durdurur mu?

Anlaşma tek başına takibi sonlandırmaz; anlaşmanın şartlarına göre haciz veya satış işlemleri ertelenebilir. Şartlar yazılı olmalıdır.

İlgili sayfalar

Maltepe’deki diğer alanlar için Maltepe icra hukuku, ticaret hukuku, şirket hukuku ve miras hukuku sayfalarına; kira ilişkileri için kira hukuku sayfasına, genel çerçeve için İstanbul icra ve iflas hukuku sayfasına bakılabilir.

Görüşmeler Kartal Cevizli Mahallesi’ndeki büroda önceden randevu ile yapılır; iletişim: 0534 636 19 19.