30 Saniyede Özet
İİK m.97 (İstihkak İddiası), icra takibinde haczedilen bir malın aslında borçluya değil üçüncü bir kişiye ait olduğu iddia edildiğinde izlenecek yolu düzenler. Malın kimin elinde/adresinde haczedildiği mülkiyet karinesini belirler (İİK m.97/a): mal borçlunun elinde/adresinde haczedilmişse mülkiyet karinesi alacaklı lehinedir, üçüncü kişi bu karinenin aksini inandırıcı ve güçlü delillerle ispat etmek zorundadır. İstihkak davası, kararın tebliğinden itibaren 7 gün içinde icra mahkemesinde açılmalıdır.
Mülkiyet Karinesi Nasıl İşler?
İİK m.97/a’ya göre bir taşınır malı elinde bulunduran kimse onun maliki sayılır. Borçlu ile üçüncü kişi malı birlikte ellerinde bulunduruyorsa mal borçlunun elinde addolunur. Uygulamada bu, haczin yapıldığı adrese bakılarak belirlenir: haciz, borçluya ödeme emrinin tebliğ edildiği adreste yapılmışsa karine alacaklı lehinedir; üçüncü kişinin kendi adresinde/işyerinde yapılmışsa karine üçüncü kişi lehinedir. Karinenin aksini ispat yükü, karinenin aleyhine olduğu tarafa düşer.
İstihkak Davası Nasıl Açılır, Süresi Nedir?
İstihkak iddiasına alacaklı veya borçlu itiraz ederse, icra memuru dosyayı icra mahkemesine gönderir. Mahkeme, takibin devamına veya talikine (ertelenmesine) karar verir. Üçüncü kişi, icra mahkemesi kararının tebliğinden itibaren 7 gün içinde istihkak davası açmak zorundadır — bu süre geçirilirse iddiasından vazgeçmiş sayılır. Dava, genel hükümlere ve basit yargılama usulüne göre, diğer davalardan önce ve hızlıca görülür.
Güncel Yargıtay Kararı: Karinenin Aksi Nasıl İspatlanır?
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 19.11.2025 tarihli, E.2025/5750 K.2025/7408 sayılı kararında, borçluya ödeme emrinin tebliğ edildiği adreste haczedilen bir iş makinesi için üçüncü kişi, makinenin kendisine ait olduğunu ve borçluya kiraladığını iddia ederek fatura ve noter onaylı kira sözleşmesi sunmuştur. İlk derece ve istinaf mahkemeleri bu belgeleri yeterli bularak istihkak iddiasını kabul etmiş, ancak Yargıtay bozma kararı vermiştir: haciz, borçlunun adresinde yapıldığından mülkiyet karinesi alacaklı lehinedir ve bu karinenin aksi yalnızca fatura ve kira sözleşmesi sunmakla değil, tarafların ticari defterlerinin incelenmesi, kira bedeli ödemelerinin defter kayıtlarına yansıyıp yansımadığının, kira sözleşmesinin vergi dairesine bildirilip stopaj ödenip ödenmediğinin araştırılmasıyla ispatlanabilir. Karar, istihkak davalarında yüzeysel belgelerin yeterli olmadığını, mahkemelerin karinenin aksini ciddi bir inceleme ile araştırması gerektiğini göstermektedir.
Haczedilen malın size ait olduğunu düşünüyorsanız, istihkak davası için ön değerlendirme amacıyla WhatsApp’tan yazabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
İstihkak davası kaç gün içinde açılmalıdır?
İcra mahkemesi kararının tebliğinden itibaren 7 gün içinde; bu süre kaçırılırsa iddiadan vazgeçilmiş sayılır.
Mülkiyet karinesi kime göre belirlenir?
Malın haczedildiği adrese göre — borçlunun adresinde haczedilen mal, aksi ispatlanmadıkça borçluya (dolayısıyla alacaklıya) ait sayılır.
Fatura ve kira sözleşmesi karineyi çürütmeye yeter mi?
Tek başına değil. Yargıtay’a göre bu belgeler yanında ticari defter kayıtları, ödeme izleri ve vergisel bildirimler gibi destekleyici delillerle desteklenmelidir.
İstihkak davası açılırsa satış durur mu?
Mahkeme, davanın sırf satışı geciktirmek amacıyla açıldığına dair ciddi sebepler görmezse takibin talikine (ertelenmesine) karar verebilir; aksi hâlde talik talebi reddedilir.
Haksız istihkak davası açanın yaptırımı var mı?
Evet, dava reddolunursa, talik nedeniyle alacaklının alacağına geç kavuşmasından doğan zarar için davacıdan en az %20 oranında tazminat alınmasına hükmedilir.