Bilişim Suçundan İfadeye Çağrıldım: İfade Öncesi Neler Yapılır?

Kısa cevap: Bilişim suçundan ifadeye çağrıldıysanız avukat yardımından yararlanma ve yüklenen suç hakkında susma hakkınız vardır. İfadeden önce hangi suçtan şüphelenildiğini öğrenin; telefon, bilgisayar, hesap ve yazışmalarda silme ya da değiştirme yapmayın, olduğu gibi koruyun. İfadenin içeriği dosyaya göre hazırlanır.

Son güncelleme: 11 Kasım 2026

Bu yazı, bir sosyal medya hesabı, banka hesabı, internet ilanı ya da yazışma yüzünden kolluktan veya savcılıktan çağrı alan kişiler için yazıldı. Konu yalnız ifadeye kadar olan kısa süredir: çağrının ne anlama geldiği, ifade sırasında hangi hakların bulunduğu ve o güne kadar nelere dikkat edilmesi gerektiği.

Çağrı ne anlama geliyor?

Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) şüpheliyi, soruşturma evresinde suç şüphesi altında bulunan kişi olarak tanımlar; ifade alma da şüphelinin kolluk görevlileri veya Cumhuriyet savcısı tarafından soruşturma konusu suçla ilgili dinlenmesidir (CMK m.2/1-a ve g). Şüpheli sıfatı, hakkınızda bir suçlama incelendiğini gösterir; hakkınızda karar verildiği anlamına gelmez.

İfadesi alınacak kişi davetiye ile çağrılır; davetiyede çağrılma nedeni açıkça belirtilir ve gelinmezse zorla getirileceği yazılır (CMK m.145). Çağrıldığı hâlde gelmeyen şüphelinin zorla getirilmesine karar verilebilir (CMK m.146/1). Bu yüzden çağrıyı görmezden gelmek yerine tarihi, birimi ve dosya numarasını not edin. Davetiyede sizin hangi sıfatla (şüpheli, tanık, müşteki) çağrıldığınıza da bakın; hazırlık buna göre değişir.

İfadeden önce: dosyada ne olduğunu öğrenmek

Bilişim dosyalarında kişi çoğu zaman neyle suçlandığını bilmez. Bir hesap ele geçirilmiş ve sizin adınıza kullanılmış olabilir, banka hesabınıza başkasının parası gelmiş olabilir ya da bir paylaşım nedeniyle şikâyet edilmiş olabilirsiniz. Her birinde konuşulacak konu, getirilecek belge ve risk farklıdır.

İfade sırasında size yüklenen suç anlatılır (CMK m.147/1-b). Ama bunu ifade odasında öğrenmek geç kalmaktır. Müdafi, soruşturma evresinde dosya içeriğini inceleyebilir ve istediği belgelerin örneğini harçsız alabilir (CMK m.153/1). Bu yetki hâkim kararıyla kısıtlanabilir; ancak kısıtlama yalnız kanunda tek tek sayılan suçlarda mümkündür (CMK m.153/2). Türk Ceza Kanunu’nun bilişim suçları (m.243-245) bu sayımda yer almaz; dosyada sayımda geçen başka bir suç, örneğin suç işlemek amacıyla örgüt kurma da varsa durum değişebilir. Şüphelinin ifade tutanağı ve bilirkişi raporları hakkında kısıtlama zaten uygulanmaz (CMK m.153/3).

Cihaz, hesap ve kayıtlar: silmeyin, koruyun

Çağrıyı alan pek çok kişinin ilk tepkisi telefonu “temizlemek”, yazışmaları silmek ya da hesabı kapatmaktır. Bunu yapmayın. Silinen bir kayıt, lehinize olabilecek bilgiyi de ortadan kaldırır: hesabın ele geçirildiğini gösteren giriş bildirimi, size gelen bir ödemenin neden geldiğini açıklayan yazışma, bir paylaşımın bağlamı gibi. Ayrıca çağrıdan sonra yapılan silme işlemi dosyada kötü bir izlenim bırakabilir.

Telefon, bilgisayar, e-posta ve sosyal medya hesapları, banka hareketleri ve yazışmalar olduğu gibi kalsın. Hesabınız ele geçirildiyse ya da bilginiz dışında kullanıldıysa, buna dair bildirimleri, şikâyet kayıtlarını ve platforma yaptığınız başvuruları bir arada tutun. Hangi belgenin ifadeye götürüleceğine dosya görüldükten sonra karar verilir.

Soruşturmada bilgisayar, bilgisayar programları ve kütüklerine, kanundaki şartlar varsa elkonulabilir. Şifrenin çözülememesi gibi nedenlerle elkonulan cihazlar, şifre çözümü ve gerekli kopyalar alındıktan sonra gecikmeden iade edilir; elkoyma sırasında sistemdeki verilerin yedeği alınır ve bu yedeğin bir kopyası şüpheliye veya vekiline verilir (CMK m.134/2-4). Elkoyma ve itiraz konusu ayrı bir yazıda anlatıldı: dijital delil ve CMK 134 elkoyma.

İfade sırasında haklarınız

CMK m.147, ifadenin nasıl alınacağını sayar. Bilişim dosyasında da aynı kurallar geçerlidir:

Kimliğinize ilişkin sorulara doğru cevap vermek zorundasınız (m.147/1-a).
Müdafi seçme ve onun hukuki yardımından yararlanma hakkınız vardır; müdafi ifadede yanınızda bulunabilir. Müdafi seçecek durumda değilseniz ve isterseniz baro bir müdafi görevlendirir (m.147/1-c, m.150/1).
Yüklenen suç hakkında açıklama yapmamak kanuni hakkınızdır (m.147/1-e).
Şüpheden kurtulmak için somut delillerin toplanmasını isteyebilir, lehinize olan hususları ileri sürebilirsiniz (m.147/1-f).

Soruşturma evresinde ifade almada en çok üç avukat hazır bulunabilir; avukatın ifade süresince yanında olma ve hukuki yardımda bulunma hakkı engellenemez, kısıtlanamaz (CMK m.149/2-3). Gözaltındaki şüphelinin müdafiyle görüşmesi ise kanunda sayılan bazı suç gruplarında hâkim kararıyla yirmi dört saat kısıtlanabilir ve bu sürede ifade alınamaz (CMK m.154/2). Beyan özgür iradeye dayanmalıdır: tehdit, aldatma, yorma gibi yöntemler yasaktır, kanuna aykırı bir yarar vaat edilemez ve bu yollarla alınan ifade rıza ile verilmiş olsa da delil olarak değerlendirilemez (CMK m.148/1-3). Müdafi hazır bulunmadan kollukta alınan ifade, hâkim veya mahkeme önünde doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz (CMK m.148/4). Aynı olay için yeniden ifade alınması gerekirse bunu ancak Cumhuriyet savcısı yapabilir (CMK m.148/5).

Susmak mı, belgelerle açıklama yapmak mı daha doğru, bu dosyaya göre değişir. Hesabının ele geçirildiğini belgeleyebilen biri için açıklama çoğu zaman işe yarar; dosyayı görmeden yapılan uzun ve hazırlıksız bir açıklama ise sonradan düzeltilmesi zor çelişkiler doğurabilir.

İfade tutanağı: imzalamadan önce okuyun

İfade bir tutanağa bağlanır. Tutanakta işlemin yeri ve tarihi, hazır bulunanların isim ve sıfatları, haklarınızın hatırlatılıp hatırlatılmadığı, tutanağın sizin ve müdafiin tarafından okunup imzalandığı yazılır; imzadan çekinirseniz nedeni de tutanağa geçer (CMK m.147/1-i). İfadenin kaydında teknik imkânlardan yararlanılır (m.147/1-h).

Tutanağı imzalamadan önce baştan sona okuyun. Söylemediğiniz bir cümle, eksik yazılmış bir açıklama ya da yanlış bir tarih varsa düzeltilmesini isteyin. Bilişim dosyalarında hesap adı, tarih ve saat, işlem tutarı gibi ayrıntılar sonradan belirleyici olabilir.

İfadeden sonra

İfade, soruşturmanın yalnız bir adımıdır. Sonrasında bilirkişi incelemesi, cihaz incelemesi, banka ve platform kayıtlarının istenmesi gibi işlemler gelebilir; dosya kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla da kapanabilir, iddianameyle mahkemeye de gidebilir. Savunmanın bütününe dair ayrı bir yazı hazırlanıyor; bilişim suçlarında kanunun sistemi için bilişim avukatı sayfasına, teknik inceleme için adli bilişim raporu yazısına bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Bilişim suçundan ifadeye gitmezsem ne olur?

Davetiyede gelinmezse zorla getirileceği yazılır ve çağrıldığı hâlde gelmeyen şüphelinin zorla getirilmesine karar verilebilir (CMK m.145, m.146/1). Mazeretiniz varsa çağıran birime bildirin ve yeni bir gün isteyin.

İfadeye avukatla gitmek zorunlu mu?

Her dosyada zorunlu değildir, ama müdafi seçme ve ifadede yanınızda bulundurma hakkınız her zaman vardır. Müdafi seçecek durumda değilseniz ve isterseniz baro görevlendirir. Şüpheli çocuksa, kendini savunamayacak durumdaysa ya da alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren bir suçtan soruşturma yürütülüyorsa istem aranmaksızın müdafi görevlendirilir (CMK m.147/1-c, m.150).

İfadede susabilir miyim?

Evet. Yüklenen suç hakkında açıklama yapmamak kanuni bir haktır ve ifadenin başında size hatırlatılır (CMK m.147/1-e). Kimliğinize ilişkin soruları ise doğru cevaplamak zorundasınız (m.147/1-a).

İfadeden önce telefonumdaki yazışmaları silebilir miyim?

Silmeyin. Yazışmalar ve hesap kayıtları çoğu zaman lehinize olan bilgiyi de taşır; çağrıdan sonra yapılan silme işlemi dosyada kötü bir izlenim bırakabilir. Cihaz ve hesapları olduğu gibi koruyun; elkoyma olursa alınan yedeğin bir kopyası size veya vekilinize verilir (CMK m.134/4).

Avukatım ifadeden önce dosyayı görebilir mi?

Kural olarak evet. Müdafi soruşturma evresinde dosya içeriğini inceleyebilir ve belge örneği alabilir; bu yetki ancak kanunda sayılan suçlarda hâkim kararıyla kısıtlanabilir ve şüphelinin ifade tutanağı ile bilirkişi raporları kısıtlama dışında kalır (CMK m.153/1-3).

İfade gününden önce davetiyeyi, çağıran birimin adını ve varsa dosya numarasını not edin; ne söyleyeceğinizi ve hangi belgeleri götüreceğinizi bu bilgilerle birlikte bir avukatla belirleyin.

Resmî kaynaklar

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu

İlgili rehberler

Yasal uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut olayınız için bir avukattan görüş alınız.

Av. Bilal Alyar, İstanbul Barosu
ALYAR LAW & CONSULTANCY