Bilişim Suçlarında Zamanaşımı ve Şikâyet Süresi

Kısa cevap: Bilişim suçlarında dava zamanaşımı, cezanın üst sınırı beş yılı geçmeyen suçlarda sekiz yıl, beş yılı aşan ve yirmi yıldan az hapis gerektiren suçlarda on beş yıldır. Şikâyete bağlı suçlarda ayrıca, fiil ve fail öğrenildikten sonra altı ay içinde şikâyet edilmesi gerekir.

Son güncelleme: 11 Kasım 2026

Bana en sık gelen iki soru birbirinin tersidir. Mağdur, “Olay iki yıl önce oldu, şimdi şikâyet edebilir miyim?” diye sorar. Hakkında soruşturma açılan kişi ise “Bu dosya ne zamana kadar sürebilir?” diye sorar. İki sorunun cevabı da aynı iki kurala dayanır: şikâyet süresi (TCK m.73) ve dava zamanaşımı (TCK m.66 ve 67). Bu sayfa bu iki kuralı bilişim suçları açısından anlatır; zamanaşımının genel hesap yöntemi için dava ve ceza zamanaşımı sayfasına bakabilirsiniz.

Şikâyet süresi ile dava zamanaşımı aynı şey değildir

Şikâyet süresi yalnız şikâyete bağlı suçlarda işler. Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olan bir suçta, yetkili kişi altı ay içinde şikâyette bulunmazsa soruşturma ve kovuşturma yapılamaz (TCK m.73/1). Bu altı ay, şikâyet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden başlar; ancak zamanaşımı süresini geçemez (TCK m.73/2).

Dava zamanaşımı ise, kanunda başka türlü yazılmış haller dışında, şikâyete bağlı olsun olmasın bilişim suçlarının tamamı için geçerlidir. Kanunda yazılı süre geçtiğinde kamu davası düşer (TCK m.66/1). Şikâyete bağlı olmayan bir suçta altı aylık süre yoktur; savcılık suçu öğrendiğinde zamanaşımı dolmadıkça soruşturma yürütür.

Bilişim alanında iki kuralın farkı önemlidir. Örneğin hesabınıza girildiğini ve bunu yapanın kim olduğunu bugün öğrendiyseniz, şikâyete bağlı bir suçta altı ay bugünden başlar. Ama dava zamanaşımı, tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği günden işlemeye başlar (TCK m.66/6) ve öğrenme tarihinizi beklemez.

Hangi bilişim suçları şikâyete bağlı?

Bilişim suçlarının önemli bir kısmı şikâyete bağlı değildir:

• Bilişim sistemine girme (TCK m.243), sistemi engelleme veya verileri bozma (m.244), banka veya kredi kartının kötüye kullanılması (m.245) ve yasak cihaz veya programlar (m.245/A): Bu maddelerin metninde soruşturmayı şikâyete bağlayan bir hüküm yoktur. Savcılık suçu öğrendiğinde kendiliğinden işlem yapar; mağdurun şikâyetten vazgeçmesi dosyayı tek başına kapatmaz.
• Bilişim sistemi araç olarak kullanılarak dolandırıcılık (TCK m.158/1-f): Nitelikli dolandırıcılık maddesinde de şikâyet koşulu yer almaz; ancak suç eş, üstsoy, altsoy gibi yakın akrabaların zararına işlenmişse TCK m.167 uyarınca cezaya hükmolunmaz veya şikâyet üzerine ceza indirilir.
• Kişisel verilerin kaydedilmesi (TCK m.135) ve verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme (m.136): TCK m.139, ilgili bölümdeki suçlar için şikâyet koşulunu koyarken kişisel verilerin kaydedilmesi ile verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçlarını hariç tutmuştur; bunların soruşturulması şikâyete bağlı değildir, maddede ‘yayma’ ise ayrıca sayılmamıştır.
• İnternet üzerinden hakaret (TCK m.125): Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hakaret hariç, hakaret suçu şikâyete bağlıdır (TCK m.131/1). Mesajla, sosyal medya paylaşımıyla veya sesli ya da görüntülü iletiyle işlenen hakarette altı aylık şikâyet süresi uygulanır. Hakarette ayrıca, şikâyet süresi her ne suretle olursa olsun fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez (TCK m.73/2).

Aynı olayda birden fazla suç bir arada bulunabilir. Ele geçirilen bir hesaptan mağdurun yakınlarına hakaret içerikli mesaj gönderilmesi buna örnektir: hesaba girme fiili şikâyete bağlı değilken hakaret şikâyete bağlıdır. Bu nedenle “altı ay geçti, artık bir şey yapılamaz” sonucuna, olaydaki her fiil ayrı ayrı değerlendirilmeden varılmamalıdır.

Dava zamanaşımı nasıl belirlenir?

Dava zamanaşımı, suçun kanunda yazılı cezasının üst sınırına göre belirlenir (TCK m.66/4). Bilişim suçları bakımından iki kademe öne çıkar:

• Beş yıldan fazla olmamak üzere hapis veya adli para cezası gerektiren suçlarda sekiz yıl (TCK m.66/1-e),
• Beş yıldan fazla ve yirmi yıldan az hapis cezası gerektiren suçlarda on beş yıl (TCK m.66/1-d).

Seçimlik cezalı suçlarda hapis cezası esas alınır (TCK m.66/4). Dosyadaki deliller itibarıyla suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâlleri de hesaba katılır (TCK m.66/3). Fiili işlediği sırada on iki yaşını doldurmuş olup on beş yaşını doldurmamış olanlar için sürenin yarısı, on beş yaşını doldurmuş olup on sekiz yaşını doldurmamış olanlar için üçte ikisi uygulanır (TCK m.66/2).

Bilişim suçlarında zamanaşımı tablosu

Aşağıdaki tablo, ilgili fıkranın cezasının üst sınırını ve buna göre TCK m.66/1’deki dava zamanaşımı süresini gösterir. Tablo artırım, indirim ve kesilme hesaba katılmadan, fıkranın kendi cezasıyla hazırlanmıştır.

Tabloyu okurken şunlara dikkat etmek gerekir:

• Artırımlar süreyi değiştirebilir. Sistemi engelleme veya veri bozma fiilleri bir banka, kredi kurumu ya da kamu kurumunun bilişim sistemi üzerinde işlenirse ceza yarı oranında artırılır (TCK m.244/3). Kişisel veri suçları kamu görevlisince görevin verdiği yetki kötüye kullanılarak ya da bir meslek veya sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlenirse yine ceza yarı oranında artırılır (TCK m.137/1). Bu artırımlarla üst sınır beş yılı aşıyorsa, nitelikli hâller dikkate alındığı için (TCK m.66/3) on beş yıllık süre gündeme gelebilir.
• Dolandırıcılıkta birlikte işleme. Suç üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenirse ceza yarı oranında, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenirse bir kat artırılır (TCK m.158/3).
• 7589 sayılı Kanunla eklenen hüküm. 16.07.2026 tarihinde kabul edilip 31.07.2026 tarihli Resmî Gazete’de (sayı 33326) yayımlanan 7589 sayılı Kanunla TCK m.158’e dördüncü fıkra eklenmiştir: dolandırıcılığa iştirak, haksız menfaat amacıyla kendine veya başkasına ait banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi veya araçları başkasına vermekle sınırlıysa ceza yarı oranında indirilir. Bu indirimin zamanaşımı hesabına etkisi, somut dosyadaki nitelendirmeye göre ayrıca değerlendirilir.
• Nitelendirme dosyadan dosyaya değişir. Aynı olay savcılıkta bir maddeden, iddianamede başka bir maddeden değerlendirilebilir. Hangi satırın uygulanacağı, suçun hangi fıkradan kabul edildiğine bağlıdır.

Zamanaşımı ne zaman başlar?

Zamanaşımı, tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği günden işlemeye başlar. Teşebbüs hâlinde kalan suçlarda son hareketin yapıldığı gün, kesintisiz suçlarda kesintinin gerçekleştiği gün, zincirleme suçlarda son suçun işlendiği gün esas alınır (TCK m.66/6).

Bilişim suçlarında bu kural pratikte tartışma yaratır. Bir hesaba farklı tarihlerde birçok kez girilmesi, bir kartla günlerce süren harcamalar ya da aylarca devam eden paylaşımlar, suçun ne zaman tamamlandığı ve zincirleme olup olmadığı sorusunu doğurur. Başlangıç gününün doğru tespiti, işlem kayıtlarının tarih ve saatleriyle birlikte incelenmesini gerektirir.

Zamanaşımının durması ve kesilmesi

Zamanaşımı her dosyada olay tarihinden itibaren düz bir çizgide işlemez. Kanun iki ayrı durum düzenler.

Durma: Soruşturma ve kovuşturma yapılması bir izin veya karar alınmasına ya da başka bir mercide çözülmesi gereken bir meselenin sonucuna bağlıysa, izin veya karar alınıncaya ya da mesele çözülünceye kadar zamanaşımı durur. Hakkında kaçak olduğu yönünde karar verilen fail bakımından da bu karar kaldırılıncaya kadar zamanaşımı durur (TCK m.67/1).

Kesilme: Şüpheli veya sanıklardan birinin savcı huzurunda ifadesinin alınması veya sorguya çekilmesi, tutuklama kararı verilmesi, iddianame düzenlenmesi ya da sanıklardan bir kısmı hakkında da olsa mahkûmiyet kararı verilmesi zamanaşımını keser (TCK m.67/2). Kesilen süre yeniden işlemeye başlar; birden fazla kesme nedeni varsa son nedenin gerçekleştiği tarihten itibaren yeniden işler (TCK m.67/3). Ancak kesilme hâlinde süre, kanundaki sürenin en fazla yarısına kadar uzar (TCK m.67/4). Buna göre sekiz yıllık süre kesilmelerle en çok on iki yıla, on beş yıllık süre en çok yirmi iki yıl altı aya ulaşabilir.

Maddede kesme nedeni olarak sayılan, savcı huzurunda alınan ifadedir; kollukta alınan ifade metinde ayrıca sayılmaz. Hangi işlemin zamanaşımını kestiği, dosyadaki işlemlerin türü ve tarihiyle birlikte incelenmelidir.

Ceza zamanaşımı ayrı bir süredir

Dava zamanaşımı yargılamanın kaç yıl içinde bitmesi gerektiğiyle ilgilidir. Hüküm kesinleştikten sonra cezanın infazı için ayrı bir süre işler: beş yıla kadar hapis ve adli para cezalarında on yıl, beş yıldan fazla ve yirmi yıldan az hapis cezalarında yirmi yıl, yirmi yıl ve daha fazla süreli hapis cezalarında yirmidört yıl geçtiğinde ceza infaz edilmez (TCK m.68/1). Bu süre, hükmün kesinleştiği veya infazın herhangi bir suretle kesintiye uğradığı günden başlar ve kalan ceza miktarı esas alınır (TCK m.68/5).

Mağdur açısından

Şikâyete bağlı bir suçta fiili ve faili öğrendiğiniz tarih, altı aylık sürenin başlangıcıdır. Bu tarihi gösteren mesajları, bildirimleri, banka yazışmalarını ve ekran görüntülerini saklamak, ileride “süre geçmiş” itirazına karşı önem taşır. Fail henüz belli değilse altı ay işlemeye başlamamış olabilir; ancak bu durum dava zamanaşımını durdurmaz; hakarette ayrıca süre her hâlde fiilden itibaren iki yılı geçemez (TCK m.73/2). Şikâyete bağlı olmayan suçlarda altı aylık süre işlemese de dava zamanaşımı işlemeye devam eder; ayrıca zaman geçtikçe bilişim kayıtlarına ulaşmak zorlaşır. Şikâyet hakkı olan birkaç kişiden biri altı ayı kaçırırsa bu, diğerlerinin hakkını düşürmez (TCK m.73/3).

Şüpheli açısından

Hakkında soruşturma yürütülen kişi için zamanaşımı bir savunma konusu olabilir; ancak süre durma ve kesilme kurallarıyla uzayabildiği için her dosyada ayrıca hesaplanır. Savcı huzurunda ifade ve iddianame gibi işlemler süreyi keser. Kesilme hâlinde bile kanundaki sürenin yarısından fazla bir uzama olmaz; dolayısıyla doğru hesap, suçun hangi fıkradan nitelendirildiğine ve dosyadaki işlemlerin tarihlerine bakılarak yapılır. Şikâyete bağlı bir suçta altı aylık sürenin geçip geçmediği de bir usul itirazıdır ve mağdurun öğrenme tarihi belgeyle tartışılır. Şunu da belirtmek isterim: cihazların, hesapların veya kayıtların silinmesi, zamanaşımı bakımından bir avantaj sağlamaz; bu kayıtlar savunma için de gereklidir ve korunmalıdır. Savunmanın genel çerçevesi için bilişim suçlarında savunma sayfasına bakabilirsiniz.

Somut dosyanın incelenmesi gerekir

Zamanaşımı ve şikâyet süresi suçun tarihine, hangi fıkradan nitelendirildiğine, nitelikli hâllere ve dosyadaki kesme işlemlerine göre değişir; bu sayfadaki tablo bir başlangıç noktasıdır, kesin sonuç bildirmez.

Sıkça Sorulan Sorular

TCK 243 bilişim sistemine girme suçunda zamanaşımı kaç yıl?

Birinci fıkradaki suçun cezası bir yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır; dava zamanaşımı sekiz yıldır (TCK m.66/1-e). Verilerin yok olması veya değişmesi hâli (243/3) ve veri nakillerinin izlenmesi (243/4) için de üst sınır beş yılı geçmediğinden süre sekiz yıldır. Kesilme hâlinde süre en çok on iki yıla uzar (TCK m.67/4).

TCK 245 kart suçunda zamanaşımı ne kadar?

Başkasının kartını kullanarak yarar sağlama (245/1), sahte kart üretme veya satma (245/2) ve sahte kartı kullanma (245/3) suçlarında cezanın üst sınırı beş yılı aştığından dava zamanaşımı on beş yıldır (TCK m.66/1-d). Kesilme hâlinde süre en çok yirmi iki yıl altı aya uzar.

Bilişim suçu için şikâyet süresi var mı?

Bilişim sistemine girme, sistemi engelleme veya verileri bozma, kart suçları ve kişisel verileri hukuka aykırı verme veya ele geçirme şikâyete bağlı değildir; altı aylık şikâyet süresi bu suçlarda uygulanmaz. İnternet üzerinden hakaret ise, kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hariç, şikâyete bağlıdır: fiil ve fail öğrenildikten sonra altı ay içinde şikâyet edilmelidir ve şikâyet süresi fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez (TCK m.73/1-2).

Beş yıl önceki bir olay için şimdi şikâyet edebilir miyim?

Suç şikâyete bağlı değilse, dava zamanaşımı dolmadıkça başvuru yapılabilir; sekiz yıllık süreye tabi suçlarda beş yıl geçmiş olması tek başına engel değildir. Suç şikâyete bağlıysa, fiil ve failin öğrenildiği tarihten itibaren altı ay geçmemiş olması gerekir; hakarette ayrıca fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yıllık üst sınır vardır (TCK m.73/2).

Savcılığın ifademi alması zamanaşımını keser mi?

Şüphelinin savcı huzurunda ifadesinin alınması dava zamanaşımını keser ve süre yeniden işlemeye başlar (TCK m.67/2-a, 67/3). Ancak kesilmeler süreyi kanundaki sürenin en fazla yarısı kadar uzatabilir (TCK m.67/4).

Resmî kaynaklar

• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu

İlgili rehberler

• Bilişim suçlarında savunma
• Bilişim sistemine girme suçu (TCK 243)
• Sistemi engelleme, verileri yok etme (TCK 244)
• Banka veya kredi kartının kötüye kullanılması (TCK 245)
• Dava ve ceza zamanaşımı (TCK 66-68)
• Bilişim avukatı ve siber suçlar avukatı

Yasal uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut olayınız için bir avukattan görüş alınız.

Av. Bilal Alyar, İstanbul Barosu
ALYAR LAW & CONSULTANCY