Kentsel Dönüşüm ve İmar Avukatı | Riskli Yapı, Yıkım, Hak Sahipliği 2026
6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ve İmar Kanunu (3194) çerçevesinde yürütülen kentsel dönüşüm süreçlerinde malik, kiracı ve müteahhit haklarının korunması, riskli yapı tespit itirazları, hak sahipliği uyuşmazlıkları ve idari işlemlere karşı iptal davaları konusunda kapsamlı rehber.
İçindekiler
- Kentsel Dönüşüm Süreci ve Yasal Çerçeve
- Riskli Yapı Tespiti ve İtiraz Süreci
- Malik ve Kiracı Hakları
- Müteahhit ile Sözleşme ve Uyuşmazlıklar
- İmar Planı İptal Davaları
- Yıkım Kararları ve Yürütmenin Durdurulması
- Kanuni Dayanak ve Mevzuat
- Sıkça Sorulan Sorular
- İletişim ve Hukuki Danışmanlık
Kentsel Dönüşüm Süreci ve Yasal Çerçeve
6306 sayılı Kanun, deprem, sel, heyelan gibi afet riski taşıyan veya can ve mal kaybına yol açma riski bulunan yapıların bulunduğu alanların dönüştürülmesini düzenler. Süreç; riskli yapı tespiti, tebligat, itiraz hakkı, tahliye, yıkım ve yeniden yapım aşamalarından oluşur.
Riskli Yapı Tespiti ve İtiraz Süreci
Riskli yapı tespiti, Bakanlıkça lisanslandırılmış kurum ve kuruluşlarca yapılır. Tespite karşı, tebliğden itibaren 15 gün içinde ilgili Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Müdürlüğü’ne itiraz edilebilir. İtirazın reddi halinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.
Malik ve Kiracı Hakları
Malikler için kira yardımı, faiz desteği, taşınma yardımı öngörülmüştür. 2/3 çoğunlukla alınan karara katılmayan maliklerin payları, rayiç bedel üzerinden satın alınabilir. Kiracılar ise belirli koşullarda taşınma yardımından faydalanır.
Müteahhit ile Sözleşme ve Uyuşmazlıklar
Kat karşılığı inşaat sözleşmeleri (arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi) noterde düzenlenir. Müteahhidin teslim gecikmesi, eksik/ayıplı imalat, ruhsata aykırı yapım gibi durumlarda fesih, tazminat ve cezai şart talepleri gündeme gelir.
İmar Planı İptal Davaları
1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarına karşı askı süresi içinde itiraz, sonrasında idare mahkemesinde 60 gün içinde iptal davası açılabilir. Plan değişiklikleri, imar artışları, yoğunluk kararları dava konusu yapılabilir.
Yıkım Kararları ve Yürütmenin Durdurulması
Tahliye ve yıkım kararlarına karşı yürütmenin durdurulması talebiyle dava açılabilir. Mahkeme, telafisi güç zarar şartını değerlendirerek karar verir.
Kanuni Dayanak ve Mevzuat
- 6306 sayılı Kanun – Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun
- 3194 sayılı İmar Kanunu – Planlama ve yapılaşma esasları
- 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu – Bedel tespiti ve tescil davaları
- 2577 sayılı İYUK – İdari yargılama usulü
- TMK md. 683 vd. – Mülkiyet hakkı
Sıkça Sorulan Sorular
Riskli yapı tespitine nasıl itiraz edilir?
Tebligattan itibaren 15 gün içinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü’ne yazılı itiraz edilir. Teknik heyet incelemesi sonucu olumsuzsa idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.
Kentsel dönüşümde 2/3 çoğunluk kararı nedir?
6306 sayılı Kanun uyarınca arsa payı esas alınarak yapılan toplantıda hissedarların 2/3’ünün onayı ile alınan karar bağlayıcıdır. Karara katılmayanların payları rayiç bedelle satın alınabilir veya açık artırma ile satılır.
Müteahhit teslimde geciktiyse ne yapabilirim?
Sözleşmede belirtilen teslim tarihi geçtikten sonra ihtar çekilerek temerrüt oluşturulur. Cezai şart talep edilebilir, sözleşme feshedilebilir ve tazminat davası açılabilir. Eksik/ayıplı imalat için tespit davası önerilir.
İmar planına itiraz süresi ne kadardır?
İmar planı 30 gün askıda kalır; askı süresinde belediyeye itiraz edilebilir. İtirazın reddi veya zımni reddi halinde 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılır.
Kira yardımı kimler için geçerlidir?
6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapıda oturan malik ve kiracılara, taşınma süreciyle yeni konuta yerleşinceye kadar belirli süre kira yardımı yapılır. Yardım miktarı her yıl Bakanlıkça belirlenir.
Kentsel dönüşüm avukatlık hizmeti nelerdir?
Riskli yapı tespitine itiraz, malik toplantısı temsili, müteahhit sözleşmesi hazırlama ve revizyonu, idari işlem iptal davaları, tazminat ve fesih davaları, kamulaştırma bedel artırım davaları başlıca hizmet alanlarıdır.
Yargıtay Kararları ve İçtihat
Aşağıdaki kararlar T.C. Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat ve İçtihat veritabanından (mevzuat.adalet.gov.tr) doğrulanmış emsal niteliğindeki yargı kararlarıdır. Her dosyanın somut olayı kendi şartları içinde değerlendirilmelidir.
Yargıtay 1. Hukuk Dairesi — 2025/4321 E. – 2026/1794 K.
Kentsel dönüşüm hak sahipliği uyuşmazlığı
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi — 2025/14395 E. – 2026/2039 K.
6306 sayılı Kanun kapsamında müteahhit sorumluluğu
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi — 2023/948 E. – 2026/1909 K.
Kentsel dönüşümde tazminat ve sözleşme
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi — 2023/2508 E. – 2026/2124 K.
6306 SK uygulama tazminatı
Daha fazla emsal karar için: UYAP Mevzuat İçtihat Arama
Süreçte Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
Kentsel dönüşüm sürecinde dikkat edilmesi gereken kritik noktalar:
- Riskli yapı tespiti tebligatı: Tebligat usulsüz yapılmışsa süre işlemez. Tebligata itiraz, asıl itirazın ön şartı olabilir.
- 2/3 çoğunluk toplantısı: Toplantı çağrısı, gündem ve oylama yöntemi yasaya uygun olmalıdır. Çoğunluk hesaplamasında arsa payı esas alınır.
- Müteahhit ile sözleşme: Teslim tarihi, ceza-i şart, eksik/ayıplı imalat yaptırımları, ipotek/teminat hükümleri ayrıntılı düzenlenmelidir. Noter onayı zorunludur.
- Hak sahipliği itirazı: Bağımsız bölüm tahsis listesine itirazlar süresi içinde idareye yapılmalı, reddedilmesi halinde idare mahkemesine başvurulmalıdır.
- Kira yardımı ve taşınma: Kira yardımı bedeli her yıl güncellenir; başvuru süresi ve gerekli belgeler Bakanlık genelgelerine uygun hazırlanmalıdır.
Önemli Süreler Tablosu
| İşlem / Hak | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Riskli yapı tespitine itiraz | 15 gün | 6306 SK Uyg. Yön. md. 7 |
| İmar planına askı süresinde itiraz | 30 gün | 3194 SK md. 8/b |
| İdari işlem iptal davası | 60 gün | İYUK md. 7 |
| Kamulaştırma bedel artırımı davası | 30 gün | 2942 SK md. 14 |
| Yıkım kararına dava | 60 gün | İYUK md. 7 |
İlgili Hizmet Alanlarımız
Tapu, satış, ipotek, ön alımİmar Avukatı
İmar planı, ruhsat, kaçak yapıİnşaat Hukuku
Müteahhit, taşeron, eser sözleşmeleriMiras Hukuku
Hisse devri, intikal, paylaşımDeprem Hukuku
Müteahhit sorumluluğu, tazminatKira Hukuku
Tahliye, kira yardımı, sözleşmeİdare Hukuku
İmar, kamulaştırma, idari işlemlerŞirketler Hukuku
Müteahhitlik şirketi kuruluş
Video Rehber
Daha fazla video için @bilalalyar YouTube kanalı
Kentsel Dönüşüm Avukatı — 6306 Sayılı Kanun Rehberi
6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında riskli yapı tespiti, rezerv yapı alanı ilanı, hak sahipliği ve müteahhit uyuşmazlıkları bu alanın temel konularıdır. Bakanlık lisansı bulunan yapı denetim firmaları tarafından düzenlenen riskli yapı raporuna 15 gün içinde itiraz edilebilir; itiraz İl Müdürlüğü’ndeki 7 kişilik Teknik Heyet tarafından incelenir.
Riskli Yapı İtirazı
Rapor tebliğinden itibaren 15 gün içinde İl Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Müdürlüğü’ne yazılı itiraz sunulur. Teknik Heyet incelemesi sonucu kesindir; idare mahkemesinde iptal davası yolu açıktır.
Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi Uyuşmazlıkları
Süresinde teslim edilmeyen binalar için gecikme tazminatı, inşaatın niteliğine uygun olmaması halinde ayıptan doğan sorumluluk, müteahhit iflası halinde sözleşmenin feshi davası açılır. Tapudaki ipotek ve kat irtifakı işlemleri paralel yürütülür.
Arsa Payı Düzeltme Davası
KMK m. 3 uyarınca arsa payının bağımsız bölümün değeriyle orantılı olmaması halinde paydaşlar, arsa payı düzeltilmesi davası açabilir. Davada arsa payı, her bağımsız bölümün değeri göz önünde bulundurularak yeniden belirlenir.
Müteahhit Tazminat Davası
Deprem sonrası veya inşaat hatası sonucu oluşan yapı hasarlarında müteahhit, yapı denetim firması ve teknik uygulama sorumluları TBK m. 474 ve 478 kapsamında sorumludur. 20 yıllık sorumluluk süresi ve iyi niyet-ağır kusur halinde zamanaşımı değerlendirmesi özel öneme sahiptir.
Sıkça Sorulan Sorular
Riskli yapı raporuna nasıl itiraz edilir?
Rapor tebliğinden itibaren 15 gün içinde İl Müdürlüğü’ne yazılı itiraz; Teknik Heyet incelemesi sonrası karar kesindir, idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.
Kentsel dönüşüme girmeyen komşu ne yapılır?
6306 sayılı Kanun uyarınca 2/3 çoğunluk sağlandığında, katılmayan maliklerin payı ekspertiz değeri üzerinden satılır; yasal prosedür noter ihtarı, bildirim ve ihale süreçlerini içerir.
Müteahhit teslim etmedi ne yapmalıyım?
Sözleşmede öngörülen teslim tarihini aştıysa noter ihtarı, kararlaştırılan gecikme tazminatı veya fesih-tazminat davası açılır. İnşaatın tamamlanma oranı ve kusur tespiti için bilirkişi incelemesi talep edilir.
Arsa payı düzeltme davası zamanaşımı var mı?
Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamındaki arsa payı düzeltilmesi davası zamanaşımına tabi değildir; her zaman açılabilir.
Hizmet Alanlarımız
İstanbul (Kadıköy, Ataşehir, Bağdat Caddesi, Fikirtepe, Esenyurt), Ankara, İzmir, Bursa ve Antalya’daki kentsel dönüşüm, riskli yapı itirazı, müteahhit uyuşmazlıkları ve deprem tazminat davalarında hukuki destek sunulmaktadır.
İletişim ve Hukuki Danışmanlık
Hukuki süreçleriniz için randevu almak üzere bize ulaşabilirsiniz.
Av. Bilal ALYAR
Telefon: 0541 485 3258
E-posta: info@bilalalyar.av.tr
Adres: Esentepe Mah. Büyükdere Cad. No:171 Şişli/İstanbul
Yasal Uyarı: Bu sayfada yer alan bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her somut olay kendi şartları içinde değerlendirilmelidir. Spesifik hukuki sorunlarınız için bir avukata danışmanızı tavsiye ederiz.
Yeni Yayınlanan Gayrimenkul Hukuku Rehberleri (2026)
- Kat Mulkiyeti Kanun Ortak Alan
- Yonetim Plani Degisiklik Kmk 28
- Aidat Borcu Icra Takibi Kmk 20
- Kentsel Donusum Riskli Yapi 6306
- Kentsel Donusum Muteahhit Teminat
- Kira Artirim Ufe Tbk 344
- Tahliye Davasi Iki Hakli Ihtar
- Kira Uyarlamasi Asiri Ifa Tbk 138
- Yeniden Kiralama Ihtiyac Tbk 350
- Tapu Iptal Tescil Muris Muvazaasi
- Yolsuz Tescil Iyiniyet Tmk 1023
- Kamulastirma Bedel Tespiti 2942
- Kamulastirmasiz El Atma Bedel
- Muteahhit Arsa Payi Karsiligi Insaat
- Daire Teslim Gecikme Cezai Sart
- Imar Uygulamasi 18 Madde Iptali
- Imar Barisi Yapi Kayit Belgesi
- Ortakligin Giderilmesi Izale I Suyu
- Ipotek Tesisi Fek Bankacilik
- Deprem Zararlari Sorumluluk Tbk
- Dask Zorunlu Deprem Sigortasi
- Onalim Sufa Hakki Tmk 732
- Tasinmaz Satis Vaadi Tapu Sicili
- Komsu Hukuku Tasarruf Tmk 737
- Hisseli Tapu Satis Vekalet
