Uluslararası Koruma Başvurusu Rehberi 2026

Uluslararası koruma başvurusu, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK) çerçevesinde 1951 Cenevre Sözleşmesi ile 1967 New York Protokolü temelinde, Türkiye’de sığınma talep eden yabancıların başvurabileceği hukuki korumadır. Mülteci, şartlı mülteci ve ikincil koruma olmak üzere üç statü öngörülmüştür.

Statü Türleri

YUKK m.61 mülteci statüsünü (Avrupa ülkelerinden gelen ve Cenevre Sözleşmesi kriterlerine uyanlar), m.62 şartlı mülteci statüsünü (Avrupa dışından gelen benzer kriterdeki kişiler), m.63 ikincil koruma statüsünü (ölüm cezası, işkence veya silahlı çatışma nedeniyle ciddi zarar tehlikesi altındakiler) düzenler. Türkiye coğrafi sınırlama nedeniyle Avrupa dışı başvurularda mülteci değil şartlı mülteci statüsü tanır.

Başvuru Usulü

YUKK m.65 uyarınca uluslararası koruma başvurusu, İl Göç İdaresi Müdürlüğüne bizzat yapılır. Başvuru üzerine kayıt yapılır, başvuru sahibine kimlik belgesi düzenlenir. Başvuru incelemesi sırasında başvuranın Türkiye’de bulunması, çalışma izni koşulları ve sosyal destek imkânları bu Kanun çerçevesinde belirlenir.

İnceleme ve Karar

YUKK m.75-78 hükümleri uyarınca başvuru, bireysel şahsi görüşme yapılarak incelenir. Başvuru sahibinin anlatımları, kanıtları, kaynak ülke bilgileri ve güvenlik değerlendirmesi bir arada değerlendirilir. Hızlandırılmış inceleme (m.79), kabul edilemez bulma (m.72), geri çekme (m.77) gibi özel usuller öngörülmüştür.

Kararın Reddi ve İtiraz

YUKK m.80 çerçevesinde olumsuz kararlara karşı on gün içinde Uluslararası Koruma Değerlendirme Komisyonu’na itiraz edilebilir veya otuz gün içinde idare mahkemesine iptal davası açılabilir. İtiraz ve dava süreleri tebliğ tarihinden itibaren işler; sürenin kaçırılması başvuranın hukuki durumunu ciddi etkiler.

Geri Gönderme Yasağı (Non-Refoulement)

YUKK m.4 ve uluslararası sözleşmeler (Cenevre 1951 m.33, İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi m.3) geri gönderme yasağını güvence altına alır. Hiç kimse, hayat veya özgürlüğünün tehlikeye gireceği bir ülkeye geri gönderilemez. Bu yasak, idari makamlar ve yargı mercii bakımından kesin niteliktedir.

Başvuru Sahibinin Hakları

Başvuru sahipleri; hukuki temsilci hakkı (m.81), tercüman desteği, eğitim ve sağlık hizmetlerinden yararlanma, güvenlik ve barınma imkânlarından yararlanma hakkına sahiptir. Çocuk başvurucular için üstün yarar ilkesi (Çocuk Hakları Sözleşmesi m.3) gözetilir; aile birliği ilkesi başvurunun tüm aşamalarında korunur.

Önemli Süreler

İşlem	Süre	Kaynak
Komisyon itiraz süresi	10 gün	YUKK m.80
İdari yargı iptal davası	30 gün	İYUK m.7
Hızlandırılmış inceleme	5 gün	YUKK m.79
Kayıt süresi	Başvuru günü	YUKK m.65

Sık Sorulan Sorular

Olumsuz karar aldım ne yapabilirim?

10 gün içinde Değerlendirme Komisyonu’na, sonrasında veya alternatif olarak 30 gün içinde idare mahkemesine iptal davası açabilirsiniz. Hukuki Bilgilendirme yardımı bu süreçte önemlidir.

Başvuru sırasında sınır dışı edilebilir miyim?

YUKK m.80 çerçevesinde uluslararası koruma başvurusu devam ederken kural olarak sınır dışı edilemez. Ancak güvenlik ve kamu düzeni sebeplerinde istisnai uygulamalar mümkündür.

Ailemi de başvuruya dahil edebilir miyim?

YUKK m.83 aile birliği ilkesini güvence altına alır. Eşler ve bakımla yükümlü olunan çocuklar başvuruya dahil edilebilir.

İlgili Rehberler

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut uluslararası koruma başvurusu için dosya bazlı değerlendirme önerilir.

Resmi Kaynaklar

Hazırlayan Hukuku

Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda