Çalışma İzni Rehberi 2026 | Türleri, Başvuru, Süreç
Çalışma izni, yabancıların Türkiye’de bağımlı veya bağımsız olarak çalışabilmesi için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’ndan alınması gereken izindir. 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu ve Uygulama Yönetmeliği, bu alandaki temel kaynaklardır. İzin olmadan çalışma hem işçi hem işveren açısından idari yaptırımlara tabidir.
Çalışma İzninin Türleri
6735 sayılı Kanun m.10 ve m.11 uyarınca çalışma izinleri; süreli çalışma izni (ilk başvuruda en çok bir yıl), süresiz çalışma izni (Türkiye’de en az sekiz yıl yasal çalışan veya uzun dönem ikamet iznine sahip yabancılar), bağımsız çalışma izni (kanunda belirtilen özel şartları taşıyan profesyonel meslek mensubu yabancılar için) ve Turkuaz Kart (nitelikli işgücü için süresiz çalışma hakkı) biçimlerinde verilir.
Başvuru Usulü
Çalışma izni başvurusu yurt dışından Türk konsoloslukları üzerinden veya yurt içinden doğrudan Bakanlığa yapılır. Başvuru yetkili aracı kurum tarafından da yapılabilir (6735 m.7/2). Başvurular e-Devlet üzerindeki çevrimiçi sistemden yürütülür. Bilgi ve belgelerin tam olması kaydıyla değerlendirme otuz gün içinde tamamlanır.
İzinsiz Çalışmanın Yaptırımları
6735 sayılı Kanun m.23 uyarınca izinsiz çalıştıran işverene her yabancı için yüksek idari para cezası, izinsiz çalışan yabancıya ise daha düşük ancak hissedilir idari para cezası uygulanır. Tekrar hâlinde cezalar artırılır. Ayrıca sınır dışı edilme ve giriş yasağı uygulanır.
Çalışma İzni Muafiyetleri
6735 sayılı Kanun m.13 çalışma izni muafiyeti başvurusunu düzenler; muafiyet hâlleri Uygulama Yönetmeliğinde sayılır: sınır ticaretinde görevli kişiler, kısa süreli mesleki hizmetler, uluslararası anlaşmalara göre gelen kişiler, kültürel-sportif-sanatsal faaliyetler (30 günü aşmayan), Türk vatandaşıyla evli yabancı eşler gibi belirli kategoriler için muafiyet belgesi yeterlidir.
Uzatma ve Kaybetme
6735 sayılı Kanun m.10/2 uyarınca aynı işverene bağlı çalışma izni, ilk uzatma başvurusunda en çok iki yıl, sonraki uzatma başvurularında en çok üç yıla kadar verilebilir. İş değişikliğinde yeni başvuru zorunludur. Uzatma başvurusu, çalışma izni süresinin dolmasına altmış gün kalmasından itibaren ve her durumda süre dolmadan yapılır; süre dolduktan sonra yapılan başvurular reddedilir. İş sözleşmesinin sona ermesi izninin iptalini gündeme getirir.
Turkuaz Kart
6735 sayılı Kanun m.11 Turkuaz Kart’ı düzenler. Eğitim, mesleki deneyim, yatırım ve istihdama katkı kriterlerinde nitelikli yabancılara üç yıllık geçiş süresiyle birlikte süresiz çalışma hakkı sağlar. Turkuaz Kart sahibinin eş ve çocukları da belirli koşullarda yararlanabilir.
Önemli Süreler
| İşlem | Süre | Kaynak |
| Başvuru değerlendirme | 30 gün | 6735 s.K. m.7/8 |
| Uzatma başvurusu | Sürenin dolmasına 60 gün kala başlar, süre dolmadan yapılmalıdır | 6735 s.K. m.7/3 |
| Süreli izin süresi | 1 yıl + 2 yıl + 3 yıl | 6735 s.K. m.10 |
| Turkuaz Kart geçiş dönemi | 3 yıl | 6735 s.K. m.11 |
Sık Sorulan Sorular
İzinsiz çalıştığım tespit edilirse ne olur?
Hem yabancıya hem işverene idari para cezası kesilir. Yabancı ayrıca sınır dışı edilebilir ve Türkiye’ye giriş yasağı ile karşılaşabilir. İşveren nezdinde denetim artırılabilir.
Çalışma izni ikamet iznini de kapsar mı?
Evet. 6458 sayılı YUKK m.27 uyarınca geçerli çalışma izni, ikamet izni yerine geçer; ayrı ikamet izni başvurusu gerekmez.
İş değişikliğinde çalışma izni otomatik geçer mi?
Hayır. Çalışma izni işverene bağlıdır; iş değişikliğinde yeni işveren tarafından yeni başvuru yapılmalıdır. Boşta geçen süre sorun yaratabilir.
İlgili Rehberler
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut çalışma izni sürecine ilişkin değerlendirme dosya bazlı yapılmalıdır.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.
