Telif Hakkı İhlali Davası Rehberi 2026 | FSEK

Telif hakkı davaları, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) çerçevesinde eser sahibinin manevi ve mali haklarının ihlali hâlinde açılan hukuk ve ceza davalarıdır. Eser; ilim-edebiyat, musiki, güzel sanatlar ve sinema eserleri ile bilgisayar programlarını kapsar.

Eser ve Eser Sahipliği

FSEK m.1/B-a uyarınca eser; sahibinin hususiyetini taşıyan ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nev’i fikir ve sanat mahsulüdür. Bilgisayar programları FSEK m.2/1 kapsamında ilim ve edebiyat eseri sayılır. FSEK m.8’e göre bir eserin sahibi onu meydana getirendir.

Manevi ve Mali Haklar

FSEK m.14-17 eser sahibinin manevi haklarını düzenler: umuma arz, adın belirtilmesi, eserde değişiklik yapılmasını engelleme, eserin aslına ulaşma. FSEK m.21-25 ise mali hakları düzenler: işleme, çoğaltma, yayma, temsil, umuma iletim. Manevi haklar devredilemez; mali haklar sözleşme ile devredilebilir.

Hukuk Davaları (FSEK m.66-70)

İhlal hâlinde eser sahibi; tecavüzün ref’i (durdurulması), tecavüzün men’i (önlenmesi), maddi ve manevi tazminat davaları ile kararın ilan edilmesi davasını açabilir. FSEK m.68 uyarınca hak sahibi, sözleşme yapılmış olsaydı isteyebileceği bedelin üç katına kadar tazminat talep edebilir (üç kat tazminat).

Ceza Davaları (FSEK m.71-72)

FSEK m.71 uyarınca manevi ve mali haklara tecavüz eden kişi bir yıldan beş yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır. m.72 uyarınca teknolojik önlemleri etkisizleştirme eylemleri de cezalandırılır. Ceza davaları şikâyete bağlıdır; altı aylık şikâyet süresi TCK m.73 çerçevesinde uygulanır.

Koruma Süresi

FSEK m.27 uyarınca eserin sahibi hayatta kaldığı sürece ve vefatından sonra yetmiş yıl korunur. Tüzel kişilerin eseri bakımından koruma süresi aleniyet tarihinden itibaren yetmiş yıldır. Sürenin dolmasıyla eser kamuya geçer ve serbestçe kullanılabilir.

İhtiyati Tedbir ve Delil Toplama

HMK m.389 vd. ve FSEK m.77 hükümleri çerçevesinde mahkemeden ihtiyati tedbir istenebilir. Taklit veya korsan ürünlerin satışının durdurulması, internette yayının kaldırılması, baskın ile elkoyma talepleri bu çerçevede değerlendirilir. Adli bilişim uzman raporu delil olarak kritik önemdedir.

Önemli Süreler

İşlem	Süre	Kaynak
Ceza şikâyeti	6 ay	TCK m.73
Tazminat davası	2 yıl / 10 yıl	TBK m.72
Ceza davası zamanaşımı	8 yıl	TCK m.66/1-e
Eser koruma süresi	Ömür + 70 yıl	FSEK m.27

Sık Sorulan Sorular

Kendi fotoğrafımın izinsiz kullanılması telif ihlali midir?

Fotoğraf, sahibinin hususiyetini taşıyan güzel sanat eseri niteliğinde ise FSEK m.4 kapsamında eserdir; izinsiz kullanım ihlal doğurur. Ayrıca TMK m.24 ve TBK m.58 çerçevesinde kişilik hakları da korunur.

Sosyal medyada müzik kullanımı için izin nasıl alınır?

Meslek birlikleri (MSG, MÜYORBİR, SESAM, MESAM) aracılığıyla lisans alınır. Platform lisans anlaşmaları da işlevsel olabilir; ancak ticari kullanım ve kapsam için ayrıca inceleme gereklidir.

İntihal iddiasında ispat yükü kimdedir?

Davacı eser sahibi, kendi eserinin orijinal olduğunu ve davalının eserinin buna benzerliğini ispat etmelidir. Tarih önceliği, arşiv kayıtları ve meslek birliği tescili güçlü ispat araçlarıdır.

İlgili Rehberler

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut telif uyuşmazlığı için dosya bazlı değerlendirme önerilir.

Resmi Kaynaklar

Hazırlayan Hukuku

Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda