VUK 376 (ceza indirimi) ve VUK 371 (pişmanlık), vergi cezalarında önemli indirim ve af imkanı sunar. Her iki yolun koşulları ve sonuçları ayrıdır.
VUK 376 Ceza İndirimi Esasları
Mükellef, ihbarname tebliğinden itibaren 30 gün içinde ödeme taahhüdü ile başvurursa ziyaı cezasında ilk defa için yarı, tekrarda üçte bir indirim yapılır. Usulsüzlük cezalarında da benzer indirim oranları uygulanır.
VUK 371 Pişmanlık ve Islah
Mükellef, vergi ziyaına yol açan fiili kendiliğinden bildirip gerekli beyanname ve ödemeyi yaparsa ziyaı cezası uygulanmaz; ancak pişmanlık zammı (gecikme faizi oranında) tahakkuk eder. Pişmanlık kovuşturmadan önce yapılmalıdır.
Pişmanlık Uygulanamayacak Haller
Kaçakçılık fiillerinde (VUK 359) pişmanlık, sadece 7394 ile getirilen sınırlı etkin pişmanlık hükümleri kapsamındadır. İnceleme başlamış veya takdir komisyonuna sevk edilmiş dosyalarda pişmanlık mümkün değildir.
Uzlaşma ve 376 Birleşmesi
Uzlaşma yolu ile 376 indirimi birlikte uygulanmaz; mükellef hangi yolu seçeceğini başvuruda belirler. Uzlaşma komisyonu ile daha yüksek indirim oranı elde edildiğinde ekonomik olarak avantajlı olabilir.
Stratejik Karşılaştırma
Delil durumu zayıf ve yargı sonucu belirsizse uzlaşma veya 376 tercih edilir; dava kazanma ihtimali yüksek ise dava açmak daha avantajlıdır. Avukat maliyet-risk analizi yapar.
Sıkça Sorulan Sorular
VUK 376 indirim oranı ne kadardır?
İlk defa ziyaı cezasında yarı, tekrarda üçte bir indirim uygulanır; usulsüzlük cezalarında da benzer oranlar geçerlidir.
Pişmanlık zammı nedir?
Gecikme faizi oranında uygulanan bir zamdır; vergi ziyaı cezasının yerini alır ve cezai sonuç doğurmaz.
Kaçakçılık suçunda pişmanlık uygulanır mı?
VUK 371 kaçakçılık fiillerinde doğrudan uygulanmaz; ancak 7394 ile VUK 359’a eklenen etkin pişmanlık hükümleri cezayı indirir.
376 indirimi ile dava açma hakkım kalır mı?
Hayır, 376 başvurusu yapıldığında ve taahhüt edilen tutar ödendiğinde dava açma hakkı düşer.
Vergi Hukuku Güncel Yargı Kararları
- Danıştay 4.D, tarhiyat öncesi uzlaşmada komisyonun ceza miktarını tespit yetkisinin sınırsız olmadığını; takdir yetkisinin vergi aslı ve ceza oranları arasında makul bir dengeyi gerektirdiğini vurguladı. Mevzuat kaynağı
- Danıştay 3.D, VUK 376 başvurusu sonrası mükellefin dava açma hakkının düştüğü; ancak taahhüt edilen tutar ödenmediğinde 376 hükmünün ortadan kalktığı ve yeniden yargı yolu açıldığı içtihadını tekrarladı. Mevzuat kaynağı
İlgili Vergi Hukuku Rehberleri
- Vergi Davası İstinaf ve Danıştay Temyiz Süreci 2026
- Transfer Fiyatlandırması Belgelendirmesi (Master/Local File/CbCR) 2026
- Vergi Mahkemesinde Yürütmeyi Durdurma Talebi (İYUK 27) 2026
- Vergi Tekniği Raporu (VTR) İtiraz ve Değerlendirme 2026
- Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları ve Mukimlik Belgesi 2026
- VUK 359 Vergi Kaçakçılığı Suçu Savunma Rehberi 2026
- KDV İadesinde Yeminli Mali Müşavir (YMM) Raporu Süreci 2026
- Veraset ve İntikal Vergisi Beyannamesi (7338) 2026
Hizmet verilen iller: İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya, Bursa.
Vergi hukuku rehber videoları için @bilalalyar YouTube kanalını ziyaret edebilirsiniz.
Son güncelleme: Nisan 2026 — Vergi mevzuatı güncel hükümleri esas alınmıştır.
