Deepfake ve Yapay Zekâ ile Üretilen Reklam Sorumluluğu 2026

Yapay zeka ile üretilen reklam içerikleri; sentetik ses, deepfake video ve AI avatar kullanımı önemli hukuki soruları beraberinde getirmektedir. Kişilik hakkı, telif ve tüketiciyi yanıltma ekseninde değerlendirilmelidir.

Deepfake Reklamın Hukuki Tanımı

Gerçek bir kişinin yüz, ses ya da görsel özelliklerinin yapay zeka ile taklit edilerek reklamda kullanılması deepfake reklamdır. Kişinin açık rızası olmadan yapıldığında kişilik hakkı ihlali oluşturur (TMK 24).

Sentetik Ses Kullanımı ve Tanıtım

Ünlü ses sanatçılarının sentetik olarak taklit edilip reklamda kullanılması, hem fikri mülkiyet (FSEK) hem kişilik hakkı ihlalidir. AI ile üretilen sesin gerçek sanatçıyı anımsatacak tonlama içermesi de ihlal olabilir.

AI Avatar ve Sanal Influencer

Marka tarafından oluşturulan sanal karakterlerin reklamlarda kullanılması, gerçek kişinin imajını taklit etmediği sürece hukuka uygun olabilir. Ancak ticari iletişim şeffaflığı gereği ‘sanal’ olduğu belirtilmelidir.

Aldatıcı Reklam ve Tüketici Yanıltma

AI ile üretilen reklam; gerçek kullanıcı deneyimi izlenimi veriyorsa aldatıcı reklam sayılabilir. Reklam Kurulu ve TKHK kapsamında ceza tahakkuk ettirilebilir; etiketleme zorunluluğu vardır.

Kişilik Hakkı İhlali ve Tazminat

Rızası dışında deepfake reklamda kullanılan kişi; TMK 25 çerçevesinde ihtiyati tedbir, maddi-manevi tazminat ve içeriğin kaldırılmasını talep edebilir. Cezai olarak TCK 134, 135 kapsamında değerlendirilebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Ünlü birinin deepfake sesi reklamda kullanılabilir mi?

Kişinin açık ve yazılı rızası olmadan kullanılması hukuka aykırıdır; hem kişilik hakkı hem fikri mülkiyet ihlali oluşturur.

Sanal influencer kullanmak yasal mı?

Evet, sözleşmelerin uygun düzenlenmesi ve reklamda ‘sanal karakter’ etiketinin görünür olması kaydıyla hukuka uygundur.

AI reklam etiketi zorunlu mu?

Reklam Kurulu kılavuzu ve 2024 sonrası uygulama, AI içeriklerin açık etiketlenmesini önerir; tüketici bilgilendirme yükümlülüğü çerçevesinde uygun kabul edilir.

Tazminat miktarı nasıl belirlenir?

İhlalin ağırlığı, içeriğin yayılım düzeyi, ticari kazanç ve zarar gören kişinin itibar düzeyine göre mahkeme takdirle belirler.