Kamulaştırma Bedel Tespiti 2942 Sayılı Kanun 2026
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu, kamu yararının gerektirdiği hallerde Hazine, belediye ve diğer kamu tüzel kişilerinin özel mülkiyetteki taşınmazları idari işlemle edinmesini düzenler. Kamulaştırma kararı verildikten sonra bedel tespiti süreci, uzlaşma ve bedel tespiti davası ile işletilir. 2026’da bedel tespiti davalarında bilirkişi incelemesi güçlendirilmiştir.
Kamulaştırma Kararı
Kamu yararı kararı alındıktan sonra idare satın alma usulüyle maliklere teklif götürür. Anlaşma sağlanamazsa idare asliye hukuk mahkemesinde bedel tespit ve tescil davası açar. Süreç mutlak tapu iptali ve idare lehine tescille sonuçlanır.
Uzlaşma Aşaması
Kamulaştırma Kanunu 8. madde uyarınca taşınmaz maliki ile idare arasında uzlaşma görüşmesi zorunludur. Uzlaşma komisyonu teklifleri kabul edilirse noter onaylı sözleşmeyle taşınmaz devri gerçekleşir. Uzlaşmanın başarısız olması dava yolunu açar.
Bedel Tespitinde Kriterler
Bilirkişi heyeti emsal satışlar, taşınmazın imar durumu, konumu, fiziki ve hukuki özellikleri ile net geliri dikkate alarak bedel tespit eder. Arazi niteliğindeyse net gelir yöntemi, arsa niteliğindeyse emsal karşılaştırma yöntemi esastır.
Ödeme ve Tescil
Mahkemece belirlenen bedel idareye bloke ettirildikten sonra tapu idare adına tescil edilir. Malik bu bedeli itirazsız olarak çekmekle tespit edilen miktarı kabul etmiş sayılmaz; istinaf ve temyiz yolu hala açıktır.
AİHM Uygulaması
Bedel tespitinde gecikme, piyasa değerinin altında bedel tespiti veya ödemenin gecikmesi AİHM tarafından mülkiyet hakkı ihlali sayılmıştır. Gecikme faizi ek tazminat talep hakkı doğurur; başvurusu Türk yargısı tüketildikten sonra mümkündür.
Sıkça Sorulan Sorular
Uzlaşma zorunluluğu yerine getirilmeden dava açılabilir mi?
Hayır; uzlaşma dava şartı niteliğindedir, yerine getirilmezse usul eksikliği söz konusu olur.
Bedel tespitinde emsal eksikse ne olur?
Heyetçe yakın çevre, benzer özellikli taşınmazlar araştırılır; gerekirse değer artırıcı/azaltıcı özellikler dikkate alınarak yöntem belirlenir.
Kamulaştırmaya itiraz süresi nedir?
Bedel tespit kararına istinaf süresi 2 haftadır; kararın kesinleşmesiyle tescil gerçekleşir.
Ödenen bedel gelir vergisine tabi mi?
Kamulaştırma bedeli GVK istisnası olarak değerlendirilir; ancak ticari faaliyet kapsamındaki taşınmazlarda farklı değerlendirme yapılır.
Güncel Yargı Kararları ve Emsal İçtihatlar
Yargıtay içtihatları
Konu: Kamulaştırma bedel tespitinde emsal eksikliği
Kamulaştırılan tarım arazisi için emsal eksikliği nedeniyle bilirkişi heyeti net gelir yöntemiyle bedel belirlemiştir. Daire, yöntem seçiminin taşınmazın niteliğine uygun olması gerektiğini ve bedel tespitinin piyasa değerini yansıtmasının anayasal gereklilik olduğunu vurgulamıştır.
Anayasa Mahkemesi kararları/KH E. 2024/456 K.
Konu: Hukuki el atmada makul süre
Anayasa Mahkemesi, imar planında kamu kullanımına ayrılan ancak 7 yıl boyunca kamulaştırılmayan taşınmaz için başvuruyu kabul etmiş ve mülkiyet hakkı ihlaline hükmetmiştir. Makul süre aşımının hukuki el atma sayılacağı ve malike tazminat ödenmesi gerektiği teyit edilmiştir.
Şehir Bazlı Gayrimenkul Hukuku Hizmetleri
Video Kaynak
Gayrimenkul hukuku videolarımız için @bilalalyar YouTube kanalını takip edebilirsiniz.
Son güncelleme: 17 Nisan 2026 — 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Kanunu, 6098 sayılı TBK, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu, 3194 sayılı İmar Kanunu ve 4721 sayılı TMK çerçevesinde güncel Yargıtay 1, 3, 5, 6, 15, ve HGK içtihatlarıyla düzenlenmiştir.