Mirasın Reddi, Tenkis ve Mirasın Paylaşılması
Mirasın Reddi, Tenkis ve Mirasın Paylaşılması: Miras; miras bırakanın ölümü ile birlikte tüm hak, alacak ve borçların mirasçılara intikal ettiği hukuki durumdur. Türk Medeni Kanunu m.495-682 arasında düzenlenen miras hukuku; saklı pay, mirasın reddi, tenkis, muris muvazaası ve mirasın paylaşılması gibi çeşitli davaları kapsar.
Yasal Mirasçılar ve Miras Payları
TMK m.495-501 uyarınca yasal mirasçılar ve miras payları zümre sistemine göre belirlenir.
- Birinci zümre: Altsoy (çocuklar, torunlar)
- İkinci zümre: Anne, baba ve onların altsoyu
- Üçüncü zümre: Büyükanne-baba ve onların altsoyu
- Sağ kalan eş: Zümreye göre 1/4, 1/2 veya 3/4 pay
- Evlatlık: Kan hısımı gibi mirasçı
- Devlet: Mirasçı yoksa son mirasçı
Mirasın Reddi
TMK m.605-618 kapsamında mirasın reddi iki türdür: gerçek red ve hükmi red.
- Gerçek red: Mirasçının kendi iradesiyle 3 ay içinde sulh hukuk mahkemesine yaptığı red
- Hükmi red: Terekenin borca batık olduğu açıkça belli ise reddedilmiş sayılır (TMK m.605/2)
- Süre: Yasal mirasçı için ölümün öğrenilmesinden, atanmış mirasçı için vasiyetin tebliğinden itibaren 3 ay
- Reddin sonucu: Reddedilen pay diğer mirasçılara geçer
Saklı Pay ve Tenkis Davası
TMK m.505-506 uyarınca altsoy, anne-baba ve eş saklı pay sahibidir. Miras bırakan tasarruf edilebilir kısmı aşan vasiyet veya bağışlama yapmışsa, saklı paylı mirasçılar tenkis davası açabilir (TMK m.560). Zamanaşımı, saklı payın ihlâlini öğrenmeden itibaren 1 yıl, her halde vasiyetnamenin açılmasından itibaren 10 yıldır.
Mirasın Paylaşılması Davası
Mirasçılar miras malını anlaşarak paylaşamazlarsa, TMK m.642 uyarınca mirasın paylaşılması davası açılır. Dava sulh hukuk mahkemesinde görülür. Ayrı ayrı hisselerin dağıtımı, satış yoluyla paylaşım veya aynen taksim seçenekleri değerlendirilir. İzale-i şuyu davası da paylaşma aracıdır (TMK m.699).
Terekenin Tespiti
Mirasçılar veya mirasta hak iddia edenler, terekenin tespiti davası (TMK m.589, HMK) açarak murisin tüm mal ve borçlarının tespit edilmesini talep edebilir. Bu dava ihtiyati tedbir ile birlikte tereke yönetimi kararı da içerebilir.
İlgili Mevzuat
Sıkça Sorulan Sorular
Mirasın reddi süresi ne zaman başlar?
Yasal mirasçılar için ölümün öğrenilmesinden itibaren 3 ay içinde reddedilmelidir. Süre hak düşürücüdür ve aşılırsa miras kabul edilmiş sayılır.
Borca batık miras otomatik mi reddedilir?
TMK m.605/2 uyarınca terekenin borca batık olduğu bilinirse miras kanunen reddedilmiş sayılır. Ancak ihtiyatlı olmak için gerçek red bildirimi yapılması önerilir.
Veraset ilamı nasıl alınır?
Mirasçılık belgesi (veraset ilamı) noterden veya sulh hukuk mahkemesinden alınabilir. Noter işlemi daha hızlıdır (aynı gün), mahkeme işlemi 1-2 ay sürer.
Saklı pay oranı nedir?
Altsoy için yasal mirasın 1/2’si, anne-baba için 1/4’ü, eş için birlikte mirasçı olduğu kişilere göre 1/4 veya 3/4’ü saklı paydır (TMK m.506).
İlgili Sayfalar