Marka tescili, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) çerçevesinde Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde yürütülen ve birden fazla itiraz aşaması içeren bir süreçtir. Başvurunuz Bültende yayımlandıktan sonra üçüncü kişiler itiraz edebilir (SMK m.18); sizin başvurunuz reddedilirse de bu karara karşı Kurum içinde itiraz yolu vardır (m.20). Sürecin her aşamasında iki aylık süreler işler ve bu süreleri kaçırmak itiraz veya dava hakkının kaybına yol açar.
- Temel düzenleme: 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.5 (mutlak ret nedenleri), m.6 (nispi ret nedenleri), m.18-20 (itiraz süreci).
- Yayıma itiraz süresi: Bültende yayımlanan başvuruya karşı ilgili kişiler, yayımdan itibaren 2 ay içinde yazılı ve gerekçeli itiraz edebilir (m.18/1).
- En sık nispi ret nedeni: Önceki tarihli tescilli veya başvurulu marka ile karıştırılma ihtimali (m.6/1) — uygulamada itirazların büyük bölümü bu gerekçeye dayanır.
- Kurum kararına itiraz: Markalar Dairesi Başkanlığı kararından zarar gören taraf, kararın bildirim tarihinden itibaren 2 ay içinde Kurum nezdinde itiraz edebilir; bu itirazı Kurul (YİDK) inceler (m.20).
- YİDK kararının iptali davası: Görevli ve yetkili mahkeme Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesidir (m.156/2); dava açarken davalı sıfatının doğru belirlenmesi kritik önemdedir.
Son güncelleme: Eylül 2026 — SMK m.5, m.6 ve m.18-20 hükümleri, YİDK süreci ve güncel Yargıtay 11. Hukuk Dairesi kararıyla içerik yeniden yazıldı.
Mutlak ve nispi ret nedenleri arasındaki fark
SMK iki tür ret nedeni tanır. Mutlak ret nedenleri (m.5), Kurum tarafından resen incelenir ve başvuru sahibinin rızası veya üçüncü kişi itirazı aranmaz — ayırt edici nitelikten yoksun işaretler, ticaret alanında cins/çeşit/vasıf belirten işaretler, kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı işaretler, aynı/ayırt edilemeyecek kadar benzer önceki markalar bu kapsamdadır. Nispi ret nedenleri (m.6) ise yalnızca ilgili kişinin itirazı üzerine değerlendirilir; en sık uygulanan nispi ret nedeni, önceki tarihli tescilli veya başvurulu bir marka ile “karıştırılma ihtimali”dir (m.6/1) — halk tarafından iki marka arasında ilişkilendirilme ihtimali de bu kapsama girer. Ayrıca ticari vekilin izinsiz başvurusu (m.6/2), tescilsiz ama kullanımla hak kazanılmış işaretler (m.6/3), tanınmış markalar (m.6/4-5) ve kötüniyetli başvurular (m.6/9) da nispi ret nedenleri arasındadır.
Yayıma itiraz süreci — üçüncü kişilerin itirazı
Kurum, mutlak ret nedenleri yönünden incelemeyi tamamlayıp başvuruyu reddetmezse, başvuru Bültende yayımlanır. Bu yayımdan itibaren 2 ay içinde, m.5 veya m.6’ya dayanan ilgili kişiler yazılı ve gerekçeli itirazda bulunabilir (m.18/1). İtiraz gerekçelerinin bu süre içinde sunulmaması hâlinde itiraz yapılmamış sayılır; ayrıca itiraz ücretinin aynı süre içinde ödenmesi ve ödendiğine dair bilginin Kuruma sunulması zorunludur (m.18/2). Kurum, itiraza karşı başvuru sahibinden görüş ister; gerekli görürse taraflardan ek bilgi/belge talep edebilir (m.19/1).
Kurum kararına itiraz — YİDK (Kurul) aşaması
Markalar Dairesi Başkanlığının verdiği karardan (başvurunun reddi, itirazın kabulü veya reddi) zarar gören taraf, kararın bildirim tarihinden itibaren 2 ay içinde Kurum nezdinde itiraz edebilir (m.20/1-2). Bu itirazı, Kanunun tanımlar bölümünde “Kurul” olarak adlandırılan, Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı bünyesindeki kurul (uygulamada YİDK olarak anılır) inceler. İtiraz süresinden sonra itiraz gerekçeleri değiştirilemez ve yeni gerekçe eklenemez (m.20/2, son cümle) — bu nedenle itiraz dilekçesinin ilk sunumda eksiksiz ve tüm gerekçeleri kapsar şekilde hazırlanması önemlidir.
YİDK kararının iptali davası
| Konu | Kural |
|---|---|
| Görevli ve yetkili mahkeme | Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi (SMK m.156/2) |
| Davalı taraf | Kurum (TÜRKPATENT); itiraz sürecinde karşı taraf olan kişi de somut olayda husumet doğru tespit edilmelidir |
| Dava açma süresi | SMK’da ayrıca özel bir madde ile sayılmamıştır; uygulamada YİDK kararının tebliğinden itibaren gecikmeksizin dava açılması önerilir — somut süre için güncel içtihat ve mahkeme uygulaması kontrol edilmelidir |
Husumet tuzağı — kime karşı dava açılmalı?
Uygulamada en çok karşılaşılan hata, YİDK kararının iptali davasında yanlış kişiye husumet yöneltmektir. Birden fazla kişinin itirazı söz konusu olduğunda, yalnızca itirazı kabul edilen ve YİDK kararına konu olan kişiye karşı dava açılabilir; itirazı Markalar Dairesi Başkanlığınca reddedilip bu ret kararına ayrıca itiraz etmeyen kişinin, sonraki YİDK kararının iptali davasında pasif husumet ehliyeti (davalı olma sıfatı) bulunmaz. Bu ayrımın gözden kaçırılması, davanın usulden reddiyle sonuçlanabilir.
Yargı Kararları
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 28.03.2024, E. 2022/6360, K. 2024/2586: YİDK kararının iptali davasında husumetin, kararı veren Kurum ile başvuruya itiraz eden ve itirazı kabul edilen kişiye yöneltilmesi gerektiğine; itirazı Markalar Dairesi Başkanlığınca reddedilip bu ret kararına itiraz etmeyen kişinin, YİDK kararının iptali davasında pasif husumet ehliyetinin bulunmadığına ve bu kişiye karşı açılan davanın usulden reddedilmesi gerektiğine hükmedilmiştir.
https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/1124802800 — erişim tarihi: 07.09.2026
Sıkça Sorulan Sorular
Marka başvurum reddedilirse ne yapabilirim?
Kararın bildirim tarihinden itibaren 2 ay içinde Kurum nezdinde itiraz edebilirsiniz (SMK m.20); itirazınız Kurul (YİDK) tarafından incelenir. Kurul kararı da olumsuzsa, kararın iptali için Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde dava açılabilir.
Başkasının markama itiraz etmesi ne anlama gelir?
Başvurunuz Bültende yayımlandıktan sonraki 2 ay içinde, önceki tarihli marka sahipleri veya diğer ilgili kişiler, m.5 veya m.6’daki ret nedenlerine dayanarak itiraz edebilir; bu, başvurunuzun otomatik reddi anlamına gelmez, Kurum itirazı inceleyip karar verir.
En sık karşılaşılan itiraz gerekçesi nedir?
Uygulamada en sık görülen gerekçe, önceki tarihli tescilli veya başvurulu bir marka ile karıştırılma ihtimalidir (SMK m.6/1); markaların görsel, işitsel veya kavramsal benzerliği ile kapsadıkları mal/hizmetlerin benzerliği birlikte değerlendirilir.
İtiraz ücretini geç ödersem ne olur?
İtiraz süresi içinde ücretin ödenmemesi veya ödendiğine ilişkin bilginin aynı süre içinde Kuruma sunulmaması hâlinde itiraz yapılmamış sayılır (SMK m.18/2); bu nedenle süre takibi kadar ücret takibi de önemlidir.
YİDK’ye itiraz ettikten sonra yeni bir gerekçe ekleyebilir miyim?
Hayır. SMK m.20/2’nin son cümlesi, itiraz süresinden sonra itiraz gerekçelerinin değiştirilemeyeceğini ve yeni gerekçe eklenemeyeceğini açıkça düzenler; bu nedenle itiraz dilekçesi ilk sunumda eksiksiz hazırlanmalıdır.
Marka başvurum kullanım yoluyla ayırt edicilik kazandıysa reddedilemez mi?
SMK m.5/2 uyarınca, başvuru tarihinden önce kullanılmış ve bu kullanım sonucu ayırt edici nitelik kazanmış bir işaret, yalnızca m.5/1’in (b), (c) ve (d) bentlerine dayanılarak reddedilemez; bu durumun ispatı başvuru sahibine aittir.
Önceki marka sahibi başvuruma muvafakat verirse ne olur?
SMK m.5/3 uyarınca, önceki marka sahibinin başvurunun tesciline açıkça muvafakat ettiğini gösteren noter onaylı belge Kuruma sunulursa, başvuru m.5/1-ç bendine (aynı/ayırt edilemeyecek benzerlik) dayanılarak reddedilemez.
YİDK kararının iptali davasında kime karşı dava açmalıyım?
Davalı taraf Kurum’dur (TÜRKPATENT); ancak birden fazla itiraz eden varsa, yalnızca itirazı kabul edilip YİDK kararına konu olan kişiye karşı husumet yöneltilebilir — itirazı reddedilip bu ret kararına ayrıca itiraz etmeyen kişiye karşı açılan dava usulden reddedilebilir.
Tanınmış marka sahibi olarak itiraz hakkım farklı mı?
Evet, SMK m.6/4 ve m.6/5, Paris Sözleşmesi anlamında tanınmış markalar ile Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız yarar sağlanabilecek markalar için, farklı mal/hizmet sınıflarında dahi itiraz imkânı tanır.
Kötüniyetli marka başvurusuna karşı ne yapabilirim?
SMK m.6/9 kötüniyetle yapılan marka başvurularının itiraz üzerine reddedileceğini düzenler; kötüniyet iddiası genellikle başvuru sahibinin markayı gerçekten kullanma niyeti olmadan, başkasının hakkını engellemek veya haksız yarar sağlamak amacıyla başvuruda bulunduğunun somut delillerle ortaya konmasını gerektirir.
İlgili Hizmet Alanlarımız
Bürommuz marka başvurusu, yayıma itiraz, YİDK süreci ve YİDK kararının iptali davalarında müvekkillerine destek vermektedir. İtiraz ve dava süreçlerinde doğru gerekçelerin ilk sunumda eksiksiz ortaya konması ve doğru davalının belirlenmesi, sürecin sonucunu doğrudan etkiler.
Resmî Kaynaklar
- 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, m.5-6 (Ret nedenleri) — mevzuat.gov.tr
- 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, m.18-20 (İtiraz süreci) — mevzuat.gov.tr
Hazırlayan
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu