Enerji Hukuku ve PPA Sözleşmeleri

Enerji Hukuku ve PPA Sözleşmeleri, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile EPDK’nın ikincil düzenlemeleri çerçevesinde şekillenir. Elektrik satış anlaşmaları (PPA/ESA), üretim lisansı, önlisans ve yenilenebilir enerji destekleri bu alanın temel başlıklarıdır. Bu rehberde lisans/önlisans rejimi, lisanssız üretim istisnası, EPDK yaptırımları ve TETAŞ ile yapılan enerji satış anlaşmalarındaki tazminat sorunları ele alınmaktadır.

30 saniyede özet

Düzenleme: 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu (RG 30.03.2013/28603) m.5-7 (lisans/önlisans), m.14 (lisanssız faaliyet), m.16 (yaptırımlar); 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kanunu (YEKDEM tarife desteği).
Kimi bağlıyor: üretim, dağıtım, iletim ve tedarik lisansı sahibi tüzel kişiler; EPDK’nın denetim ve yaptırım yetkisi bu kişiler üzerindedir.
Somut kural: kurulu gücü azami 1 MW olan yenilenebilir enerji kaynaklı üretim tesisleri lisans alma ve şirket kurma yükümlülüğünden muaftır (m.14/1-b).
Yaptırım: gerçek dışı belge/yanıltıcı bilgi sunulması halinde 800.000 TL idari para cezası; düzeltilmemesi halinde lisans iptali (m.16); lisansı iptal edilen kişiler ve yöneticileri 3 yıl yeniden lisans alamaz (m.5/8).
PPA/ESA uyuşmazlıkları: TETAŞ ile imzalanacak Enerji Satış Anlaşması’na ilişkin teklifin reddi işlemi idari yargıda iptal ettirilse bile, anlaşma henüz imzalanmamışsa somut zarar bulunmadığı gerekçesiyle tazminat reddedilebilir (Danıştay 13. Daire, aşağıda).

Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır, somut bir dosya için hukuki görüş yerine geçmez. Enerji piyasası mevzuatı EPDK’nın sık değişen ikincil düzenlemelerine bağlıdır; güncel tarife ve lisans şartları için EPDK’nın yürürlükteki tebliğlerine bakılmalıdır.

Son güncelleme: Eylül 2026 — 6446 sayılı Kanun m.5, m.14, m.16 madde metinleri ve Danıştay 13. Daire kararı işlendi.

Kanuni Dayanak

6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu m.5 (Lisans esasları), m.6 (Önlisans esasları), m.7 (Üretim faaliyeti), m.14 (Lisanssız yürütülebilecek faaliyetler), m.16 (Yaptırımlar), m.20 (Arz güvenliği)
5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun — YEKDEM tarife desteği
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu — EPDK/TETAŞ işlemlerine karşı idari dava usulü

Lisans ve Önlisans Rejimi

6446 sayılı Kanun m.5 ve m.6, elektrik piyasasında üretim, iletim, dağıtım ve tedarik faaliyetlerinin kural olarak EPDK’dan alınacak lisansa tabi olduğunu düzenler. Üretim tesisi kurmak isteyen tüzel kişi önce önlisans alır; önlisans, sahanın mülkiyet veya kullanım hakkının edinilmesi ve yatırımın hazırlık aşaması için belirli süreli verilir. Önlisans sahibinin lisans alamaması ya da önlisans/lisansın sona ermesi veya iptali halinde, ödenmiş kamulaştırma bedellerinin akıbeti ayrıca m.19’da düzenlenir — bu, yarım kalan projelerde sıkça ihtilaf konusu olan bir noktadır.

Lisanssız Üretim İstisnası

6446 sayılı Kanun m.14/1-b, kurulu gücü azami 1 megavat olan yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesislerini lisans alma ve şirket kurma yükümlülüğünden muaf tutar. Bu istisna, çatı üstü güneş enerjisi (GES) sistemleri gibi küçük ölçekli yatırımların hızlı devreye alınmasını sağlar; ancak muafiyet yalnızca lisans/şirket kurma yükümlülüğüne ilişkindir — bağlantı, dağıtım şirketiyle sözleşme ve teknik şartlar gibi diğer yükümlülükler ayrıca uygulanmaya devam eder.

EPDK Yaptırımları ve Lisans İptali

Fiil	Yaptırım
Gerçek dışı belge/yanıltıcı bilgi sunulması veya lisans şartı değişikliğinin bildirilmemesi (m.16)	800.000 TL idari para cezası
30 gün içinde düzeltilmeyen aykırılık (m.16)	Lisansın iptali
Lisansı iptal edilen tüzel kişi ve %10+ pay sahibi ortaklar/yöneticiler (m.5/8)	3 yıl süreyle yeniden lisans alamama, başvuramama, pay sahibi olamama
İşletmeye geçmemiş/geçememiş lisanslarda mücbir sebep dışı yükümlülük ihmali (geçici m.9)	Lisansın iptali

PPA/ESA Sözleşmeleri ve Tazminat Sorunu

Türkiye’de klasik anlamda özel sektör-özel sektör PPA’lara (Power Purchase Agreement) ek olarak, kamu tarafı TETAŞ (Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt A.Ş.) ile yapılan Enerji Satış Anlaşmaları (ESA) da önemli bir sözleşme türüdür. Uygulamada sık karşılaşılan sorun, TETAŞ’ın bir teklifi değerlendirmeye almaması veya reddetmesi halinde, bu idari işlemin iptal ettirilmesinin tek başına tazminat hakkı doğurup doğurmayacağıdır. Aşağıdaki Danıştay kararının gösterdiği gibi, anlaşma henüz imzalanmamışsa ve somut, belirli bir enerji miktarına bağlı maddi zarar ispatlanamıyorsa, işlem iptal edilse dahi tazminat talebi reddedilebilir. Bu nedenle PPA/ESA süreçlerinde zarar iddiasının somut rakamlarla (kayıp satış geliri, alternatif maliyet vb.) desteklenmesi kritik önem taşır.

İtiraz, Dava ve Süreler

Aşama	Süre / Kural
EPDK’nın lisans ret/iptal kararına karşı iptal davası	Tebliğden itibaren 60 gün, idare mahkemesi
İdari para cezasına itiraz	Tebliğden itibaren 60 gün, idare mahkemesi
TETAŞ/ESA teklifinin reddi işlemine karşı dava	Tebliğden itibaren 60 gün; tazminat için ayrıca somut zarar ispatı gerekir
30 günlük düzeltme süresi (m.16)	Yazılı ihtardan itibaren 30 gün, aksi halde lisans iptali

Danıştay 13. Daire Kararı

Danıştay 13. Dairesi’nin E.2021/1071, K.2024/4864 sayılı ve 19.11.2024 tarihli kararında, TETAŞ ile imzalanacak Enerji Satış Anlaşması’na (ESA) ilişkin teklifin idarece değerlendirmeye alınmaması işlemi iptal edilmiş olsa da, taraflar arasında anlaşma henüz imzalanmadığından somut ve belirli bir enerji miktarına bağlı maddi zarar bulunmadığı gerekçesiyle tazminat talebinin reddi onanmıştır. Bu karar, işlem iptalinin tek başına tazminat hakkı doğurmadığını, zararın ayrıca ve somut olarak ispatlanması gerektiğini göstermesi bakımından enerji sektörü uygulayıcıları için önemlidir.

Danıştay 13. D, 2021/1071 E., 2024/4864 K., 19.11.2024 (karar metni) — Asfaltit santralinin yerli kömür teşvikli enerji satış teklifinin değerlendirmeye alınmaması: tam yargı, hizmet kusuru ve kesin zarar yok; ret oy çokluğuyla onandı

Hukuki Destek

ALYAR LAW & CONSULTANCY, enerji hukuku alanında müvekkillerine lisans/önlisans süreçlerinde danışmanlık, EPDK yaptırımlarına karşı idari dava takibi ve TETAŞ/ESA süreçlerinde tazminat taleplerinin hazırlanması konularında destek vermektedir.

Sıkça Sorulan Sorular

Çatı üstü güneş paneli kurmak için lisans gerekir mi?

Kurulu gücü 1 MW’ı aşmayan yenilenebilir enerji kaynaklı tesisler 6446 sayılı Kanun m.14/1-b uyarınca lisans alma ve şirket kurma yükümlülüğünden muaftır; ancak dağıtım şirketiyle bağlantı anlaşması gibi diğer yükümlülükler devam eder.

Lisansı iptal edilen bir şirketin ortağı yeniden lisans alabilir mi?

Hayır, en az 3 yıl süreyle alamaz. m.5/8, lisansı iptal edilen tüzel kişilikte %10 veya daha fazla paya sahip ortaklar ile iptal tarihinden önceki 1 yıl içinde görevden ayrılmış yöneticiler dahil bu yasağı kapsar.

EPDK’ya yanlış bilgi verilmesinin cezası nedir?

6446 sayılı Kanun m.16 uyarınca 800.000 TL idari para cezası uygulanır; aykırılık 30 gün içinde düzeltilmezse lisans iptal edilir.

TETAŞ bir enerji satış anlaşması teklifini reddederse ne yapılabilir?

Ret işlemine karşı idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Ancak Danıştay 13. Dairesi’nin kararına göre, işlem iptal edilse bile anlaşma henüz imzalanmamışsa somut zarar ispatlanamadan tazminat talep edilemez.

Önlisans ile lisans arasındaki fark nedir?

Önlisans, sahanın mülkiyet/kullanım hakkının edinilmesi ve yatırım hazırlığı için verilen süreli bir belgedir; lisans ise fiilen üretim/dağıtım/iletim/tedarik faaliyetinin yürütülmesi için gerekli asıl izindir (m.5-6).

YEKDEM tarife desteğinden kimler yararlanabilir?

Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisleri, 5346 sayılı Kanun kapsamında belirlenen tarifelerden yararlanabilir; 6446 sayılı Kanun m.17 tüketicilerin de talep etmeleri halinde bu tarifelerden faydalanabileceğini düzenler.

Lisans iptali kararına karşı hangi sürede dava açılmalıdır?

2577 sayılı Kanun’un genel kuralı uyarınca tebliğden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılmalıdır.

Kamulaştırma bedeli ödenmiş bir sahada önlisans iptal edilirse ne olur?

m.19 uyarınca, ödenmiş kamulaştırma bedellerine ilişkin olarak taşınmazlar üzerinde irtifak hakkı tesisi, kiralama veya kullanma izni yoluyla başka bir önlisans/lisans sahibinin kullanımına bırakılması mümkündür; bu sürecin usulü ilgili yönetmelikte ayrıntılandırılır.

PPA sözleşmesinde fiyat riski nasıl paylaşılır?

Bu, tamamen sözleşme serbestisi kapsamında taraflarca belirlenir; sabit fiyat, endeksli fiyat veya YEKDEM tarifesine bağlı fiyat modelleri uygulamada sıkça görülür. Model seçimi somut projenin finansman yapısına göre değerlendirilmelidir.

Elektrik piyasasında görevli mahkeme hangisidir?

EPDK ve TETAŞ gibi kamu kurumlarının idari işlemlerine karşı idare mahkemeleri, özel hukuk PPA sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklarda ise genel mahkemeler (ticari nitelikliyse asliye ticaret mahkemesi) görevlidir.

Resmî Kaynaklar

Hazırlayan

Av. Bilal Alyar, İstanbul Barosu

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Enerji piyasası tarife ve lisans şartları EPDK’nın yürürlükteki tebliğlerine göre sık değişmektedir.