Drone (İHA) Hukuku 2026: SHGM Kayıt, Uçuş İzni ve Ceza Rehberi
Drone (insansız hava aracı, İHA) hukuku, Türkiye’de 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu’nun 144. maddesi ile Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nün (SHGM) yayımladığı İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı’na (SHT-İHA) dayanıyor. 500 gram üzerindeki her drone’un kaydı zorunlu, ağırlığa ve kullanım amacına göre sigorta ve uçuş izni şartları değişiyor, kurallara aykırılığın karşılığı ise idari para cezası. Bu yazıda kayıt sistemini, izin süreçlerini ve 2024 değişikliğiyle güncellenen ceza tutarlarını gerçek mevzuat maddeleri ve bir Danıştay kararıyla anlatıyoruz.
- Düzenleme: 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu m.144 (4/7/2024 tarih ve 7519 sayılı Kanunla değişik) ve SHGM’nin İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı (SHT-İHA, 22.02.2016).
- Kimi bağlıyor: Azami kalkış ağırlığı 500 gram ve üzeri her drone sahibini/işleticisini; drone satan şirketleri.
- Somut zorunluluk: Drone, SHGM’nin internet tabanlı kayıt sistemine kaydedilmeden uçurulamaz; izne tabi bölgelerde uçuş için önceden başvuru şart.
- Sınıflandırma: İHA0 (500g-4kg), İHA1 (4-25kg), İHA2 (25-150kg), İHA3 (150kg üzeri) — sigorta ve eğitim yükümlülükleri sınıfa göre değişir.
- Yaptırım: Kayıt yaptırmamak 50.000 TL, gerçeğe aykırı beyan 100.000 TL, izinsiz/yasak alanda uçuş 60.000 TL idari para cezası (2920 sayılı Kanun m.144).
- Dava yolu: İdari para cezalarına karşı yetkili idare/sulh ceza mahkemesinde, SHGM düzenleyici işlemlerine karşı idare mahkemesinde dava açılabilir.
Son güncelleme: 7 Eylül 2026 — 2920 sayılı Kanun m.144’ün 4.7.2024 tarih ve 7519 sayılı Kanunla değişik hükümleri ve Danıştay 10. Dairesinin SHT-İHA’ya ilişkin 23.05.2023 tarihli kararı işlenmiştir.
İçindekiler
- Drone (İHA) Sınıflandırması Nedir?
- SHGM Kayıt Zorunluluğu
- Uçuş İzni ve Sigorta Yükümlülükleri
- Yaptırımlar ve 2026 Tutarları
- İtiraz, Dava ve Süreler
- Yargı Kararları
- Sıkça Sorulan Sorular
- 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu, özellikle m.144 (İnsansız hava araçları)
- Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı (SHT-İHA, 22.02.2016, sonraki değişikliklerle)
- 15.11.2005 tarihli ve 25994 sayılı Türk Hava Sahasında Uçuş Yapan Türk ve Yabancı Sivil Hava Araçlarının Yaptırması Gereken Üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet Sigortası Yönetmeliği
Drone (İHA) Sınıflandırması Nedir?
SHT-İHA’nın 5. maddesi, insansız hava araçlarını azami kalkış ağırlığına göre dört sınıfa ayırıyor. Bu sınıflandırma; kayıt, eğitim, sigorta ve uçuş izni yükümlülüklerinin hangi drone için ne ölçüde uygulanacağını belirliyor:
| Sınıf | Azami Kalkış Ağırlığı | Tipik Kullanım |
|---|---|---|
| İHA0 | 500 gram (dahil) – 4 kg | Kişisel, hobi/sportif amaçlı |
| İHA1 | 4 kg (dahil) – 25 kg | Hobi veya ticari (fotoğraf/video vb.) |
| İHA2 | 25 kg (dahil) – 150 kg | Ticari/endüstriyel operasyon |
| İHA3 | 150 kg ve üzeri | Büyük ölçekli/endüstriyel operasyon |
500 gramın altındaki oyuncak niteliğindeki araçlar 2920 sayılı Kanun m.144’teki kayıt yükümlülüğünün kapsamı dışında bırakılmıştır; kanun metni açıkça “azami kalkış ağırlığı beşyüz gram (dahil) üzerindeki insansız hava araçları” ifadesini kullanır.
SHGM Kayıt Zorunluluğu
2920 sayılı Kanun m.144/2 uyarınca, drone satan şirketlerin sorumlu işleticileri ve yöneticileri, sattıkları araç bilgileri ile alıcının kimlik bilgilerini usulüne uygun tutmak ve 500 gram üzerindeki drone’lara ilişkin bilgileri satış gününde SHGM’nin oluşturduğu kayıt sistemine işlemek zorundadır. Bu kayıtlar, suçun önlenmesi ve soruşturmalarda kullanılmak üzere kolluk birimleriyle paylaşılır.
Yurtdışından bireysel olarak getirilen veya yurtiçinde ikinci elden devralınan bir drone da en geç 3 gün içinde aynı sisteme kaydettirilmelidir. SHT-İHA m.11 uyarınca İHA0 ve İHA1 sınıfı araçların kaydı, SHGM’nin oluşturduğu internet tabanlı “Kayıt Sistemi” üzerinden yapılır; kayıt sırasında araç ve pilot bilgileri, 18 yaşından küçük pilotlar için ayrıca kanuni temsilcinin noterden onaylı taahhütnamesi istenir.
Uçuş İzni ve Sigorta Yükümlülükleri
SHT-İHA m.17 uyarınca meskûn mahalde, kalabalık bölgelerde veya izne tabi sahalarda yapılacak uçuşlar için önceden başvuru zorunludur: İHA0 ve İHA1 sınıfı için 5 iş günü, İHA2 ve İHA3 sınıfı için 10 iş günü önceden SHGM’nin resmî internet sitesi üzerinden başvurulması gerekir. Danıştay 10. Dairesi, bu sürelerin hava sahası kullanımına ilişkin kurumlar arası koordinasyon süreci gözetildiğinde makul olduğuna hükmetmiştir (bkz. aşağıdaki Yargı Kararları bölümü).
Sigorta yükümlülüğü SHT-İHA m.10/2’de düzenlenir: 25 kg üzeri her drone ile ağırlığına bakılmaksızın ticari amaçla kullanılan her drone için, 25994 sayılı Yönetmelik uyarınca üçüncü şahıs mali mesuliyet sigortası yaptırılması ve sigortasız uçuş yapılmaması zorunludur. Hobi/sportif amaçlı kullanılan ve “uçuşa serbest” bölgelerde kalan İHA0 ve İHA1 sınıfı araçlar bu zorunluluğun dışındadır.
Yaptırımlar ve 2026 Tutarları
2920 sayılı Kanun m.144, 4.7.2024 tarih ve 7519 sayılı Kanunla önemli ölçüde güncellendi ve yaptırımlar ağırlaştırıldı:
| İhlal | İdari Para Cezası | Uygulayan Merci |
|---|---|---|
| Satış kaydı tutmama / süresinde kaydettirmeme | 50.000 TL | SHGM |
| Kayıt sırasında gerçeğe aykırı beyan | 100.000 TL | SHGM |
| İzin almadan veya yasak/izne tabi alan dışında uçuş | 60.000 TL | Mahallin en büyük mülki idare amiri |
| İthal/satış/tescil/ruhsatlandırma düzenlemelerine aykırılık | 5.000 TL – 100.000 TL | SHGM |
Bu tutarlar 2920 sayılı Kanun m.144’ün güncel hâlidir; SHGM ve mülki idare amirleri bu cezaları her yıl yeniden değerleme oranına göre güncelleyebileceğinden, somut bir olayda güncel tebliğ metninin kontrol edilmesi gerekir.
İtiraz, Dava ve Süreler
| İşlem | Başvurulacak Mercii | Süre |
|---|---|---|
| Mülki idare amirinin/SHGM’nin idari para cezası kararı | Kabahatler Kanunu m.27 uyarınca sulh ceza hâkimliği | Tebliğden itibaren 15 gün |
| SHGM’nin düzenleyici işlemi (Talimat, genelge) veya izin ret kararı | Yetkili idare mahkemesi (iptal davası) | Tebliğden/yayımdan itibaren 60 gün (İYUK m.7) |
Yargı Kararları
Danıştay 10. Dairesi, 23.05.2023 tarihli ve E.2019/11177, K.2023/2678 sayılı kararında, SHGM’nin İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı’nın (SHT-İHA) çok sayıda maddesinin iptali istemini incelemiştir. Dava konusu maddeler arasında kayıt sistemi, sigorta zorunluluğu, eğitim koşulları, 18 yaş altı pilotlar için noter taahhütnamesi, uçuş izni süreleri (5/10 iş günü) ve idari yaptırımlar bulunmaktadır.
Daire, Talimatın büyük çoğunluğunu hukuka uygun bulmuş ve davayı reddetmiştir: kayıt sisteminin güvenli olduğu, sigorta muafiyetinin İHA0/İHA1 sınıfı için haklı bir ayrım oluşturduğu, 5 ve 10 iş günlük başvuru sürelerinin makul olduğu, 18 yaş altı pilotlar için taahhütname istenmesinin cezaların şahsiliği ilkesini ihlal etmediği (zira düzenlenen hukuki/cezai sorumluluk kanuni temsilciye değil, temsil edilen küçüğe ait kalmaktadır) sonucuna varmıştır. Buna karşılık Daire, Talimatın 23. maddesinin 3. fıkrasını — kontrol bağlantısı kopan ve üzerinde transponder sistemi bulunmayan İHA’lar için acil durumun nereye bildirileceğinin düzenlenmemiş olması nedeniyle — eksik düzenleme olduğu gerekçesiyle iptal etmiştir.
Kaynak: Danıştay 10. Dairesi, E.2019/11177, K.2023/2678, 23.05.2023 (Erişim: 7 Eylül 2026).
Sıkça Sorulan Sorular
Her drone’un kaydı zorunlu mu?
Hayır, yalnızca azami kalkış ağırlığı 500 gram ve üzerinde olan insansız hava araçları için kayıt zorunludur (2920 sayılı Kanun m.144/2); 500 gramın altındaki oyuncak niteliğindeki araçlar bu yükümlülüğün dışındadır.
Drone’umu SHGM sistemine kaç gün içinde kaydettirmeliyim?
Yurtdışından bireysel olarak getirilen veya yurtiçinde ikinci elden devralınan bir İHA, en geç 3 gün içinde SHGM’nin kayıt sistemine kaydettirilmelidir; aksi hâlde 50.000 TL idari para cezası uygulanır.
Drone ile hangi bölgelerde serbestçe uçuş yapılabilir?
SHT-İHA, uçuşa serbest (“yeşil”) bölgeleri ayrı tutar; meskûn mahal, kalabalık bölge veya izne tabi sahalarda uçuş için önceden (İHA0/İHA1 için 5 iş günü, İHA2/İHA3 için 10 iş günü) SHGM’ye başvuru yapılması gerekir.
Hobi amaçlı küçük bir drone için sigorta zorunlu mu?
Hayır. Hobi/sportif amaçlı kullanılan ve uçuşa serbest bölgede kalan İHA0 ve İHA1 sınıfı araçlar üçüncü şahıs mali mesuliyet sigortası zorunluluğundan muaftır; muafiyet yalnızca 25 kg altı, ticari olmayan kullanım için geçerlidir.
İzinsiz drone uçurmanın cezası nedir?
İzin almadan veya izne tabi/yasak bölgeler dışında uçuş yapan kişilere, tespit eden genel kolluk kuvvetlerinin bildirimi üzerine mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından 60.000 TL idari para cezası uygulanır (2920 sayılı Kanun m.144).
18 yaşından küçük biri drone pilotu olabilir mi?
Olabilir, ancak kanuni temsilcisinin ileride doğabilecek hukuki ve cezai sorumlulukları kabul ettiğine dair noterden onaylı bir taahhütname sunması gerekir; Danıştay bu şartın cezaların şahsiliği ilkesini ihlal etmediğine karar vermiştir.
Drone ile ticari çekim (fotoğraf/video) yapmak için ek şart var mı?
Evet. Ticari amaçlı uçuş yapacak İHA0/İHA1 pilotlarından, üretici/yetkili temsilci/üniversite/onaylı eğitim kuruluşlarınca verilen eğitimi tamamlamış olmaları ve ilgili sağlık raporu gibi ek belgeler istenir; ayrıca ağırlığına bakılmaksızın ticari amaçlı her drone için sigorta zorunludur.
SHGM’nin kayıt sistemi kişisel verileri koruyor mu?
Danıştay, davalı idarenin savunmasına dayanarak kayıt sisteminin güvenlik sertifikasına sahip olduğu ve Ulusal Siber Olaylara Müdahale Merkezi ile koordineli çalışıldığı yönündeki açıklamaları yeterli bularak, sistemin KVKK açısından yetersiz olduğu iddiasını reddetmiştir.
Drone kazası veya üçüncü kişiye verilen zarardan kim sorumlu?
SHT-İHA m.10/1 uyarınca İHA işleticisi/sahibi üçüncü kişilere verilen zarardan sorumludur; pilot işleticiden farklı bir kişiyse, pilotun kusuruna dayalı sorumluluğu genel hukuk kuralları (haksız fiil, sözleşme sorumluluğu) çerçevesinde ayrıca değerlendirilir.
SHGM’nin idari para cezasına nasıl itiraz edilir?
Kabahatler Kanunu m.27 uyarınca, cezanın tebliğinden itibaren 15 gün içinde yetkili sulh ceza hâkimliğine başvurularak itiraz edilebilir; SHGM’nin düzenleyici işlemlerine karşı ise idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.
İlgili Hizmet Alanlarımız
- İdari Dava ve İptal Davası Avukatlığı
- KVKK ve Veri Koruma Hukuku Danışmanlığı
- Ticaret Hukuku ve Şirketler Hukuku Danışmanlığı
- Bilişim ve Teknoloji Hukuku
Resmî Kaynaklar
- 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu
- Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM)
- Danıştay 10. Dairesi, E.2019/11177, K.2023/2678
Hazırlayan
Bu rehber, Av. Bilal ALYAR (İstanbul Barosu) tarafından mevzuat.gov.tr ve mevzuat.adalet.gov.tr üzerinden erişilen resmî metinler esas alınarak hazırlanmıştır.
