Danıştay 12. Dairesi: Memur ve Personel İşlemleri Emsal Kararları

Danıştay 12. Dairesi, kamu görevlileri hakkında tesis edilen disiplin cezaları, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonuçları, göreve son verme ve atama işlemlerine karşı açılan davaları temyizen inceleyen dairedir. Bu rehberde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu çerçevesinde, dairenin kararları ve dava açma süreleri ele alınmıştır.

30 saniyede özet

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.125 disiplin cezalarını (uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması, memurluktan çıkarma) düzenler; m.129 soruşturma usulünü belirler.
Danıştay 12. Daire, memur disiplin cezaları ile güvenlik soruşturması/arşiv araştırmasına dayalı işlemleri temyizen inceler.
Uygulamada657 sayılı Kanun m.48/A-8’i iptal etmiş, konu 17.04.2021 tarihli 7315 sayılı Kanun ile yeniden düzenlenmiştir.
Disiplin cezasına karşı idari yargıda iptal davası açma süresi tebliğden itibaren 60 gündür (2577 sayılı İYUK m.7).
Memurluktan çıkarma cezası doğrudan atamaya yetkili amirin değil, yüksek disiplin kurulunun kararıyla verilir.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olaya göre değişen unsurlar hukuki danışmanlığın yerini tutmaz. Dosyanıza özgü değerlendirme için büromuzla iletişime geçmenizi öneririz.

Son güncelleme: 07.09.2026 — Güncel Danıştay 12. Daire içtihadı ve 657 sayılı Kanun m.48, 125, 129 hükümleri işlenmiştir.

İçindekiler

Danıştay 12. Dairesi Neye Bakar?
Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması
Disiplin Cezaları ve Süreç
İtiraz, Dava ve Süreler
Yargı Kararları
Sıkça Sorulan Sorular

Kanuni Dayanak

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.48, 125, 129, 134 · 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu · 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7, m.45

Danıştay 12. Dairesi Neye Bakar?

Danıştay’ın iş bölümü kararları uyarınca 12. Daire, memur ve diğer kamu görevlilerinin atanma şartları, disiplin cezaları, güvenlik soruşturması/arşiv araştırması sonucuna dayalı işlemler ile göreve son verme kararlarına karşı açılan davaların temyiz incelemesini yürütür. Uygulamada en sık karşılaşılan uyuşmazlık türleri, güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanması nedeniyle atamanın iptali veya sözleşmenin feshi ile disiplin soruşturması sonucu verilen cezaların hukuka uygunluğudur.

Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması

657 sayılı Kanun’un 48. maddesinin (A) bendine 7070 sayılı Kanun ile eklenen (8) numaralı alt bent, memurluğa alınacaklarda güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmış olmayı şart koşmuştu. Uygulamada(29.11.2019 tarih ve 30963 sayılı Resmî Gazete) bu hükmü, hangi bilgilerin toplanacağı ve nasıl kullanılacağına dair güvence içermediği gerekçesiyle Anayasa’nın 13, 20 ve 128. maddelerine aykırı bularak iptal etmiştir. Boşluk, 17.04.2021 tarihli ve 31457 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu ile doldurulmuş; Kanun’un 3. maddesi, statü veya çalıştırma şekline bakılmaksızın ilk defa veya yeniden kamu görevine atanacaklar hakkında arşiv araştırması yapılacağını hükme bağlamıştır.

Uygulamada salt istihbari nitelikte bilgiye dayanan ve adli sicilde kesinleşmiş bir mahkumiyet bulunmayan hallerde, güvenlik soruşturmasının olumsuz kabul edilerek göreve son verilmesi hukuka aykırı bulunabilmektedir.

Disiplin Cezaları ve Süreç

Ceza	Yetkili Merci	Yasal Dayanak
Uyarma, Kınama	Disiplin amiri	DMK m.125/A-B
Aylıktan Kesme, Kademe İlerlemesinin Durdurulması	Disiplin amiri / disiplin kurulu	DMK m.125/C-D
Devlet Memurluğundan Çıkarma	Yüksek disiplin kurulu	DMK m.125/E, m.129

Danıştay 12. Daire’nin istikrarlı içtihadına göre memurluktan çıkarma cezası, disiplin amirinin talebi üzerine ancak yüksek disiplin kurulu kararıyla verilebilir; soruşturma raporu ile ceza teklifi arasındaki usul aşamalarının eksik işletilmesi kararın iptalini gerektirir.

İtiraz, Dava ve Süreler

Aşama	Süre	Dayanak
İdare Mahkemesinde iptal davası	Tebliğden itibaren 60 gün	İYUK m.7
Bölge İdare Mahkemesine istinaf	Kararın tebliğinden itibaren 30 gün	İYUK m.45
Danıştay’a temyiz	Kararın tebliğinden itibaren 30 gün	İYUK m.46

Yargı Kararları

Danıştay 12. Daire, E.2021/3550, K.2024/2501, 16.05.2024: Taşeron işçiden sürekli işçi kadrosuna geçirilen davacının, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz sonuçlandığı gerekçesiyle görevine son verilmesi işleminin dayanağı olan 657 sayılı Kanun m.48/A-8 Anayasa Mahkemesince iptal edildiğinden işlem hukuka aykırı bulunmuş ve iptal kararı onanmıştır. Kararda, idarenin 7315 sayılı Kanun kapsamında yeniden değerlendirme yapabileceği de belirtilmiştir.
Karara erişim: https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/1088495500 (erişim tarihi: 07.09.2026)

Sıkça Sorulan Sorular

Danıştay 12. Dairesi hangi davalara bakar?

Memur ve diğer kamu görevlilerinin disiplin cezaları, güvenlik soruşturması/arşiv araştırması sonucuna dayalı işlemler ve göreve son verme kararlarına karşı açılan davaların temyiz incelemesine bakar.

Güvenlik soruşturması olumsuz çıkarsa memuriyet düşer mi?

Doğrudan düşmez; idare somut ve hukuken geçerli bilgi/belgeye dayanmak zorundadır. Yalnızca istihbari nitelikte, kesinleşmemiş bilgiye dayanan olumsuz sonuçlar Danıştay içtihadında hukuka aykırı bulunmaktadır.

Disiplin cezasına karşı hangi sürede dava açılır?

Cezanın tebliğinden itibaren 60 gün içinde yetkili idare mahkemesinde iptal davası açılmalıdır (İYUK m.7).

Memurluktan çıkarma cezasını kim verir?

Bu ceza, disiplin amirinin bu yöndeki talebi üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararıyla verilir (DMK m.129).

Disiplin soruşturmasında savunma alınmadan ceza verilebilir mi?

Hayır. 657 sayılı Kanun, savunma alınmadan disiplin cezası verilemeyeceğini emreder; bu usul eksikliği tek başına iptal nedenidir.

7315 sayılı Kanun neyi değiştirdi?

Anayasa Mahkemesi’nin iptal ettiği 657 sayılı Kanun m.48/A-8 hükmünün yerine, arşiv araştırması ve güvenlik soruşturmasının kapsamını, hangi mercilerce yapılacağını ve itiraz yolunu ayrıntılı biçimde düzenledi.

İdare Mahkemesi kararına karşı ne zaman istinafa gidilir?

Kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde Bölge İdare Mahkemesine istinaf başvurusu yapılabilir (İYUK m.45).

Yürütmenin durdurulması talebi bu davalarda mümkün mü?

Evet; dava dilekçesinde açıkça talep edilmesi ve hukuka aykırılığın açık olması, telafisi güç zarar şartlarının birlikte gerçekleşmesi halinde mahkeme yürütmeyi durdurabilir.

Danıştay 12. Daire kararı Bölge İdare Mahkemesi kararını her zaman bozar mı?

Hayır; temyiz incelemesinde usul ve esas yönünden hukuka uygunluk denetimi yapılır, çoğu başvuru onama ile sonuçlanır; hukuka aykırılık tespit edildiğinde bozma kararı verilir.

Taşeron işçiden kadroya geçenler bu içtihattan yararlanabilir mi?

Evet; 375 sayılı KHK Geçici m.23-24 kapsamında sürekli işçi kadrosuna geçenler hakkında da güvenlik soruşturması şartı arandığından, aynı ilkeler bu grup için de uygulanır.

İlgili Hizmet Alanlarımız

Resmî Kaynaklar

Hazırlayan

Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu. ALYAR LAW & CONSULTANCY bünyesinde idare hukuku ve kamu personeli uyuşmazlıkları alanında çalışmaktadır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır, somut olayınıza uygulanabilirliği değişebilir; kesin sonuç taahhüdü içermez. Güncel mevzuat ve içtihat için hukuki danışmanlık alınması önerilir.