OECD Pillar 2 Global Asgari Vergi: Türkiye Uygulaması

OECD/G20 BEPS 2.0 projesinin ikinci ayağı (Pillar 2), büyük çok uluslu işletmelerin yüzde 15 asgari efektif kurumlar vergisi oranıyla vergilendirilmesini öngörmektedir. Türkiye Pillar 2 kurallarını iç hukukuna entegre eden ülkeler arasında yer almaktadır.

Pillar 2 Mekanizması

Pillar 2 kuralları, konsolide yıllık geliri 750 milyon Euro’yu aşan çok uluslu işletme gruplarına uygulanır. Income Inclusion Rule (IIR), Undertaxed Payments Rule (UTPR) ve Qualified Domestic Minimum Top-up Tax (QDMTT) olmak üzere üç temel mekanizma bulunmaktadır.

Türkiye’deki Yasal Çerçeve

Türkiye 2024 yılında 7524 sayılı Kanun ile Pillar 2 hükümlerini Kurumlar Vergisi Kanunu’na eklemiştir. Yerel asgari kurumlar vergisi (QDMTT) 2025 hesap dönemi itibarıyla uygulamaya girmiştir. Hesaplama OECD GloBE Modeli Kuralları ile uyumlu yapılır.

Efektif Vergi Oranı Hesaplaması

Efektif vergi oranı (ETR), kapsanan vergiler ile GloBE geliri oranlanarak ülke bazında hesaplanır. Yüzde 15’in altındaki ETR durumlarında ek vergi (top-up tax) tahakkuk eder. Hesaplamada finansal muhasebe verileri esas alınır ve özel düzeltmeler uygulanır.

Substance-Based Income Exclusion

Maddi varlık ve bordro maliyetlerine bağlı olarak hesaplanan SBIE indirimi, gerçek ekonomik faaliyeti yansıtan gelirin asgari vergi hesaplaması dışında tutulmasına olanak tanır. SBIE oranları geçiş döneminde kademeli olarak azaltılmaktadır.

Bildirim Yükümlülükleri

Kapsamdaki gruplar GloBE Bilgi Bildirimi (GloBE Information Return) hazırlamak ve sunmak zorundadır. Bildirimin son sunum tarihi geçiş dönemi için ilk hesap döneminin sonundan itibaren 18 aydır.

Vergi Teşvikleri ile Etkileşim

Türkiye’deki yatırım teşvikleri, Ar-Ge indirimleri ve serbest bölge avantajları Pillar 2 hesaplamasında ETR’yi düşüren unsurlardır. Bu durum mevcut teşvik sisteminin Pillar 2 uyumlu hale getirilmesini zorunlu kılmaktadır. Vergi yargısında çok uluslu işletmelerin vergilendirmesine ilişkin Danıştay VDDK 12.11.2025 tarih ve 2025/887 K. sayılı kararı yorumlama yöntemleri açısından örnek niteliktedir.

Sıkça Sorulan Sorular

Pillar 2 kapsamına hangi şirketler girer?

Konsolide geliri son dört hesap döneminin en az ikisinde 750 milyon Euro’yu aşan çok uluslu gruplar kapsama girer.

QDMTT nedir?

Yerel asgari kurumlar vergisi olup ülkenin kendi vergilendirme egemenliğini koruma amacıyla uygulanır.

Yatırım teşvikleri Pillar 2 ile uyumsuz mudur?

Doğru yapılandırılmadığında ek vergi yükü doğurabilir; nitelikli iade kredileri (QRTC) yapısı önerilmektedir.

Sonuç

Pillar 2 kurumlar vergisi planlamasının paradigmasını değiştirmektedir. Çok uluslu Türk grupları için kapsamlı bir uyum çalışması ve modelleme süreci kritik önemdedir.