Kur Korumalı Mevduat (KKM) — Hukuki Rehber

Kur Korumalı TL Mevduat (KKM) hesabı, döviz kuru riskine karşı mevduat sahiplerine kur farkı korumasının devlet eliyle sağlandığı özel bir mevduat türüdür. Bu rehberde KKM hesabının hukuki niteliği, vergi sonuçları ve uygulamada karşılaşılan tipik sorunlar ele alınmıştır.

Yasal Dayanak

KKM uygulaması; 5411 sayılı Bankacılık Kanunu, Hazine ve Maliye Bakanlığı tebliğleri, BDDK düzenlemeleri ve Cumhurbaşkanlığı Kararları çerçevesinde yürütülür. Düzenlemenin amacı, döviz cinsinden tasarrufların TL’ye dönüştürülmesi ve TL mevduatının korunmasıdır.

Hesap Türleri

KKM iki ana türde sunulur: 1) Yeni TL mevduat sahipleri için açılan KKM hesabı, 2) Döviz hesabını TL’ye çevirenler için açılan kur korumalı hesap (KÇKM). Her tür kendi vade ve faiz şartlarını taşır.

Kur Farkı Ödemesi

Vade sonunda, hesabın açıldığı tarih ile vade sonu arasındaki kur farkı, mevduat sahibinin bilanço konumuyla karşılaştırılır. TL’nin değer kaybetmesi halinde aradaki fark devlet tarafından ödenir; kazanç vergiye tabi tutulur veya istisna kapsamında değerlendirilir.

Vergi Sonuçları

KKM hesaplarından elde edilen kazançlar (faiz ve kur farkı), gelir vergisi stopajı açısından özel düzenlemelere tabidir. KKM faizleri, normal mevduat faizine göre stopaj oranı farklı uygulanabilir.

Erken Çekiliş

KKM hesabının vade sonundan önce kapatılması halinde, kur farkı koruması sağlanmaz; mevduat sahibi sadece tahakkuk eden faizi alır. Bu durum, planlama açısından önemli bir kısıtlamadır.

Sözleşmesel Yön

KKM, banka ile mevduat sahibi arasında özel bir mevduat sözleşmesi tesisidir. Sözleşmede vade, faiz, kur farkı hesaplama yöntemi ve erken çekme şartları açıkça belirtilmelidir.

Riskler ve Sınırlamalar

KKM uygulaması; bütçe yükü, fon büyüklüğü ve ekonomik koşullara bağlı olarak değiştirilebilir veya sona erdirilebilir. Mevduat sahipleri, hesabı açtıkları dönemdeki şartlara güvenirken, hesabın yenilenmesi yeni şartlara tabi olabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

KKM faizi normal mevduat faizinden yüksek mi?

KKM hesabının çekiciliği faiz oranı ile birlikte kur farkı koruması sayesindedir. Faiz oranı, normal mevduat faizine yakın veya bazı dönemlerde daha düşük olabilir.

Erken çekiliş halinde kur farkı kaybedilir mi?Evet. Erken kapatma halinde kur farkı koruması ortadan kalkar.

Yabancı uyruklular KKM hesabı açabilir mi?Düzenleme dönemine göre değişir. Tüzel kişilik veya yerleşim kriterleri uygulanabilir.

KKM kazançları vergiden muaf mı?Vergi rejimi düzenleme dönemine göre değişir. Bazı dönemlerde stopaj indirimi uygulanmıştır.

Sonuç

KKM hesabı, döviz riskine karşı koruma sağlayan özel bir tasarruf aracıdır. Vade, faiz, vergi ve erken çekme koşullarının iyi anlaşılması, hesabı tercih etmeden önce belirleyici olmalıdır.