Aile Konutu Şerhi ve Eşin Rızası TMK 194 2026
Aile konutu şerhi, eşlerin müşterek yaşadığı konut üzerinde TMK m.194 ile getirilen koruma çerçevesinde tapuya konulan kayıttır. Şerh, malik olmayan eşin rızası alınmadan konutun devrini, kira sözleşmesinin feshini veya konuta ilişkin diğer tasarrufların yapılmasını engeller.
Aile Konutu Tanımı
Eşlerin birlikte yaşamak için seçtikleri ve fiilen oturdukları konut aile konutudur. Lüks veya basit olması, mülkiyet veya kira hangisi olduğu önemli değildir. Tek koşul fiilen ortak konut olmasıdır.
Şerh İçin Başvuru
Aile konutu şerhi, malik olmayan eşin başvurusu ile tapu müdürlüğüne konulur. Evlilik cüzdanı, ikametgâh belgesi ve konutta oturulduğunu gösterir belgeler ibraz edilir.
Eşin Rızasının Şartı
Konut sahibi eşin aile konutunu devretmesi, üzerinde sınırlı ayni hak kurması veya kira sözleşmesini feshetmesi için diğer eşin açık rızası gerekir (TMK m.194/1); şerh, bu korumayı üçüncü kişilere karşı da etkili kılar. Rıza alınmadan yapılan işlem, üçüncü kişilerin iyiniyeti dahi olsa şerh süresince geçersizdir.
Şerh Olmadan Koruma
Şerh konulmamış olsa dahi TMK 194 koruması fiilen aile konutu olan tüm konutlar için geçerlidir. Şerh, üçüncü kişilere karşı koruma sağlar. Şerh konulmamış konutlarda iyiniyetli üçüncü kişi koruması işleyebilir.
Şerhin Kaldırılması
Boşanma kararının kesinleşmesi, eşlerden birinin ölümü veya konutun aile konutu niteliğini yitirmesi (taşınma) hâllerinde şerh kaldırılır. Talep tapu müdürlüğüne yapılır; tartışma varsa aile mahkemesi karar verir.
Sıkça Sorulan Sorular
Aile konutu şerhi nasıl konur?
Tapu müdürlüğüne malik olmayan eşin başvurusu ile konulur.
Şerhsiz koruma mümkün mü?
TMK 194 koruması var; ancak üçüncü kişilere karşı şerh kuvvetli koruma sağlar.
Eş rızası olmadan satış olur mu?
Hayır; rıza olmadan yapılan satış geçersizdir.
Boşanmada şerh ne olur?
Boşanma kararının kesinleşmesi ile şerh kaldırılır.
Başvurulacak Kurumlar
- Aile Mahkemesi — boşanma, velayet, nafaka, mal rejimi, evlat edinme, soybağı
- Sulh Hukuk Mahkemesi — vesayet, kayyım, tereke
- Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü — sosyal inceleme, koruma
- Nüfus Müdürlüğü — tanıma, boşanma tescili
- Noter — evlilik sözleşmesi, vekalet
- Arabuluculuk Daire Başkanlığı — ihtiyari aile arabuluculuğu
- BAM Hukuk Daireleri / Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — kanun yolu
Genel bilgilendirme niteliğindedir; somut dosyanız için uzman değerlendirmesi gereklidir.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.