Akıllı Sözleşme Platformları Hukuku 2026

Akıllı Sözleşme Platformu Davalarında Hukuki Çerçeve

Akıllı sözleşme platformlarının yerel tokenleri ve bu platformlarda standart token arayüzüyle ihraç edilen tokenlar; Türkiye hukuku kapsamında 7518 sayılı Kanun ile düzenlenen kripto varlık tanımı içinde değerlendirilmektedir. Akıllı kontratlar üzerinden gerçekleşen DeFi işlemleri, NFT transferleri ve token swap aşamaları; teknik mimari nedeniyle özel delil tespiti ve transaction izleme yöntemleri gerektirmektedir.

Akıllı Kontrat Uyuşmazlıklarında İspat

Akıllı kontratın çalışma mantığı blok zincirinde herkese açıktır; bu durum HMK m.199 elektronik delil çerçevesinde ispat değerini güçlendirir. Blok zinciri gezgini ve işlem simülasyon araçlarıyla işlem simülasyonu çıktısı alınabilir; bilirkişi incelemesi için kontrat kaynak kodu (verified source) ve ABI verisi gereklidir. Hata, hile veya kontrat açığı (exploit) iddialarında, kontrat sahibi/yaratıcısı tarafının kasıt unsuru ön plana çıkar.

Standart Token Dolandırıcılığı

Honeypot tokenlar, akıllı kontratın yalnızca yaratıcı tarafından satılabilmesine imkan veren işlev (modifier veya whitelist mantığı) içerir. Mağdur, kendi cüzdanından satışı gerçekleştiremediğinde nitelikli dolandırıcılık (TCK m.158/1-f) çerçevesinde şikayet edebilir. Kanıt zinciri kontrat adresi, mint event’i, swap işlemi ve sat girişimi loglarını kapsar.

DeFi ve Likidite Uyuşmazlıkları

Merkeziyetsiz borsa protokollerinde likidite sağlayıcı olarak yatırım yapan kullanıcıların; rug pull veya impermanent loss kaynaklı kayıpları farklı hukuki nitelendirme gerektirir. Rug pull tipik olarak nitelikli dolandırıcılık olarak değerlendirilirken; impermanent loss yatırım riskinin doğal sonucu olarak kabul edilebilir.

NFT İşlemlerinde Mülkiyet ve Telif

NFT (farklı token standartlarına göre ihraç edilen tekil tokenlar) sahipliği token bazında kayıt altına alınmakla birlikte; alttaki dijital varlığın telif hakkı sözleşmeyle devredilmedikçe sanatçıda kalır. FSEK kapsamında mali ve manevi haklar ayrımı, NFT pazarlarında öne çıkan başlıklardandır.

Smart Contract Exploit ve Tazminat

Akıllı kontrat açığı kullanılarak boşaltılan likidite havuzları için BK m.49 haksız fiil tazminatı; sözleşmesel ilişkide BK m.112-114 hükümleri devreye girer. Yargı yetkisi konusunda; Türkiye’de yerleşik mağdur ve yurt dışı fail durumunda CMK m.12/6 ve TCK m.8/1 değerlendirme yapılır.

Sıkça Sorulan Sorular

Cüzdan onayıyla (imzalattığım işlemle) varlığım boşaldı, ne yapabilirim?

Olayı acil olarak Cumhuriyet Başsavcılığı’na bildirmek; cüzdan adresini, fail cüzdan adresini ve transaction hash’lerini sunmak gerekir. CMK m.128 elkoyma talebiyle borsadaki varlık dondurulabilir.

Yurt dışı DEX işleminde delil nasıl korunur?

Blok zinciri gezgini ekran görüntüleri, transaction hash, blok numarası ve zaman damgası ile birlikte; noter tespit tutanağı veya e-Tespit yoluyla ispat değeri güçlendirilir.

İletişim: Akıllı sözleşme platformu, akıllı kontrat ve token uyuşmazlıkları için iletişim sayfası.

Sıkça Sorulan Hukuki Sorular (FAQ)

akıllı sözleşme platformu hukuku kapsamında hangi mevzuat uygulanır?

5237 sayılı TCK, 6362 sayılı SPK (7518 SK ile değişik), 5549 sayılı MASAK Kanunu, 213 sayılı VUK, 193 sayılı GVK, 6502 sayılı TKHK, 6098 sayılı TBK, 4721 sayılı TMK ve 6100 sayılı HMK temel mevzuatlardır.

akıllı sözleşme platformu hukuku davası nasıl açılır?

Cumhuriyet Başsavcılığına CMK m.158 kapsamında yazılı şikayet ile veya hukuk mahkemesinde alacak veya tazminat davası ile başlatılır. Belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK m.107, 7589 sayılı Kanunla 31.07.2026 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmıştır (önceden açılmış davalar hariç); miktarı başlangıçta tam belirlenemeyen alacakta kısmi dava ve HMK m.109/4 uyarınca talep artırımı değerlendirilir. Yetkili mahkeme HMK m.6, m.16 hükümlerine göre belirlenir.

Hangi belgeler gerekir?

İşlem geçmişi (CSV/PDF), banka dekontu, KYC belgeleri, e-posta yazışmaları, ekran görüntüleri, blok zincir transaction hash bilgileri, bilirkişi raporu temel delillerdir. 213 VUK m.253 uyarınca 5 yıl saklanır.

MASAK bildirimi zorunlu mudur?

Şüpheli işlem bildirimi, tutar eşiğine bağlı olmaksızın şüphe halinde yükümlülerce yapılır (5549 m.4). Kimlik tespiti ve devamlı bilgi verme ayrı yükümlülüklerdir; kimlik tespiti eşikleri işlem türüne göre Tedbirler Yönetmeliği m.5’ten kontrol edilir.

akıllı sözleşme platformu hukuku sürecinde ihtiyati tedbir alınabilir mi?

HMK m.389 kapsamında ihtiyati tedbir, İİK m.257 kapsamında ihtiyati haciz, CMK m.128 kapsamında elkoyma talep edilebilir. Teminat şartı mahkemece takdir edilir.

akıllı sözleşme platformu uyuşmazlıklarında ceza ne kadar?

Olayın hukuki nitelendirmesine göre değişir: TCK m.158 (3-10 yıl; e, f, j, k ve l bentlerinde alt sınır 4 yıl), m.243 (1 yıla kadar), m.244 (1-5 yıl), m.245 (3-6 yıl) hapis cezaları öngörülmüştür.

Tazminat hesabı nasıl?

Yatırılan ana para, kur farkı, kâr yoksunluğu (lucrum cessans), manevi tazminat unsurları hesaplanır. TBK m.49, m.58 ve m.114 hükümleri esastır. Miktar başlangıçta tam hesaplanamıyorsa kısmi dava açılıp talep HMK m.109/4 uyarınca bir defaya mahsus artırılabilir; belirsiz alacak davası (HMK m.107) 31.07.2026 tarihinden itibaren mülgadır.

Zamanaşımı süreleri?

Dava zamanaşımı TCK m.66 (8-30 yıl, suç türüne göre), tazminat zamanaşımı TBK m.72 (öğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde 10 yıl) hükümlerine tabidir.

İlgili Hukuki Rehberler

• Kripto Para Hukuku 2026 Rehberi
• Bitcoin Hukuku 2026 Rehberi
• Kapanan Bir Kripto Borsası Davası Rehberi
• Kripto Boşanma Hukuku
• Kripto Savcılık İfadesi
• MASAK Bloke İtirazı Rehberi
• Kripto P2P İşlem
• Kripto Vergi Hukuku Rehberi

Adım Adım Süreç ve Yapılması Gerekenler

1. Delil Toplama: Tüm işlem geçmişi (CSV/PDF), banka dekontu, KYC belgeleri, ekran görüntüleri, e-posta yazışmaları, blok zincir transaction hash bilgileri yedeklenir. Hash değerleri ile delil bütünlüğü sağlanır (chain of custody).
2. Yetkili Makam Bildirimi: Cumhuriyet Başsavcılığına CMK m.158 kapsamında yazılı şikayet yapılır.
3. İhtiyati Tedbir Talebi: HMK m.389 ihtiyati tedbir, İİK m.257 ihtiyati haciz, CMK m.128 elkoyma talebi mahkemeye sunulur. Teminat şartı mahkemece takdir edilir.
4. Soruşturma Süreci: Cumhuriyet Savcılığı tarafından bilirkişi raporu, banka transfer izleme, MLAT (karşılıklı adli yardım) süreçleri yürütülür. Müşteki CMK m.234 hakları kapsamında dosyaya katılır.
5. Kovuşturma Aşaması: İddianame düzenlenir, mahkeme aşamasında deliller incelenir, tanık ifadeleri alınır, bilirkişi raporu kabul edilir. Müşteki davaya katılma talebi (CMK m.237) sunabilir.
6. Tazminat Davası (Paralel): TBK m.49 haksız fiil ve m.58 manevi tazminat hükümlerine dayalı alacak davası açılır; miktar tam belirlenemiyorsa kısmi dava ve HMK m.109/4 talep artırımı değerlendirilir (belirsiz alacak davası, HMK m.107, 31.07.2026 tarihinden itibaren mülga). Faiz, kâr yoksunluğu, kur farkı talep edilir.
7. Karar ve İcra: Mahkumiyet kararı sonrası 6183 sayılı AATUHK ve 2004 sayılı İİK uyarınca tahsil süreci başlar. Tasfiyede İİK m.206 alacaklı sırası uygulanır.

İlgili Mevzuat ve Yasal Dayanak

• 5237 sayılı TCK: m.158 (nitelikli dolandırıcılık), m.220 (suç örgütü), m.243-245 (bilişim suçları), m.142/2-e (bilişim sistemleri ile hırsızlık)
• 5271 sayılı CMK: m.128 (elkoyma), m.134 (bilgisayarlarda arama), m.135 (iletişimin tespiti), m.147 (ifade alma), m.158 (şikayet), m.234 (müşteki hakları)
• 6362 sayılı SPK (7518 SK ile değişik): Kripto varlık hizmet sağlayıcılarının (KVHS) lisans, sermaye yeterliliği, müşteri varlıklarının ayrılığı, m.99-115 yaptırımlar, m.107 piyasa dolandırıcılığı
• 5549 sayılı Kanun: m.4 (şüpheli işlem bildirimi), m.17 (adli elkoyma), m.19/A (işlemin ertelenmesi); kimlik tespiti eşikleri için Tedbirler Yönetmeliği m.5
• 6098 sayılı TBK: m.49 (haksız fiil tazminatı), m.58 (manevi tazminat), m.72 (zamanaşımı), m.77-79 (sebepsiz zenginleşme), m.112-114 (ifa engelleri)
• 6100 sayılı HMK: m.6, m.16 (yetki), m.107 (belirsiz alacak; 7589 sayılı Kanunla 31.07.2026 itibarıyla mülga; bu tarihten önce açılan davalarda uygulanır), m.109/4 (kısmi davada talep artırımı), m.190 (ispat), m.219 (belge ibrazı), m.389 (ihtiyati tedbir)
• 2004 sayılı İİK: m.32, m.42, m.85, m.89 (üçüncü kişilerdeki alacak haczi), m.115-118, m.206 (alacaklı sırası), m.257 (ihtiyati haciz)
• 4721 sayılı TMK: m.218-220 (mal rejimi), m.241 (katılım alacağı), m.589-599 (tereke), m.605 (mirasın reddi)
• 193 sayılı GVK: m.37 (ticari kazanç), m.65 (serbest meslek), m.82 (arızi kazanç), Mük. m.80 (değer artış kazancı)
• 213 sayılı VUK: m.253 (belge saklama 5 yıl), m.359 (vergi kaçakçılığı)
• 6698 sayılı KVKK: m.5 (işleme şartları), m.7 (silme), m.11 (veri sahibi hakları), m.12 (veri güvenliği), 72 saat ihlal bildirimi
• Uluslararası: MiCA Tüzüğü (AB 2023/1114), OECD CARF (2027), FATF Travel Rule (R.16), AB GDPR (2016/679)

Örnek Hukuki Senaryolar

Senaryo 1: Yatırılan Tutarın Çekilemediği Durum

Mağdur, lisanssız bir platforma yatırım yapmış ve çekim talebi reddedilmiştir. Bu durumda 7518 SK kapsamında SPK’ya bildirim, Cumhuriyet Başsavcılığına TCK m.158/1-f şikayet ve HMK m.389 ihtiyati tedbir ile banka hesaplarına bloke talep edilir. Eş zamanlı olarak bankaya yazılı itiraz yapılır; kredi kartı işlemlerine son ödeme tarihinden itibaren on gün içinde itiraz edilebilir (5464 sayılı Kanun m.11).

Senaryo 2: Yetkisiz Cüzdan Erişimi

Mağdurun cüzdanına yetkisiz erişim sağlanmış ve varlıklar başka adrese transfer edilmiştir. TCK m.243 (bilişim sistemine girme), m.244 (verileri ulaşılamaz kılma), m.142/2-e (bilişim sistemleri ile hırsızlık) hükümleri uygulanır. Adli bilişim raporu ile transaction hash takibi yapılır, blok zincir analytics raporu ile alıcı cüzdan tespit edilmeye çalışılır. Kişisel veri ihlali varsa ihlali Kurula bildirme yükümlülüğü veri sorumlusuna aittir (KVKK m.12/5).

Senaryo 3: MASAK Bloke Kararı

Hesabınıza 5549 SK m.19/A uyarınca 7 iş günü süreli idari bloke konulmuştur. İlk adım banka veya borsadan yazılı bildirim talep etmektir. Sonrasında varlığın kaynak meşruluğu (vergi beyannamesi, banka transferi, miras kararı) belgelenerek MASAK’a savunma sunulur. 5549 m.19/A kapsamındaki erteleme yetkisi Bakandadır; süre yedi iş günüdür ve kanunda uzatma hükmü yoktur. Sonraki elkoyma yalnızca hâkim kararıyla yapılabilir (CMK m.128/9) ve bu karara CMK m.268 uyarınca iki hafta içinde itiraz edilir.

İlgili Kripto Hukuku Rehberleri

Bu sayfayı okuyan müvekkillerin sıklıkla danıştığı diğer rehberler aşağıdadır. Konu kümelerine göre bağlantılı içerikler sunulmaktadır:

• Bitcoin Hukuku 2026 | BTC Mağduriyet, İade ve Ceza Davaları
• Layer-2 Validator Slashing Cezası ve Hukuki Sorumluluk Rehberi 2026
• Cüzdan Drainer Mağduru Hukuki Rehber 2026
• NFT Wash Sale Hukuku Rehberi 2026 | Yapay Hacim, Vergi ve SPK Yaptırımları
• Sahte Airdrop ve Cekilis Dolandiriciligi Hukuku Cuzdan Drainer
• Kripto Para Hukuku Genel Rehberi (Hub)