Bir avukatın dava açabilmesi veya sizi bir işlemde temsil edebilmesi için önce elinde geçerli bir vekaletname bulunması gerekir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m.76 uyarınca avukat, vekaletname aslını veya onaylı örneğini dosyaya koymadan dava açamaz. Bu rehberde vekaletnamenin Türkiye’de noterde, yurt dışında Türk konsolosluğunda nasıl düzenlendiğini, apostil gerekip gerekmediğini ve vekilinizi azletmek istediğinizde nelere dikkat etmeniz gerektiğini anlatıyoruz.
- Genel dava vekaletnamesi noterde düzenlenir; Noterlik Kanunu m.89 bunu düzenleme şeklinde zorunlu işlem sayar, e-Devlet veya avukatın kendisi tek başına vekaletname çıkaramaz.
- Yurt dışındaysanız vekaletnameyi bulunduğunuz ülkedeki Türk konsolosluğunda çıkarabilirsiniz; konsolosluklar bu işlemde noterlik görevi yürütür.
- Yabancı bir noterde düzenlenen vekaletname Türkiye’de kullanılacaksa, o ülke 1961 Lahey Apostil Sözleşmesi‘ne taraf ise apostil şerhi, değilse Türk konsolosluğu tasdiki gerekir.
- “E-vekaletname” adıyla anılan yol, aslında noterlik e-randevu sistemi ve UYAP’a elektronik kayıttır; imza fiziken veya bazı noterlerde güvenli elektronik imzayla yine noter huzurunda atılır.
- Vekaletinizi geri almak (azil) veya avukatın çekilmesi (istifa) her zaman mümkündür (TBK m.512) ama haksız azilde avukat, işin hangi aşamada olursa olsun tüm vekalet ücretini talep edebilir.
Son güncelleme: 5 Eylül 2026 — Noterlik Kanunu, HMK ve TBK’daki vekalet hükümleri ile 2026 tarihli güncel bir Yargıtay kararı işlendi.
İçindekiler
- Vekaletname nedir, avukat neden ister?
- Vekaletname noterde nasıl düzenlenir?
- Yurt dışındakiler için: konsolosluk ve apostil
- “E-vekaletname” gerçekte nedir?
- Azil ve istifa: vekaletin geri alınması
- Azil sonrası vekalet ücreti kime kalır?
- Yargı Kararları
- Sıkça Sorulan Sorular
- 1512 sayılı Noterlik Kanunu m.89 (vekaletnamenin düzenleme şeklinde yapılma zorunluluğu)
- 6100 sayılı HMK m.76-77 (vekaletnamenin ibrazı ve vekaletnamesiz işlem yasağı)
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.502, m.511-514 (vekalet sözleşmesi, tek taraflı sona erdirme, azlin sonuçları)
Vekaletname nedir, avukat neden ister?
Vekaletname, bir kişinin (vekalet veren/müvekkil) başka bir kişiye (vekil/avukat) kendi adına işlem yapma yetkisi verdiğini gösteren resmi belgedir. Türk Borçlar Kanunu m.502’ye göre vekalet sözleşmesi, vekilin vekalet verenin bir işini görmeyi veya işlemini yapmaxı üstlendiği sözleşmedir; avukatlık ilişkisinde bu sözleşme yazılı vekaletnameyle belgelenir.
HMK m.76 ve m.77 bu belgeyi dava açısından zorunlu kılar: vekaletnamesinin aslını veya onaylı örneğini dosyaya koymayan avukat dava açamaz ve yargılamayla ilgili hiçbir işlem yapamaz. Kanun tek bir istisna tanır — gecikmesinde zarar doğabilecek hâllerde mahkeme, avukata kesin bir süre içinde vekaletnameyi tamamlaması koşuluyla dava açma izni verebilir; süre içinde vekaletname verilmezse yapılan işlemler geçersiz sayılır.
Vekaletname noterde nasıl düzenlenir?
Genel dava ve takip vekaletnamesi Türkiye’de yalnızca noterde düzenlenir. Noterlik Kanunu m.89, niteliği itibarıyla tapu işlemi gerektiren sözleşmelerin yanında vekaletnameleri de “düzenleme şeklinde yapılması zorunlu işlemler” arasında sayar; yani noter, vekaletnameyi sizin beyanınızı dinleyip kendisi düzenler, siz yalnızca hazır bir metni imzalamazsınız.
Noterde izlenecek adımlar
- Randevu alın (Noter Randevu Sistemi veya notere doğrudan başvuru).
- Kimliğinizle (nüfus cüzdanı veya pasaport) notere gidin.
- Avukatınızın adı-soyadı, baro sicil numarası bilgisini yanınızda bulundurun; büromuza vekalet verecekseniz bu bilgiyi sizinle paylaşırız.
- Vekaletnamenin kapsamını belirleyin: genel dava vekaleti mi, yalnızca belirli bir işlem için özel yetki mi (örneğin sulh olma, feragat, ahzu kabz yetkisi TBK m.504 uyarınca vekaletnamede ayrıca ve açıkça yazılmalıdır).
- İki adet vesikalık fotoğraf isteyen noterler olabilir; noterin güncel uygulamasını randevu sırasında sorun.
Vekaletname masrafı notere göre değişir ve harç + noter ücretinden oluşur; büromuz dosya kabulünde güncel tutarı ve hangi yetkilerin vekaletnamede yer alması gerektiğini yazılı olarak bildirir.
Yurt dışındakiler için: konsolosluk ve apostil
Türkiye dışında yaşayan vatandaşlarımızın iki yolu vardır.
Türk konsolosluğunda vekaletname
Bulunduğunuz ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu’na (veya büyükelçiliğin konsolosluk şubesine) randevu alarak vekaletname düzenletebilirsiniz. Konsolosluklar bu işlemde noterlik görevini yürütür; düzenlenen vekaletname Türkiye’deki bir noter vekaletnamesiyle aynı hukuki değere sahiptir ve ek bir apostil veya tasdike ihtiyaç duymaz. Randevu ve gerekli belge listesi ülkeden ülkeye değişebildiği için ilgili konsolosluğun kendi randevu sistemini kontrol etmeniz gerekir.
Yabancı noterde düzenlenip apostil/tasdik edilen vekaletname
Konsolosluğa gitmek yerine bulunduğunuz ülkenin kendi noterinde vekaletname düzenletip Türkiye’de kullanmak da mümkündür, ama bu belge Türkiye’de tek başına geçerli sayılmaz:
- Belgeyi düzenleyen ülke 1961 tarihli Lahey Apostil Sözleşmesi‘ne taraf ise, yetkili makamdan (genelde adliye veya dışişleri birimi) apostil şerhi alınması yeterlidir.
- Ülke bu sözleşmeye taraf değilse, belgenin o ülkedeki Türk konsolosluğunca tasdik edilmesi gerekir.
- Vekaletname Türkçe değilse, yeminli tercüman onaylı Türkçe çevirisi de eklenmelidir.
Apostil, yalnızca yabancı ülkede düzenlenip başka bir ülkede kullanılacak resmi belgeler için aranan bir onay şeklidir; Türkiye’de bir Türk noterinde düzenlenen vekaletnamede apostile hiçbir zaman gerek yoktur.
“E-vekaletname” gerçekte nedir?
İnternette sık aranan “e-vekaletname” ifadesi, tek bir tıkla uzaktan çıkarılan bir belgeyi değil, noterlik işlemlerinin dijitalleşen kısmını anlatır. Noterlik Kanunu’nun elektronik ortama ilişkin hükümleri uyarınca başvuru ve randevu elektronik ortamda yapılabilir, işlem UYAP Noter Portalı üzerinden kaydedilir; ama kanundaki düzenleme şekli kuralı (m.89) hâlâ geçerlidir — belge aslı, kanunda öngörülen süre içinde notere ibraz edilmeli ve imza noter huzurunda (bazı noterlerde güvenli elektronik imzayla) tamamlanmalıdır. Kısacası süreç hızlanmıştır ama “noter görmeden vekaletname” diye bir uygulama yoktur; bu şekilde belge sunan sitelere itibar etmeyin.
Azil ve istifa: vekaletin geri alınması
TBK m.512 açıktır: “Vekâlet veren ve vekil, her zaman sözleşmeyi tek taraflı olarak sona erdirebilir.” Yani bir avukatı azletmek için gerekçe göstermek zorunda değilsiniz; aynı şekilde avukat da dosyadan çekilebilir (istifa). Ancak aynı madde bir sınır koyar: uygun olmayan bir zamanda sözleşmeyi sona erdiren taraf, diğerinin bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür.
| Durum | Kim yapar | Sonucu |
|---|---|---|
| Azil | Müvekkil | Vekalet ilişkisi anında sona erer; azlin haklı olup olmadığı vekalet ücretini belirler. |
| İstifa | Avukat | Avukat, TBK m.513 gereği müvekkilin menfaati tehlikeye düşmesin diye yerine geçecek vekil bulunana kadar gerekli işlemlere devam etmekle yükümlü olabilir. |
Pratikte önemli bir nokta: TBK m.514’e göre, vekil sözleşmenin sona erdiğini öğrenmeden önce yaptığı işlemlerden, vekalet veren sözleşme hâlâ devam ediyormuş gibi sorumludur. Bu yüzden azil kararını yalnızca eski avukata değil, dosyanın görüldüğü mahkemeye ve varsa karşı tarafa da bildirmek gerekir; aksi hâlde azil öncesi yapılmış işlemler geçerliliğini korur.
Azil sonrası vekalet ücreti kime kalır?
Yargı uygulamasında yerleşmiş kural şudur: azil haklıysa avukat yalnızca azil tarihine kadar sonuçlanıp kesinleşen işlerden vekalet ücreti isteyebilir; azil haksızsa avukat, dosya hangi aşamada olursa olsun akdi ve kanuni vekalet ücretinin tamamını talep edebilir. Azlin haklı olduğunu ispat yükü, azleden müvekkile aittir.
Yargı Kararları
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 13.05.2026 tarihli, E.2025/5533 K.2026/3062 sayılı kararında, azlin haksız olduğunu ispat edemeyen müvekkile karşı açılan vekalet ücreti alacağı davasında şu tespit yapılmıştır: “haksız azil nedeniyle azil tarihi itibariyle vekâlet ücretine hak kazanılacağından bu doğrultuda yapılan hesaplama esas alınacak karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.” Karar, azlin haklı olduğunu ispat yükünün azleden tarafta olduğunu ve ispatlanamadığı durumda avukatın dosyanın tamamı üzerinden ücrete hak kazandığını doğrulamaktadır.
Kararın tam metni — mevzuat.adalet.gov.tr (erişim: 05.09.2026)
Sıkça Sorulan Sorular
Vekaletname olmadan avukat dava açabilir mi?
Hayır. HMK m.76 gereği vekaletname aslı veya onaylı örneği dosyaya konulmadan dava açılamaz; yalnızca gecikmesinde zarar doğacak hâllerde mahkeme kesin bir süre içinde tamamlanması koşuluyla izin verebilir.
Vekaletname noter dışında bir yerde düzenlenebilir mi?
Türkiye’de hayır; genel dava vekaletnamesi yalnızca noterde düzenlenir. Yurt dışında ise Türk konsolosluğu aynı yetkiyi taşır.
Vekaletname çıkarmak için avukatın yanımda olması şart mı?
Hayır, avukatın adı, soyadı ve baro sicil numarasını bildirmeniz yeterlidir; vekaletname çıktıktan sonra avukatınıza elden veya kargoyla ulaştırabilirsiniz.
Yurt dışında düzenlenen vekaletnameye apostil her zaman gerekir mi?
Hayır. Vekaletnameyi Türk konsolosluğunda düzenlettiyseniz apostile gerek yoktur. Yabancı bir yerel notere düzenlettiyseniz ve o ülke Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraf ise apostil, değilse Türk konsolosluğu tasdiki gerekir.
Vekaletnamede hangi yetkiler mutlaka açıkça yazılmalı?
Sulh olma, davadan feragat, kabul, ahzu kabz (para ve mal alma), kesin hükümden feragat gibi özel yetkiler vekaletnamede ayrıca ve açıkça belirtilmelidir; genel ifadelerle bu yetkiler kullanılamaz.
Avukatımı azletmek için gerekçe göstermem gerekir mi?
Hayır, TBK m.512 uyarınca vekalet ilişkisi her zaman ve gerekçesiz sona erdirilebilir. Ancak azlin “haklı” olup olmadığı, vekalet ücretinin ne kadarının ödeneceğini belirler.
Azlettiğim avukat ücretin tamamını isteyebilir mi?
Azil haksız bulunursa evet, dosya hangi aşamada olursa olsun akdi ve kanuni vekalet ücretinin tamamını isteyebilir. Azil haklı bulunursa yalnızca azil tarihine kadar kesinleşen işlerden ücret talep edebilir.
Yeni avukatıma vekalet verirken eski vekaletnameyi iptal etmem gerekir mi?
Azil işlemini ayrıca yapmanız ve mahkemeye bildirmeniz gerekir; yeni vekaletname vermek tek başına eskisini otomatik olarak ortadan kaldırmaz, TBK m.514 gereği azli öğrenmeden önce eski avukatın yaptığı işlemler geçerli sayılabilir.
Vekaletname kaç yıl geçerlidir, süresi dolar mı?
Genel dava vekaletnamesinin kanunda öngörülmüş bir geçerlilik süresi yoktur; azledilmediği veya vekil/vekalet veren ölmediği, ehliyetini kaybetmediği ya da iflas etmediği sürece (TBK m.513) geçerliliğini korur.
Şirketler için vekaletname süreci farklı mı?
Evet, şirket adına vekaletname imza yetkilisi (yönetim kurulu üyesi, müdür) tarafından, imza sirküleri ve ticaret sicil gazetesi kaydıyla birlikte notere ibraz edilerek düzenlenir.
İlgili Hizmet Alanlarımız
- Ücretsiz Avukat Danışma Hattı
- Online Avukat Danışma
- Kadıköy’de Avukatla Çalışma Süreci
- Boşanma Avukatı
- İş Hukuku Avukatı
- İcra Avukatı
- Kira Avukatı
- Şirket Avukatı
- Kripto Para Avukatı
- Ceza Avukatı
- İstanbul Hukuk Bürosu
- Ekibimiz
- Hizmetlerimiz
- İletişim
Resmî Kaynaklar
- 1512 sayılı Noterlik Kanunu
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
- Yargıtay 3. HD, E.2025/5533 K.2026/3062
Hazırlayan
Av. Bilal Alyar, İstanbul Barosu (Sicil No: 54965). ALYAR LAW & CONSULTANCY bünyesinde İstanbul Anadolu Yakası ve yurt dışında yaşayan vatandaşlar için vekaletname, dava takibi ve danışmanlık hizmeti vermektedir.