Avukata Vekalet Nasıl Verilir 2026: Noter, Konsolosluk ve Azil Rehberi

Avukatın dava ve takip dosyasına vekaletname sunması kuraldır. HMK m.76–77, belgenin ibrazını ve gecikmesinde zarar doğabilecek hâllerde mahkemenin kesin süre vererek vekaletnamesiz dava açılmasına veya usul işlemi yapılmasına izin verebilmesini düzenler. Bu rehberde noter ve konsolosluk işlemlerini, yurt dışı belgelerin onayını ve azil sürecinde dikkat edilecek noktaları bulabilirsiniz.

Kaynak kontrolü: 15 Ekim 2026. Belgenin kullanılacağı işlem ve ülke için şekil, yetki, tasdik ve tercüme koşulları ayrıca belirlenmelidir.

İçindekiler

• Vekaletname nedir, avukat neden ister?
• Vekaletname noterde nasıl düzenlenir?
• Yurt dışındakiler için: konsolosluk ve apostil
• “E-vekaletname” gerçekte nedir?
• Azil ve istifa: vekaletin geri alınması
• Azil sonrası vekalet ücreti kime kalır?
• Yargı Kararları
• Sıkça Sorulan Sorular

Vekaletname nedir, avukat neden ister?

Vekaletname temsil yetkisini gösteren belgedir. Vekalet sözleşmesi ise, vekilin bir işi görmeyi veya işlemi yapmayı üstlendiği sözleşmedir (TBK m.502). Avukatlık sözleşmesinin iş ve ücret kapsamı, vekaletnamenin dosyaya sunulmasından ayrıca değerlendirilir (Avukatlık Kanunu m.163).

HMK m.76 uyarınca avukat, noter tarafından onaylanan veya düzenlenen vekaletname aslını ya da avukat tarafından onaylanmış aslına uygun örneğini dava veya takip dosyasına sunar. HMK m.77’ye göre, belgenin aslını veya onaylı örneğini vermeyen avukat kural olarak dava açamaz ve yargılamayla ilgili işlem yapamaz. Gecikmesinde zarar doğabilecek hâllerde mahkeme, belirlediği kesin sürede vekaletnameyi getirmek koşuluyla dava açılmasına veya usul işlemlerine izin verebilir. Süre içinde vekaletname verilmez veya asıl taraf yapılan işlemleri kabul ettiğini dilekçeyle mahkemeye bildirmezse, dava açılmamış veya işlemler yapılmamış sayılır. Kamu kurum ve kuruluşlarının avukatlarına usulüne uygun verilen temsil belgeleri için HMK m.76/2’de ayrı düzenleme vardır.

Vekaletname noterde nasıl düzenlenir?

HMK m.76, noter tarafından onaylanan veya düzenlenen vekaletnameyi ve avukat onaylı aslına uygun örneği esas alır. Noterlik Kanunu m.89, niteliği bakımından tapuda işlem yapılmasını gerektiren vekaletnameler gibi saydığı işlemlerde düzenleme şeklini zorunlu tutar. Yapılacak işin gerektirdiği şekil ve özel yetkiler, belge hazırlanmadan önce belirlenmelidir.

Noterde izlenecek adımlar

1. İşlemi yapacak noterle başvuru ve varsa randevu koşullarını önceden teyit edin.
2. İşlem için istenen geçerli kimlik belgesini hazırlayın; vatandaşlığınıza ve yapılacak işe göre gereken belgeyi noter veya konsolosluktan önceden teyit edin.
3. Avukatın adı-soyadı ve baro bilgilerini önceden alın. İşlemi yapacak noter veya konsolosluğun istediği diğer bilgileri de kontrol edin.
4. Vekaletnamenin kapsamını belirleyin: genel dava vekaleti mi, yalnızca belirli bir işlem için özel yetki mi (örneğin sulh olma ve davadan feragat için HMK m.74 uyarınca açık yetki gerekir).
5. Fotoğraf veya ek belge gerekip gerekmediğini işlemi yapacak noter ya da konsolosluktan önceden öğrenin.

Noterlik işleminin bedelini ve hangi giderleri kapsadığını işlem öncesinde noterden öğrenin. Noter vekaletname gideri ile avukatlık ücreti ayrı kalemlerdir; ayrıntı için ücret ve gider rehberini inceleyebilirsiniz.

Yurt dışındakiler için: konsolosluk ve apostil

Yurt dışındaki işlem için bulunduğunuz ülkeyi, belgenin Türkiye’de nerede kullanılacağını ve gerekli yetkileri önceden belirleyin. Konsolosluk ve yabancı noter yollarında uygulanacak koşullar aynı değildir.

Yurt dışından avukata vekalet nasıl verilir? Adım adım

1. Yetkileri belirleyin: Avukatınızdan, işin türüne uygun vekaletname metnini veya gerekli yetkilerin listesini isteyin. Boşanma davası açmak, sulh, feragat, kabul ve ahzu kabz gibi işlemler vekaletnamede açıkça yazılmalıdır (HMK m.74).
2. Yolu seçin: En yaygın yol, bulunduğunuz ülkedeki Türk konsolosluğundan randevu alarak vekaletnameyi orada düzenletmektir. Diğer yol, yabancı noterde düzenletip apostil veya tasdik zincirini tamamlatmaktır.
3. Belgeleri hazırlayın: Kimlik veya pasaport, Türk vatandaşları için T.C. kimlik numarası, avukatın adı-soyadı ve bağlı olduğu baro bilgisi ile yetki metni yanınızda olsun. Türkçe bilmeyen yabancılar için tercüman gerekebilir.
4. Aslını gönderin: Avukat, vekaletnamenin aslını veya onaylı örneğini dosyaya sunmak zorundadır (HMK m.77). Konsolosluktan alınan belgenin aslı kargo veya posta ile avukata gönderilir; yabancı noter belgesinde Türkçe tercüme ve onay ayrıca tamamlanır.

Türk konsolosluğunda vekaletname

Noterlik Kanunu m.191 uyarınca yabancı ülkelerde noterlik işlerini konsoloslar görür. Başvuracağınız Türk temsilciliğinden randevu, kimlik, belge ve işlem koşullarını öğrenin. Türk konsolosluğunca düzenlenen noterlik belgesi için yabancı noter belgesine uygulanan apostil yolu kullanılmaz; belgenin gereken yetkileri taşıması yine kontrol edilmelidir.

Yabancı noterde düzenlenip apostil/tasdik edilen vekaletname

Hukuk yargılamasında yabancı resmî belgelerin onayı HMK m.224’e tabidir; Türkiye’nin taraf olduğu milletlerarası sözleşme hükümleri saklıdır. Apostil Sözleşmesi uygulanıyorsa, yetkili makamın apostili imza, imzalayanın sıfatı ve mühür veya damganın doğrulanmasına ilişkindir. Sözleşme, mevzuat veya anlaşma ile tanınan tasdik muafiyetleri ayrıca gözetilir.

Apostil uygulanmayan belgelerde Dışişleri Bakanlığının açıkladığı tasdik zinciri incelenir. Yabancı ülkenin iç onayları, Türk temsilciliği veya Türkiye’deki ilgili temsilcilik üzerinden izlenecek yol ile Türkçe tercümenin onayı somut ülke ve belge için belirlenmelidir.

Apostil veya tasdik, belgenin içeriğini, Türkiye’deki işlem için gereken şeklini ya da özel yetkilerini kendiliğinden tamamlamaz. Özellikle tapuda işlem yapılmasını gerektiren vekaletnamelerde Noterlik Kanunu m.89’daki şekil koşulu da değerlendirilmelidir.

“E-vekaletname” gerçekte nedir?

Noterlik Kanunu m.198/A, noterlik işlemlerinin güvenli elektronik imzayla yapılmasını, elektronik kaydını ve saklanmasını düzenler. Düzenleme şeklinde yapılması zorunlu işlemler ile irade beyanlarının alınmasında güvenli elektronik imza kullanılabilmesi için ilgililerin noter huzurunda bulunması gerekir. Başvuru veya belgenin elektronik iletilmesi, işlemin tamamlandığı anlamına gelmez. İşleminiz için kimlik doğrulama, imza ve varsa belge aslının sunulması adımlarını noterle teyit edin.

Azil ve istifa: vekaletin geri alınması

TBK m.512, vekalet verenin ve vekilin sözleşmeyi tek taraflı sona erdirebilmesini; uygun olmayan zamanda sona erdiren tarafın diğerinin zararını giderme yükümlülüğünü düzenler. Temsil yetkisinin geri alınması bakımından TBK m.42 de dikkate alınır. Sözleşmenin sona ermesi, dava dosyasına yapılacak bildirim ve ücretin sonucu ayrı konulardır.

Hukuk davasında azil veya istifanın mahkeme ve karşı taraf bakımından hüküm ifade etmesi için beyanın dilekçeyle bildirilmesi veya tutanağa geçirilmesi ve gerektiğinde tebligat giderinin peşin ödenmesi gerekir (HMK m.81). TBK m.514 ise vekilin sözleşmenin sona erdiğini öğrenmeden önce yaptığı işlere ilişkin sorumluluğu düzenler. Bildirim yapılmadan yalnız yeni bir vekaletname verilmesine dayanılarak önceki yetkinin her yerde sona erdiği varsayılmamalıdır.

Hukuk davasında istifa eden vekilin görevi, istifanın müvekkiline tebliğinden itibaren iki hafta devam eder (HMK m.82). Avukatlık Kanunu m.41’de belirli işi takip veya savunmadan çekilmeye ilişkin on beş günlük devam hükmü bulunur. Adli yardım bürosu veya baro başkanı tarafından atanan avukatın çekilmesinde, aynı maddedeki kaçınılmaz sebep veya haklı özür ve görevlendiren makamın takdiri koşulu ayrıca gözetilir. Uygulanacak hüküm, takip edilen iş ve bildirim koşulları üzerinden belirlenmelidir. Azil veya istifa, devam eden süreleri kendiliğinden durdurmaz; dosyanın takibini ve yaklaşan tarihleri ayrıca değerlendirin (HMK m.77,82–83).

Azil sonrası vekalet ücreti kime kalır?

Avukatlık Kanunu m.174, azilde ücretin tamamının verilmesini; avukatın kusur veya ihmalinden dolayı azlinde ise ücret ödenmemesini düzenler. Somut olayda azlin nedeni, ispatı, sözleşme ve takip edilen işler birlikte incelenir. Aşağıdaki Yargıtay kararında haklı azlin ispatlanamaması ve azil tarihindeki ücret hesabı değerlendirilmiştir. Bu açıklama, her azil işleminde aynı tutarın doğduğu anlamına gelmez.

Yargı Kararları

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 13.05.2026 tarihli, E.2025/5533 K.2026/3062 sayılı kararı, haksız azle dayalı vekalet ücreti alacağına ilişkindir. Davalılar azlin haklı olduğunu savunmuş; ancak bunu ispatlayamadıkları kabul edilmiştir. Daire, bu koşullarda azil tarihi itibarıyla ücrete hak kazanıldığına ilişkin hesaplamayı esas alan bölge adliye mahkemesi kararını onamıştır. Karardaki değerlendirme, ilgili ücret alacağı uyuşmazlığının koşullarına bağlıdır; her azil işlemi için kendiliğinden aynı sonuç çıkarılamaz.
Kararın tam metni — mevzuat.adalet.gov.tr

Sıkça Sorulan Sorular

Vekaletname olmadan avukat dava açabilir mi?

Kural olarak vekaletname aslı veya onaylı örneği dosyaya sunulmalıdır. Ancak gecikmesinde zarar doğabilecek hâllerde mahkeme, kesin süre içinde vekaletnameyi getirmek koşuluyla dava açılmasına veya usul işlemlerine izin verebilir. Verilen sürede vekaletname sunulmaz veya asıl taraf yapılan işlemleri kabul ettiğini dilekçeyle mahkemeye bildirmezse, dava açılmamış ya da işlemler yapılmamış sayılır (HMK m.77).

Vekaletname noter dışında bir yerde düzenlenebilir mi?

Hukuk davasında HMK m.76’daki noter onaylı veya düzenlenmiş vekaletname kuralı esas alınır; kamu avukatlarının temsil belgeleri için aynı maddede ayrı hüküm vardır. Yurt dışında Türk konsolosluğu işlemi veya yabancı belgenin uygulanabilir onay yolu ayrıca değerlendirilir.

Vekaletname çıkarmak için avukatın yanımda olması şart mı?

Genel dava vekaletnamesi işleminde avukatın sizinle birlikte gelmesi kural olarak gerekmez. Avukatın kimlik ve baro bilgilerini önceden alın; noter veya konsolosluğun istediği kimlik, fotoğraf ve diğer belgeleri teyit edin. Düzenlenen belgenin avukatınıza ve ilgili dosyaya nasıl ulaştırılacağını ayrıca belirleyin.

Yurt dışında düzenlenen vekaletnameye apostil her zaman gerekir mi?

Her belge için aynı yol uygulanmaz. Türk konsolosluğunun noterlik işlemi, yabancı noter belgesinden ayrı değerlendirilir. Yabancı belgede Apostil Sözleşmesinin uygulanması, tasdik muafiyeti, gerekiyorsa tasdik zinciri ve tercüme koşulları ülke ve işlem üzerinden kontrol edilir.

Vekaletnamede hangi yetkiler mutlaka açıkça yazılmalı?

HMK m.74; sulh olma, davadan veya kanun yollarından feragat, karşı tarafı ibra ve davayı kabul gibi işlemler için açık yetki arar. Kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarla ilgili davalarda da hangi haklar için yetki verildiği açıklanmalıdır. Bunlar örnektir; yapılacak işin gerektirdiği özel yetkiler ayrıca belirlenir. Genel dava vekaletinin kanuni kapsamı HMK m.73’te, özel yetki gereken hâller ise m.74’te düzenlenir.

Avukatımı azletmek için gerekçe göstermem gerekir mi?

Vekalet veren, sözleşmeyi tek taraflı sona erdirebilir ve temsil yetkisini geri alabilir (TBK m.512 ve42). Haklı bir neden gösterilmesi bu yetkinin kullanılmasının koşulu değildir. Ancak azlin nedeni ücretin sonucunu, uygun olmayan zamanda sona erdirme ise zarar sorumluluğunu etkileyebilir. Hukuk davasında mahkeme ve karşı taraf bakımından bildirim HMK m.81’e göre yapılmalıdır.

Azlettiğim avukat ücretin tamamını isteyebilir mi?

Ücret talebi, Avukatlık Kanunu m.174, azlin nedeni ve ispatı, sözleşme ve takip edilen işler üzerinden değerlendirilir. Kanun, kusur veya ihmal nedeniyle azilde ücret ödenmemesini düzenler. Hangi iş için ne kadar ücret istenebileceği, yalnız azilnameye bakılarak belirlenmez.

Yeni avukatıma vekalet verirken eski vekaletnameyi iptal etmem gerekir mi?

Yeni bir vekaletname düzenlenmesi, önceki yetkinin geri alındığını tek başına göstermez. Önceki avukatla çalışmayı sona erdirmek istiyorsanız azil ve gerekli bildirimleri ayrıca ele alın. Hukuk davasında HMK m.81’deki bildirim usulü, temsil yetkisini üçüncü kişilere bildirmişseniz TBK m.42’deki geri alma bildirimi önemlidir. Dosyanın kim tarafından takip edileceğini ve yaklaşan süreleri açık bırakmayın.

Vekaletname kaç yıl geçerlidir, süresi dolar mı?

Önce belgedeki süre ve belirli iş sınırlarına bakılır. Temsil yetkisinin sona ermesinde TBK m.42–43, vekalet sözleşmesinin sona ermesinde m.512–513 dikkate alınır. Ölüm, ehliyet kaybı veya iflas gibi durumlar için kanundaki istisnalar ve işin niteliği de önemlidir; belgenin kullanılacağı tarihte yetkinin sürdüğü ayrıca kontrol edilmelidir.

Şirketler için vekaletname süreci farklı mı?

Şirket adına noterlik işlemi yaptıran kişi, sıfatını, temsil yetkisini ve işlem yapmaya izinli olduğunu gösteren belgeleri sunmalıdır (Noterlik Kanunu m.79). Gereken şirket kayıtları, temsil veya karar belgeleri şirketin türüne ve yapılacak işe göre belirlenir; yalnız yönetim kurulu üyesi veya müdür unvanına bakılarak yetki varsayılmamalıdır.

İlgili Hizmet Alanlarımız

• Adli Yardım ve CMK Avukatı Rehberi
• Online Avukat Danışma
• Kadıköy’de Avukatla Çalışma Süreci
• Boşanma Avukatı
• İş Hukuku Avukatı
• İcra Avukatı
• Kira Avukatı
• Şirket Avukatı
• Kripto Para Avukatı
• Ceza Avukatı
• İstanbul Hukuk Bürosu
• Hizmetlerimiz
• İletişim

İlk görüşmeye hazırlık ve dosya takibinin ayrı kararlaştırılması için ilk görüşme rehberini inceleyebilirsiniz.

Resmî Kaynaklar

• 1512 sayılı Noterlik Kanunu
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
• 1136 sayılı Avukatlık Kanunu, m.41,163 ve174
• 1961 Apostil Sözleşmesi, m.1,3 ve5
• Dışişleri Bakanlığı tasdik bilgilendirmesi
• Yargıtay 3. HD, E.2025/5533 K.2026/3062

Hazırlayan

Av. Bilal Alyar. ALYAR LAW & CONSULTANCY bünyesinde İstanbul Anadolu Yakası ve yurt dışında yaşayan vatandaşlar için vekaletname, dava takibi ve danışmanlık hizmeti vermektedir.