6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.299 vd. konut ve çatılı işyeri kira sözleşmelerini düzenler. Kira artış oranı, tahliye nedenleri, kira tespit ve uyarlama davaları en sık karşılaşılan uyuşmazlık alanlarıdır. Konut kiralarında 1 Temmuz 2020 sonrası getirilen TÜFE sınırı, sözleşme süresi ve ihtar usulü hak kayıplarını önlemek için kritik önemdedir.
İçindekiler
Tahliye Sebepleri (TBK m.350-356)
Kiralayanın gereksinimi (kendisi, eşi, alt-üstsoyu için), yeniden inşa veya esaslı onarım, yeni malikin gereksinimi ve kiracının iki haklı ihtarı tahliye sebebidir. Tahliye taahhüdü ise yazılı olarak ve kira başlangıcından sonra düzenlenmelidir.
Kira Tespit Davası
TBK m.344 uyarınca taraflar arasında uyuşmazlık halinde mahkemece kira tespit edilir. 5 yılı geçen kira ilişkilerinde TÜFE sınırı uygulanmaz; rayiç bedel esas alınır.
Kira Artış Sınırları
Konut kiralarında kira artışı bir önceki kira yılı 12 aylık TÜFE ortalamasını geçemez. 11 Haziran 2022-1 Temmuz 2024 arası geçici %25 üst sınırı uygulanmıştı; bu dönem sonrası TÜFE limitine dönülmüştür.
Kira Uyarlama Davası
Aşırı ifa güçlüğü (TBK m.138) nedeniyle ekonomik dengenin önemli ölçüde bozulması halinde kira uyarlama davası açılabilir. Bu dava genelde döviz, enflasyon veya beklenmeyen maliyet artışlarına dayanır.
Kiracının Tahliye Yükümlülükleri
Sözleşme sona erdiğinde kiracı kiralananı temiz, eski hale getirilmiş şekilde teslim etmek zorundadır. Depozito, eksik teslim ve hasar tespiti uyuşmazlıkları sıkça gündeme gelir.
Görevli Mahkeme ve Arabuluculuk
Kira uyuşmazlıklarında Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir. 1 Eylül 2023 tarihinden itibaren kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk uygulanmaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Kira artışı kanunen ne kadar olabilir?
Konut kiralarında 12 aylık TÜFE ortalamasıyla sınırlıdır. Sözleşmede daha yüksek oran kararlaştırılsa dahi yasal tavan uygulanır.
Tahliye taahhüdü ne zaman geçerlidir?
Kiracı tarafından bizzat ve yazılı olarak, kira sözleşmesinin başlangıcından sonra düzenlendiğinde geçerlidir. Sözleşme ile birlikte alınan taahhütler geçersizdir.
Arabuluculuk zorunlu mu?
Evet, 1 Eylül 2023’ten itibaren kira uyuşmazlıkları dava şartı arabuluculuk kapsamındadır.
Kira tespit davası açtım, geçmişe etkili olur mu?
Mahkemece tespit edilen kira; davanın açıldığı tarihten itibaren geçerli olur, geçmişe etkili uygulanmaz.
Hukuki Destek
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınız için hukuki danışmanlık almanız önerilir. Av. Bilal Alyar olarak iletişim sayfamız üzerinden randevu talep edebilirsiniz.
🕸️ Konu Haritası — Tüm Hukuki Hizmet Alanları
Kira Artış Oranı 2026 — Güncel Hesaplama
Türk Borçlar Kanunu madde 344 uyarınca konut ve çatılı iş yeri kiralarında yıllık kira artışı, bir önceki kira yılının Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) on iki aylık ortalama değişim oranını geçemez. 1 Temmuz 2023’te sona eren %25 tavanının ardından, 2024’ten itibaren artış doğrudan TÜFE 12 aylık ortalamasıyla belirlenir. 2026 yılı boyunca geçerli olacak oran her ay TÜİK tarafından açıklanan yeni veriyle güncellenir; bu nedenle sözleşme yenileme tarihi esastır.
Kira Artışı Nasıl Hesaplanır?
Formül: Yeni kira = Eski kira × (1 + TÜFE 12 aylık ortalama / 100). Örnek: 20.000 TL kira + %50 TÜFE ortalaması = 30.000 TL. Sözleşmede “TÜFE + enflasyon” gibi açık formüller varsa üst sınır yine madde 344’tür.
Kira Artış Oranı İtirazı ve Kira Tespit Davası
Ev sahibi TÜFE üstü talep ederse kiracı fazlayı ödemekle yükümlü değildir; uyuşmazlık halinde kira tespit davası Sulh Hukuk Mahkemesi’nde açılır. 5 yılı dolmuş sözleşmelerde hâkim, emsal rayice göre yeni kirayı serbestçe belirler (TBK m. 344/3).
Tahliye Davası Nasıl Açılır? (Ev Sahibi Rehberi)
Tahliye davası, kiraya verenin sözleşmede veya kanunda sayılan nedenlerle kiracının taşınmazdan çıkarılmasını talep ettiği davadır. Görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesi, yetkili mahkeme ise taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir.
Tahliye Sebepleri
- İki haklı ihtar (TBK m. 352/2): Kiracı bir yıl içinde kira bedelini geç öder ve iki kez yazılı ihtar çekilirse.
- İhtiyaç nedeniyle tahliye (TBK m. 350): Ev sahibinin veya altsoy/üstsoy/bakmakla yükümlü olduğu kişilerin konut ihtiyacı.
- Yeniden inşa ve imar (TBK m. 350/2): Taşınmazın esaslı onarımı zorunluysa.
- Yeni malik ihtiyacı (TBK m. 351): Satın alma tarihinden itibaren 1 ay içinde bildirim, 6 ay sonra dava.
- Tahliye taahhütnamesi (TBK m. 352/1): Kiracının yazılı ve tarihli taahhüdü varsa.
- Temerrüt nedeniyle tahliye (TBK m. 315): Kira ödenmediğinde 30 günlük ihtar sonrası.
Kira Uyarlama Davası — TBK 138 Aşırı İfa Güçlüğü
Türk Borçlar Kanunu madde 138 uyarınca, sözleşme kurulduktan sonra ortaya çıkan öngörülemez olaylar (yüksek enflasyon, döviz kuru sıçramaları) edimler arasındaki dengeyi taraflardan biri aleyhine bozarsa, hâkimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanması istenebilir. Yüksek enflasyon dönemlerinde kiraya verenler için kritik bir araçtır. Yargıtay 3. HD içtihatlarında uyarlama davasının dava şartları ve emsal kira tespiti yöntemleri belirlenmiştir.
Uyarlama Davasının Şartları
- Sözleşme anında öngörülemeyen olağanüstü durumun varlığı
- Bu durumun borçludan kaynaklanmaması
- Edim dengesinin katlanılamaz ölçüde bozulması
- Borcun henüz ifa edilmemiş olması
İhtiyaç Nedeniyle Tahliye Davası
Ev sahibi, kendisinin veya eşinin, altsoyunun, üstsoyunun ya da kanunen bakmakla yükümlü olduğu kişilerin konut veya iş yeri ihtiyacı için taşınmazı kullanmak zorundaysa sözleşme süresinin bitiminden itibaren 1 ay içinde dava açabilir (TBK m. 350). İhtiyacın gerçek, samimi ve zorunlu olması gerekir. Tahliye sonrası taşınmaz 3 yıl boyunca başkasına kiralanamaz (TBK m. 355), aksi halde kiracı eski kiracı son kira bedelinin bir yıllık tutarından az olmamak üzere tazminat talep edebilir.
Kiracı Hakları — Tahliyeye Karşı Hukuki Savunma
Kiracı, hukuka aykırı tahliye girişimlerine karşı kira sözleşmesi süresince kullanma hakkına sahiptir. Sözleşme süresinin bitimiyle kira otomatik sona ermez; kiracı taşınmazı boşaltmadığı sürece sözleşme bir yıl daha uzar (TBK m. 347). Ev sahibinin fiili tahliye girişimi (kilit değiştirme, eşya çıkarma) ihkak-ı hak suçu (TCK m. 150) oluşturur.
Kiracı Lehine Dava Türleri
- Kira sözleşmesinin feshi davası
- Depozitonun iadesi davası
- Yapılan masrafların iadesi davası (TBK m. 321)
- Ecrimisil (haksız işgal tazminatı) itirazı
Kira Hukuku Sıkça Sorulan Sorular
2026 kira artış oranı ne kadar olacak?
2026 yılı her ayı için geçerli kira artış tavanı, sözleşme yenileme ayının bir önceki ayında TÜİK’in açıkladığı TÜFE 12 aylık ortalama değişim oranıdır. Örneğin Ocak 2026’da yenilenen bir sözleşmede Aralık 2025 verisi esas alınır. Tavan üstü artış talepleri geçersizdir.
Ev sahibi kiracıyı nasıl çıkarır?
Ev sahibi; tahliye taahhüdü, iki haklı ihtar, ihtiyaç, yeniden inşa, kira ödememe veya tahliye taahhütnamesi dayanarak Sulh Hukuk Mahkemesi’nde tahliye davası açar. Fiili tahliye (kilit değiştirme, eşya atma) suç oluşturur; her durumda mahkeme kararı ve icra tebliği gerekir.
Kira uyarlama davası nasıl açılır?
TBK m. 138’e dayanarak taşınmazın bulunduğu yer Sulh Hukuk Mahkemesi’nde açılır. Dilekçede sözleşme tarihi, mevcut kira bedeli, öngörülemeyen olay (yüksek enflasyon/kur sıçraması), talep edilen yeni kira ve emsal rayiç verileri sunulmalıdır. Yargıtay 3. HD içtihatları uyarlama oranı için yol göstericidir.
İhtiyaç nedeniyle tahliye davası şartları nelerdir?
İhtiyaç gerçek, samimi ve zorunlu olmalı; ev sahibi, eşi, altsoy, üstsoy veya bakmakla yükümlü olduğu kişilerin konut/iş yeri ihtiyacı bulunmalı. Dava süresi belirsiz süreli sözleşmelerde fesih döneminden itibaren 1 ay içindedir. Tahliye sonrası taşınmaz 3 yıl başkasına kiralanamaz.
5 yılı dolan kiracıya kira tespit davası nasıl açılır?
TBK m. 344/3’e göre 5 yıldan uzun sözleşmelerde kira bedeli hâkim tarafından emsal kira bedelleri ve taşınmazın durumu değerlendirilerek hakkaniyete uygun biçimde belirlenir. Dava, yeni kira döneminin başlamasından en geç 30 gün önce kiracıya yazılı ihtar yapıldığında açılabilir.
Tahliye taahhütnamesi geçerli midir?
TBK m. 352/1’e göre yazılı ve tarihli tahliye taahhütnamesi geçerlidir. Kritik şart: taahhüt, kira sözleşmesi kurulduktan sonra verilmelidir. Kira sözleşmesiyle aynı anda alınan taahhütnameler Yargıtay içtihadıyla geçersiz sayılır.
Kira ödemediği için tahliye için ihtar çekmek zorunlu mu?
Evet. TBK m. 315 gereği kira ödenmediğinde ev sahibi, kiracıya en az 30 günlük ödeme süresi tanıyan yazılı ihtarname çekmelidir. Süre sonunda ödeme yapılmazsa icra takibi ve tahliye davası birlikte yürütülür.
Kira Avukatı Hizmet Alanlarımız — İstanbul ve Çevre İller
İstanbul’un Anadolu Yakası (Kadıköy, Maltepe, Kartal, Pendik) ve Avrupa Yakası ilçelerinde; Ankara, İzmir, Bursa ve Antalya’daki kira uyuşmazlıkları için hukuki destek sunuyoruz. Tahliye davası, kira tespit, uyarlama, depozito alacağı ve ecrimisil talepleri dahil olmak üzere tüm süreçlerde dosya değerlendirmesi ve strateji planlaması yapıyoruz. Avukatlık Kanunu ve TBB Reklam Yasağı Yönetmeliği kapsamında bilgilendirici rehberlik esasıyla hizmet verilmektedir.
2026 Güncel Rehberler
Bu konuyla ilgili yeni güncel rehberlerimiz:
Yeni Yayınlanan Gayrimenkul Hukuku Rehberleri (2026)
- Kat Mulkiyeti Kanun Ortak Alan
- Yonetim Plani Degisiklik Kmk 28
- Aidat Borcu Icra Takibi Kmk 20
- Kentsel Donusum Riskli Yapi 6306
- Kentsel Donusum Muteahhit Teminat
- Kira Artirim Ufe Tbk 344
- Tahliye Davasi Iki Hakli Ihtar
- Kira Uyarlamasi Asiri Ifa Tbk 138
- Yeniden Kiralama Ihtiyac Tbk 350
- Tapu Iptal Tescil Muris Muvazaasi
- Yolsuz Tescil Iyiniyet Tmk 1023
- Kamulastirma Bedel Tespiti 2942
- Kamulastirmasiz El Atma Bedel
- Muteahhit Arsa Payi Karsiligi Insaat
- Daire Teslim Gecikme Cezai Sart
- Imar Uygulamasi 18 Madde Iptali
- Imar Barisi Yapi Kayit Belgesi
- Ortakligin Giderilmesi Izale I Suyu
- Ipotek Tesisi Fek Bankacilik
- Deprem Zararlari Sorumluluk Tbk
- Dask Zorunlu Deprem Sigortasi
- Onalim Sufa Hakki Tmk 732
- Tasinmaz Satis Vaadi Tapu Sicili
- Komsu Hukuku Tasarruf Tmk 737
- Hisseli Tapu Satis Vekalet
