Bakaya Cezası 2026: Sevk, İdari Para Cezası ve Firardan Farkı

Kısa cevap: Sevkini yaptırmayan veya sevk edildiği birliğe katılmayan yükümlü bakaya sayılır ve barışta, kabul edilebilir bir özrü yoksa bakaya kaldığı her gün için idari para cezası öder (7179 sayılı Askeralma Kanunu m.21, m.24). Ceza kesinleştikten sonra bakaya yeniden işlenirse suç dosyası Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir.

Son güncelleme: 11 Kasım 2026

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz ve avukat-müvekkil ilişkisi doğurmaz. İdari para cezasının günlük tutarı her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir; güncel tutar resmî kaynakta ve bağlı olduğunuz askerlik şubesinde öğrenilmelidir.
30 Saniyede Özet

  • Dayanak: 7179 sayılı Askeralma Kanunu m.21 (tanım ve sevk), m.23 (sevke ilişkin mazeretler), m.24 (idari para cezası).
  • Bakaya: sevke tabi olduğu hâlde sevkini yaptırmayan veya sevk edildiği birliğe katılmayan yükümlü. Tabi olduğu yoklama yılı içinde yoklamasını yaptırmayan kişi ise yoklama kaçağıdır.
  • İdari para cezası: bakaya kalınan tarihten itibaren kaçak kalınan gün sayısı kadar uygulanır; kanunda kendiliğinden gelen için günlük 5 TL, yakalanan için günlük 10 TL yazılıdır ve bu tutarlar her yıl yeniden değerlenir.
  • Er statüsündeki bakayalar ele geçirilince derhâl sevk edilir; yedek subay ve yedek astsubay adayları ilk celp döneminde sevk edilir.
  • Bakaya, askerlik hizmetine henüz başlamamış kişinin durumudur. Birliğe katıldıktan sonra izinsiz uzaklaşma ise firardır (1632 sayılı Askerî Ceza Kanunu m.66).

Bakaya Nedir?

7179 sayılı Kanun m.21/1-c’ye göre, kanunda yazılı mazeretini belgeleyemeyen ve sevke tabi olduğu hâlde sevkini yaptırmayan ya da sevk edildiği birliğe katılmayan yükümlü bakaya kabul edilir. Sevkini yaptırdığı hâlde kendisine tanınan yol süresi dışında birliğine katılan kişi ise geç iltihak bakayasıdır (m.21/1-ç).

Bakaya ile yoklama kaçağı sık karıştırılır. Yoklama kaçağı, tabi olduğu yoklama yılı içinde yoklamasını yaptırmayan kişidir (m.21/1-a). Bakaya ise yoklama aşamasını geçmiş, sevke tabi tutulmuş ama sevkini yerine getirmemiştir. Yoklama aşaması için yoklama kaçağı sayfası okunabilir.

İdari Para Cezası ve Sevk Süreci

Barışta, kabul edilebilir bir özrü olmayan bakayaya, bakaya kaldığı tarihten itibaren kaçak kaldığı gün sayısı kadar idari para cezası verilir. Geç iltihak bakayasında süre, tanınan yol süresinin bitiminden başlar (m.24/1). Kanun metninde kendiliğinden gelen için her gün karşılığı 5 TL, yakalanan için her gün karşılığı 10 TL yazılıdır. Bu tutarlar Kabahatler Kanunu m.17/7 uyarınca her takvim yılı başından itibaren yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır; güncel günlük tutar kanundaki rakamdan farklıdır ve resmî kaynakta kontrol edilmelidir. Ceza, tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir.

Cezayı kural olarak yükümlünün başvurduğu ya da kollukça getirildiği askerlik şubesi başkanı verir; diğer durumlarda nüfusa kayıtlı olunan yer askerlik şubesi başkanı yetkilidir (m.24/3).

Cezaevinden tahliye olanlar dışında er statüsündeki bakayalar ele geçirildikten sonra derhâl sevk edilir; kanunda yazılı bir mazeretle ertelemesi yapılanlar erteleme bitiminden sonraki ilk mesai gününde sevk edilir (m.21/4). Yedek subay ve yedek astsubay adayı statüsündeki bakayalar ise ele geçirildikten sonraki ilk celp döneminde sevk edilir (m.21/5).

Ceza Uygulanmayan Hâller

M.23/1, sevk için çağrıldığı hâlde şu nedenlerle sevkini yaptıramayan yükümlüyü ayrıca düzenler: kendisinin tutukluluğu veya hükümlülüğü, sağlık kurumu raporuyla belgelenmiş istirahat gerektiren hastalığı, eşinin veya ikinci derece dâhil kan ya da kayın hısımlarından birinin heyet raporuyla belgelenmiş hayati tehlike içeren hastalığı, sevkten önceki veya sonraki on beş gün içinde bu yakınlardan birinin ölümü ya da kendisinin veya bu yakınlardan birinin evlenmesi, sevkten önceki veya sonraki iki ay içinde çocuğunun doğması. Bu belgeler askerlik şubesine teslim edilir ve belgelenen süre için m.24/1’deki ceza uygulanmaz (m.23/2). Seferberlik ve savaş hâlinde bu hükümler uygulanmaz.

Ayrıca muayenede askerliğe elverişli olmadığı anlaşılanlara, askerlikten muafiyet hakkı olanlara ve erteleme hakkı olduğu hâlde süresinde işlem yaptırmayanlara erteleme sürelerine denk gelen günler için idari para cezası uygulanmaz (m.24/2). Erteleme hakkı için askerlik erteleme sayfasına bakılabilir.

Ne Zaman Suç Dosyası Açılır?

İlk bakaya hâli barışta idari para cezasıyla karşılanır. M.24/4’e göre ise iki durumda askerlik şubesi suç dosyası hazırlayıp yükümlünün nüfusa kayıtlı olduğu yer Cumhuriyet başsavcılığına gönderir: barışta verilen idari para cezası kesinleştikten sonra bu eylemlerden birinin yeniden işlenmesi ve bu eylemlerin seferberlik veya savaş hâlinde işlenmesi. Bu aşamadan sonra dosya Cumhuriyet başsavcılığınca değerlendirilir; uygulanacak ceza hükmü somut dosyada ayrıca incelenir.

Bakaya ile Firar Arasındaki Fark

Bakaya, hizmete henüz başlamamış kişinin sevk yükümlülüğünü yerine getirmemesidir. Firar ise asker kişinin kıtasından veya bulunmak zorunda olduğu yerden izinsiz altı günden fazla uzaklaşması ya da izin, istirahat veya hava değişiminden dönmesi gereken günden itibaren altı gün içinde özürsüz gelmemesidir; temel cezası bir yıldan üç yıla kadar hapistir, silah götürme, hizmet sırasında kaçma veya mükerrirlik hâllerinde alt sınır iki yıldır (1632 sayılı Kanun m.66/1-2). Seferberlikte bu süreler yarıya iner (m.66/3). Ayrıntı için firar ve izin tecavüzü cezası sayfası okunabilir.

Bakaya Kalan Kişi Ne Yapabilir?

Somut olayda şunlar yapılabilir:

  • Askerlik şubesinden güncel durum kaydı ve bakaya başlangıç tarihi öğrenilir.
  • Sevk tarihine denk gelen hastalık, ölüm, evlenme, doğum veya tutukluluk varsa belgeleri toplanıp şubeye teslim edilir.
  • Erteleme hakkı bulunup bulunmadığı kontrol edilir; erteleme süresine denk gelen günler cezadan düşer.
  • Kendiliğinden başvuru ile yakalanma arasındaki günlük tutar farkı dikkate alınır.
  • İdari para cezasına karşı başvuru yolu ve süresi tebliğ belgesinden kontrol edilir; ceza tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir.

Askerî ceza ve idari işlemlere ilişkin genel çerçeve için Askerî Ceza Kanunu rehberi ve askerî hukuk danışmanlığı sayfası okunabilir.

Bakaya Cezası Sık Sorulan Sorular

Bakaya ne demektir?

Sevke tabi olduğu hâlde sevkini yaptırmayan veya sevk edildiği birliğe katılmayan yükümlü bakaya sayılır (7179 sayılı Kanun m.21/1-c).

Bakaya cezası nasıl hesaplanır?

Bakaya kalınan tarihten itibaren kaçak kalınan her gün için idari para cezası uygulanır. Kanunda kendiliğinden gelen için günlük 5 TL, yakalanan için günlük 10 TL yazılıdır; bu tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında artırılarak uygulandığı için güncel günlük tutar resmî kaynaktan ve askerlik şubesinden öğrenilmelidir.

Bakaya ile firar aynı şey mi?

Hayır. Bakaya, hizmete başlamamış kişinin sevk yükümlülüğünü yerine getirmemesidir ve barışta ilk aşamada idari para cezası gerektirir. Firar ise asker kişinin izinsiz altı günden fazla uzaklaşmasıdır ve temel hâlde bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası öngörülür (1632 sayılı Kanun m.66).

Bakaya kalan biri yakalanırsa ne olur?

Günlük ceza, kendiliğinden gelene göre daha yüksek tutardan hesaplanır. Cezaevinden tahliye olanlar dışında er statüsündeki bakayalar ele geçirildikten sonra derhâl sevk edilir; kanunda yazılı bir mazeretle ertelemesi yapılanlar erteleme bitiminden sonraki ilk mesai gününde sevk edilir.

Bakaya ceza davasına dönüşür mü?

Barışta verilen idari para cezası kesinleştikten sonra bakaya yeniden işlenirse ya da eylem seferberlik veya savaş hâlinde işlenirse askerlik şubesi suç dosyasını Cumhuriyet başsavcılığına gönderir (m.24/4). Sonuç somut dosyanın incelenmesiyle belirlenir.

Bakaya dosyasında tarihler, mazeret belgeleri ve önceki ceza kaydı sonucu doğrudan etkiler; hangi kuralın uygulanacağı somut dosyanın incelenmesiyle belirlenir. Bu konunun genel çerçevesi için ceza hukuku rehberi sayfasına da bakılabilir.

Yazar: Av. Bilal ALYAR

Son Güncelleme: 11 Kasım 2026

Hazırlayan Avukat

Av. Bilal ALYAR

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda

0534 636 19 19 WhatsApp alyarlaw@gmail.com