Banka Havale Dolandırıcılığı ve İade Süreci 2026

Kısa Cevap

Havale ile gönderilen paranın iadesi, CMK m.128/A kapsamındaki suçlarda elkonulan suça konu menfaatin mağdura ait olduğunun anlaşılması hâlinde soruşturma veya kovuşturma evresinde sağlanır. Maddenin kapsamı TCK m.142/2-e, m.158/1-f ve l ile m.245 suçlarıdır. İhbar veya şikâyet Cumhuriyet Başsavcılığına ya da kolluk makamlarına yapılabilir. CMK m.128/A ve m.158.

Havale ve EFT işlemlerinde dolandırıcılık şüphesiyle karşılaşıldığında, işlemin hesap sahibinin bilgisi dışında mı yoksa aldatılması sonucunda mı yapıldığı dosyada açıkça belirtilmelidir. İşlem dekontu ve yazışmaları bir araya getirmek, olayın nasıl gerçekleştiğini anlatmaya yardımcı olur.

Nitelikli Dolandırıcılık TCK m.158

Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenen dolandırıcılık TCK m.158/1-f kapsamında düzenlenmiştir. Bu bentte hapis cezası dört yıldan on yıla kadardır; ayrıca beş bin güne kadar adli para cezası öngörülür. Adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. Bu açıklama m.158/1-f için temel ceza aralığıdır; m.158/3-4’te ayrıca artırma ve indirim hükümleri vardır. Zincirleme suç halinde ceza daha da artar. TCK m.158 ve m.43.

Hemen Yapılması Gerekenler

Dolandırıcılık şüphesini bankaya gecikmeden iletmeniz ve işlem dekontunu, IBAN bilgisini, bildirim kayıtlarını ve mesajlaşma yazışmalarını saklamanız yararlı olur. Suça ilişkin ihbar veya şikâyet Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir. CMK m.158/5 uyarınca başvuru yazılı veya tutanağa geçirilmek üzere sözlü yapılabilir. CMK m.158.

CMK m.128/A; TCK m.142/2-e, m.158/1-f ve l ile m.245 kapsamındaki suçlara ilişkindir. Bu suçların işlendiği hususunda makul şüphe varsa, banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı, nezdinde veya aracılığıyla yapılan ya da yapılmaya teşebbüs edilen işlemlere konu suçta kullanılan hesapları kırk sekiz saate kadar askıya almaya karar verebilir. Askıya alınan hesapta bulunan suça konu menfaate, askıya alma süresi içinde hâkim kararıyla veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle elkonulabilir. Hâkim kararı olmadan yapılan elkoyma yirmi dört saat içinde onaya sunulur; hâkim elkoymadan itibaren kırk sekiz saat içinde kararını açıklar, aksi hâlde elkoyma kendiliğinden kalkar. Elkonulan suça konu menfaatin suçtan zarar gören mağdura ait olduğu anlaşılırsa soruşturma veya kovuşturma evresinde sahibine iade edilir. CMK m.128/A.

Bankanın Sorumluluğu ve İadesi

Hesap sahibinin bilgisi dışında yapılan işlem yönünden, aşağıda yer verilen Hukuk Genel Kurulu kararında bankanın güvenlik tedbirleri ile müşterinin kusurunun zarara etkisinin incelenmesi istenmiştir. Karar, aldatılarak bizzat yapılan her havalede bankanın sorumlu olduğu şeklinde genellenmemelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — 22.11.2018 — E.2017/2224, K.2018/1753.

Hukuk Davası ve Tazminat Talebi

Haksız fiil tazminatı zamanaşımı TBK m.72 uyarınca zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrenme tarihinden itibaren iki yıl, her hâlde fiilin işlenmesinden itibaren on yıldır; fiil daha uzun ceza zamanaşımını gerektiren bir suç oluşturuyorsa bu süre uygulanır. TBK m.72.

Ceza Hukuku Süreci ve Mağdurun Hakları

CMK m.237/1 uyarınca mağdur ve suçtan zarar görenler, ilk derece mahkemesindeki kovuşturma evresinde hüküm verilinceye kadar şikâyetçi olduklarını bildirerek kamu davasına katılabilirler. CMK m.237.

Sıkça Sorulan Sorular

Dolandırıcılık sonrası ilk ne yapılmalı?

İşlem dekontunu ve yazışmaları saklayıp bankaya bildirim yapmanız yararlı olur. Suça ilişkin ihbar veya şikâyet Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir.

Banka sorumlu tutulabilir mi?

Sayfada yer verilen Hukuk Genel Kurulu kararında, hesap sahibinin iradesi dışında yapılan işlem bakımından bankanın güvenlik tedbirleri ve müşterinin kusurunun zarara etkisinin incelenmesi istenmiştir. Bu karar her havalede bankanın sorumluluğunu kabul eden genel bir hüküm olarak kullanılmamalıdır.

Havale edilen para geri alınabilir mi?

CMK m.128/A kapsamında elkonulan suça konu menfaatin mağdura ait olduğu anlaşılırsa soruşturma veya kovuşturma evresinde sahibine iade edilir. Bu düzenleme TCK m.142/2-e, m.158/1-f ve l ile m.245 kapsamındaki suçlarla sınırlıdır.

Dolandırıcılık şikâyeti nereye yapılır?

Suça ilişkin ihbar veya şikâyet Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir. CMK m.158/5 uyarınca başvuru yazılı veya tutanağa geçirilmek üzere sözlü yapılabilir.

Yargıtay İçtihatları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — 22.11.2018 — E.2017/2224, K.2018/1753

Hukuk Genel Kurulu, bankaların internet bankacılığında objektif özen yükümlülüğü altında olduğunu, müşterinin müterafik kusurunun ancak banka tarafından ispatlanması hâlinde zarardan indirim sebebi olabileceğini belirtmiş; somut olayda bankanın dönemin güvenlik tedbirlerini alıp almadığı yeniden bilirkişi incelemesiyle araştırılsın diye direnme kararını bozmuştur. Karar metni: mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/470087200.

Karar, hesap sahibinin iradesi dışında yapılan işlemle ilgilidir; inceleme olay tarihindeki güvenlik tedbirlerine ilişkindir.

Resmi Kaynaklar

Hazırlayan Avukat

Av. Bilal ALYAR

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde bir avukattan görüş alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda

0534 636 19 19 WhatsApp alyarlaw@gmail.com