Banka teminat mektubu, bankanın lehtara karşı yüklendiği bağımsız bir garanti taahhüdüdür. Asıl ilişkiden bağımsız niteliği gereği lehtar, mektubun şartları gerçekleştiğinde doğrudan bankaya başvurabilir.
Türleri
Kesin, geçici ve avans teminat mektupları en yaygın kullanılan türlerdir. Kamu ihale uygulamalarında 4734 sayılı Kanun ve uygulama yönetmelikleri özel düzenleme öngörür.
Bağımsızlık ve Defi
Bankanın asıl borçluya ait def’i ve itirazları lehtara ileri sürmesi kural olarak mümkün değildir. Ancak hakkın açıkça kötüye kullanılması (çağrının açıkça haksız olması) hali istisnadır.
Çağrı (Tazmin Talebi)
Lehtarın yazılı çağrısı ile mektuptaki şartlar gerçekleşmişse banka derhal ödeme yapmakla yükümlüdür. Banka, ödediği tutarı asıl borçludan rücuen tahsil eder.
Hukuki Yollar
Asıl borçlu, bankaca ödeme yapılmasının haksız olduğunu iddia ediyorsa ihtiyati tedbir yoluyla ödemeyi durdurmayı talep edebilir. Bu yol istisnai ve dar yorumlanır.
SSS
Banka çağrıyı reddedebilir mi? Mektup şartları gerçekleşmişse hayır; aksi halde sorumluluk doğar.
Tedbir kararı şart mı? Çağrının açıkça haksız olduğu durumda mahkemeden tedbir istenebilir.
Mektup süresi dolmuşsa? Süre sonunda mektup hükümsüzleşir, çağrı yapılamaz.