Yazan: Av. Bilal Alyar — İstanbul Barosu | Son güncelleme: 21 Mayıs 2026 | İncelendi: Yazar profili
Bilişim Hukuku Sözlüğü
Bilişim hukukunda en sık karşılaşılan 25 terim — TCK m.243, m.244, m.245, m.158/1-f, m.134, m.136-138 ve 5651 sayılı Kanun kapsamında pratik tanımlarla.
- TCK m.243
- Bilişim sistemine hukuka aykırı olarak giren veya kalmaya devam eden kişiye 1 yıla kadar hapis öngören düzenleme.
- TCK m.244
- Bilişim sistemini engelleme, bozma; verileri yok etme/değiştirme/erişilmez kılma suçu.
- TCK m.245
- Banka veya kredi kartının kötüye kullanılması suçu (3-6 yıl).
- TCK m.245A
- Yasak cihaz veya programlar bulundurma/kullanma suçu.
- TCK m.158/1-f
- Bilişim sistemlerinin araç kılındığı nitelikli dolandırıcılık (3-10 yıl + adli para).
- TCK m.134
- Özel hayatın gizliliğini ihlal suçu — alenen ifşada artırım.
- TCK m.136
- Kişisel verileri hukuka aykırı verme veya ele geçirme suçu (2-4 yıl).
- TCK m.137
- Kişisel veri suçlarında nitelikli haller — kamu görevlisi/meslek mensubu sıfatıyla artırım.
- TCK m.138
- Verileri yok etmeme — silinmesi gerekirken silinmeyen verilere ilişkin suç.
- 5651 sayılı Kanun
- İnternet ortamında yapılan yayınların düzenlenmesi ve bu yayınlar yoluyla işlenen suçlarla mücadeleye dair kanun.
- 5651 m.8
- Katalog suçlarda içerik / yer sağlayıcıya yönelik erişim engelleme düzenlemesi.
- 5651 m.9
- Kişilik hakları ihlali halinde URL bazlı erişim engelleme prosedürü.
- 5651 m.9/A
- Özel hayatın gizliliği ihlali halinde URL erişim engelleme + arama motoru ilişkilendirme kaldırma.
- BTK
- Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu — internet erişim engelleme uygulamasını koordine eder.
- ESB
- Erişim Sağlayıcıları Birliği — hâkimlik kararlarını ISP’lere ileten teknik koordinasyon.
- Adli Bilişim
- Dijital delilin elde edilmesi, korunması ve incelenmesi disiplini; chain of custody esastır.
- Chain of Custody
- Dijital delilin elde edilişinden mahkemeye sunulmasına kadarki tüm aşamalarda izlenebilirlik zinciri.
- Hash
- Dosya / veri için MD5, SHA-256 gibi algoritmalarla üretilen ve değişimi tespit eden parmak izi.
- Phishing (Oltalama)
- Sahte e-posta/SMS/web ile kullanıcıdan kimlik veya finansal bilgi çalma yöntemi; TCK m.158/1-f kapsamında değerlendirilir.
- Typosquat
- Tanınmış bir alan adına çok benzer (1-2 karakter farklı) sahte alan adı; oltalama saldırılarının altyapısıdır.
- SIEM
- Security Information and Event Management — log toplama ve gerçek zamanlı uyarı sistemi.
- DLP
- Data Loss Prevention — hassas verinin sızmasını engelleyen teknik kontrol seti.
- MLAT
- Mutual Legal Assistance Treaty — yurt dışı platformlardan delil temininde adli yardım anlaşması.
- IP Tespiti
- BTK üzerinden savcılık talebiyle, ilgili tarihte IP’yi kullanan abone bilgisinin belirlenmesi.
- Yargıtay 11. CD
- Bilişim suçları ve nitelikli dolandırıcılık konusunda görevli ceza dairesi; 2025/4373 ve 2025/3458 K. emsal niteliktedir.