Oltalama (Phishing) ile Bankacılık Dolandırıcılığında İlk 48 Saat: Hukuki Yol Haritası

Oltalama Nasıl Gerçekleşir?

Oltalama saldırılarında kullanıcıya, tanıdık bir kurumdan geliyormuş gibi görünen e-posta veya mesajla sahte bir bağlantı gönderilir. Alan adı gerçeğine çok benzer, tek karakter farkı olabilir. Bağlantı, kimlik ya da internet bankacılığı bilgilerini isteyen taklit bir sayfaya yönlendirir.

Hangi Suçlar Gündeme Gelir?

Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenen dolandırıcılık TCK m.158/1-f kapsamında nitelikli dolandırıcılıktır. Olayın niteliğine göre bilişim sistemine girme (TCK m.243) ve sistemdeki verileri değiştirme (TCK m.244) suçları da değerlendirilir.

Hesabın Askıya Alınması ve El Koyma (CMK m.128/A)

7571 sayılı Kanunla Ceza Muhakemesi Kanunu’na eklenen 128/A maddesine göre, TCK m.158/1-f ve l kapsamındaki nitelikli dolandırıcılığın işlendiği hususunda makul şüphe bulunması hâlinde banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı, suçta kullanılan hesabı kırk sekiz saate kadar askıya alabilir. Askıya alınan hesaptaki suça konu menfaate hâkim kararıyla, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle el konulabilir. El konulan menfaat, mağdura ait olduğu anlaşılırsa soruşturma veya kovuşturma evresinde sahibine iade edilir.

İlk Saatlerde Yapılması Gerekenler

• Bankayı hemen arayarak işlemi bildirmek ve kayıt numarası almak
• Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunmak; dekont, e-posta başlığı ve bağlantı adresini eklemek
• E-posta ve mesajları silmeden saklamak, ekran görüntülerini tarihli almak
• Şifreleri değiştirmek ve diğer hesaplardaki oturumları kapatmak

Hukuki Sorumluluk

Ceza soruşturmasından bağımsız olarak, uğranılan zarar için faillere karşı haksız fiil hükümlerine göre (TBK m.49) tazminat talep edilebilir. Bankanın sorumluluğu ise olayın koşullarına göre ayrıca değerlendirilir.